Người giữ nhịp trống hội quê hương

Nghệ nhân Ưu tú Lê Minh Thiết (ngoài cùng bên phải) và các thành viên của CLB trống hội cung đình Phú Khê (xã Hoằng Phú).

Nặng lòng với tiếng trống quê hương

Sinh ra trong gia đình có truyền thống nghệ thuật, từ nhỏ, ông Lê Minh Thiết đã say mê hát tuồng, yêu thích tiếng trống hội và thường theo chân cha mẹ ra đình làng xem biểu diễn. Những làn điệu, nhịp trống nơi sân đình cứ thế in sâu vào tâm trí, bồi đắp tình yêu nghệ thuật truyền thống trong ông.

Cùng với những đổi thay của đời sống, tiếng trống hội quê hương có thời điểm dần thưa vắng. Những người am hiểu kỹ thuật đánh trống, múa dùi ngày càng ít, việc trao truyền cho lớp trẻ cũng gặp nhiều khó khăn. Trăn trở trước nguy cơ một nét đẹp văn hóa của làng quê dần bị mai một, ông Thiết hiểu rằng cần có người đứng ra tập hợp, gìn giữ để những nhịp trống từng gắn bó với bao thế hệ người dân Phú Khê không chỉ còn trong ký ức.

Nghệ nhân Ưu tú Lê Minh Thiết (áo đen) hướng dẫn cách đánh trống cho các thành viên CLB

Năm 2003, ông vận động những người cùng đam mê thành lập CLB Trống hội cung đình Phú Khê. Những ngày đầu, CLB gặp nhiều khó khăn do thiếu tài liệu, kinh phí và người hướng dẫn. Phần lớn kỹ thuật biểu diễn được lưu truyền qua kinh nghiệm của các nghệ nhân đi trước. Ông phải tự tìm tòi, nghiên cứu, tìm gặp những người am hiểu để học hỏi từng nhịp trống, cách đánh và kỹ thuật múa dùi. Từ những kiến thức tích lũy được, ông kiên trì hướng dẫn, vận động thêm thành viên, từng bước khôi phục và duy trì hoạt động của đội trống hội làng.

Bền bỉ giữ nhịp, trao truyền di sản

Hơn hai thập kỷ qua, thành viên CLB có nhiều thay đổi. Người vì công việc, người vì tuổi tác, sức khỏe không thể tiếp tục gắn bó, nhưng lại có những thành viên mới tìm đến. Nhờ vậy, CLB luôn duy trì khoảng 25-30 người. Mỗi người một hoàn cảnh, song đều gặp nhau ở tình yêu với tiếng trống quê hương.

Ông Lê Công Côn, thành viên CLB chia sẻ: “Ông Thiết là người rất tâm huyết với hoạt động của CLB. Những nhịp trống, động tác biểu diễn chưa thành thạo đều được ông kiên nhẫn hướng dẫn, chỉ bảo. Ông cũng thường xuyên động viên, kết nối mọi người để cùng duy trì tập luyện. Nhờ vậy, chúng tôi có thêm động lực gắn bó với nghệ thuật truyền thống của quê hương”.

Năm 2015, ông Lê Minh Thiết vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú.

Dù sức khỏe không còn cho phép trực tiếp cầm dùi biểu diễn, ông Thiết vẫn được các thành viên tin tưởng bầu làm Chủ nhiệm CLB. Lùi lại phía sau sân khấu, ông tiếp tục đảm đương công việc điều hành, duy trì lịch tập luyện, kết nối các thành viên và tìm kiếm cơ hội biểu diễn, góp phần giữ cho CLB hoạt động ổn định, gắn bó.

Để di sản tiếp tục sống trong đời sống hôm nay

Nghệ nhân Lê Minh Thiết quan niệm, muốn gìn giữ di sản lâu dài không thể chỉ trông chờ vào lòng nhiệt tình hay sự tự nguyện. Bên cạnh niềm đam mê, những người tham gia cần có niềm vui, sự ghi nhận và lợi ích thiết thực từ hoạt động gìn giữ di sản.

Từ suy nghĩ ấy, ông chủ động liên hệ, tìm kiếm các chương trình, sự kiện để CLB có cơ hội biểu diễn, giao lưu với các địa phương. Mỗi chuyến đi không chỉ giúp thành viên gặp gỡ, học hỏi mà còn mang lại một phần thu nhập, góp phần duy trì hoạt động chung. Đó cũng là cách để những người trực tiếp thực hành nghệ thuật truyền thống có thêm động lực gắn bó với công việc mình đang làm.

Bà Nguyễn Thị Xuân, thành viên CLB cho biết: “Tham gia CLB, chúng tôi vừa được thỏa mãn niềm đam mê, vừa có cơ hội đi biểu diễn, giao lưu ở nhiều nơi. Những chuyến đi giúp các thành viên thêm gắn bó, hiểu hơn về giá trị nghệ thuật truyền thống. Chúng tôi rất trân trọng tâm huyết của ông Thiết và mong muốn tiếp tục góp sức để tiếng trống hội quê hương được lưu giữ, lan tỏa”.

Từ sân đình làng Phú Khê, tiếng trống hội hôm nay đã có thêm cơ hội vang lên tại nhiều chương trình, sự kiện văn hóa. Đằng sau những màn biểu diễn là sự bền bỉ của những người đang gìn giữ, trao truyền nghệ thuật truyền thống, trong đó có dấu ấn của Nghệ nhân Ưu tú Lê Minh Thiết.