Người lan tỏa tình yêu rừng

Anh Đỗ Trường Giang, Phó Giám đốc Trung tâm Tuyên truyền, du lịch và cứu hộ bảo tồn tuyên truyền, giáo dục môi trường cho các em học sinh. Ảnh: An Nhơn

Từ một người trẻ rời quê Phú Thọ vào miền Nam lập nghiệp, anh Giang trở thành một trong những nhân tố quan trọng trong công tác tuyên truyền bảo vệ rừng, phát triển du lịch sinh thái và lan tỏa giá trị văn hóa bản địa, góp phần đưa VQG Bù Gia Mập trở thành điểm đến giàu bản sắc của khu vực.

Bén duyên với đại ngàn Bù Gia Mập

Sinh ra và lớn lên ở vùng trung du miền núi của tỉnh Phú Thọ, tuổi thơ của anh Đỗ Trường Giang gắn liền với những cánh rừng, đồi nương và những buổi chăn trâu trên triền núi. Chính môi trường sống gần gũi với thiên nhiên đã nuôi dưỡng trong anh tình yêu với rừng xanh. Cho nên, sau khi học xong lớp 12, anh được người thân định hướng thi vào Trường đại học Lâm nghiệp ở Hà Nội.

Năm 2007, khi biết VQG Bù Gia Mập tuyển dụng, anh Giang nộp hồ sơ và trúng tuyển. Những ngày đầu công tác, anh đối diện không ít khó khăn như: đường sá xa xôi; điều kiện sinh hoạt thiếu thốn; sự khác biệt về phong tục, tập quán… Nhưng nhờ sự đồng hành, giúp đỡ của đồng nghiệp và sự thân thiện, đùm bọc của người dân địa phương đã giúp anh nhanh chóng hòa nhập với công việc và cuộc sống.

“Ban đầu rất nhiều bỡ ngỡ, nhưng càng gắn bó thì càng thấy nơi đây là một phần cuộc sống của mình. Chính rừng và những con người chân chất, dễ mến nơi đây đã giữ chân tôi ở lại cho đến nay gần 2 thập niên”- anh Giang bộc bạch.

Trong 18 năm công tác, anh Đỗ Trường Giang trải qua nhiều vị trí khác nhau tại VQG Bù Gia Mập. Thời gian đầu, anh tham gia nghiên cứu ứng dụng khoa học lâm nghiệp và bảo tồn đa dạng sinh học. Đây là giai đoạn giúp anh tiếp cận trực tiếp với hệ động, thực vật phong phú của khu rừng nhiệt đới. Những chuyến khảo sát rừng sâu, những ngày theo dấu động vật đã giúp anh tích lũy nhiều kiến thức thực tiễn quý giá.

Sau 2 năm, anh Giang chuyển sang lĩnh vực tuyên truyền giáo dục môi trường. Đây là bước chuyển quan trọng đưa anh từ vai trò nghiên cứu sang người truyền đạt kiến thức cho cộng đồng. Cùng với đồng nghiệp, anh phối hợp với các trường học vùng đệm triển khai nhiều chương trình giáo dục môi trường, xây dựng câu lạc bộ xanh, tổ chức các hoạt động ngoại khóa về rừng. Trung bình mỗi năm, hàng chục buổi học ngoại khóa được tổ chức, thu hút đông đảo học sinh tham gia. Qua đó nhận thức của thế hệ trẻ về bảo vệ rừng từng bước được nâng cao.

Từ năm 2012, anh được giao nhiệm vụ phát triển du lịch sinh thái - lĩnh vực còn khá mới mẻ tại thời điểm đó. Đây cũng là giai đoạn nhiều thử thách, bởi mô hình du lịch rừng còn mới mẻ, thiếu kinh nghiệm thực tiễn. Tuy nhiên, anh không chùn bước trước những khó khăn, thử thách mà luôn nỗ lực tìm cách vượt qua.

Anh Giang đã chủ động tham gia các lớp đào tạo nghiệp vụ du lịch, tự học hỏi từ thực tế và tích lũy kiến thức từ chính những chuyến đi rừng. Nhờ nền tảng công tác bảo tồn, anh có lợi thế trong việc giới thiệu hệ động thực vật, chia sẻ câu chuyện về hệ sinh thái một cách sinh động và thuyết phục. Công việc làm du lịch của anh nhờ đó ngày càng tốt hơn. “Điều quan trọng của người làm du lịch là giúp du khách hiểu giá trị rừng, từ đó yêu rừng và có trách nhiệm với rừng xanh” - anh Giang tâm sự.

Phát triển du lịch sinh thái gắn với cộng đồng bản địa

Theo anh Giang, VQG Bù Gia Mập được đánh giá là một trong những khu vực có hệ sinh thái chuyển tiếp đặc biệt giữa vùng Tây Nguyên và Đông Nam Bộ. Nơi đây sở hữu rừng nguyên sinh, thác suối tự nhiên cùng hệ động thực vật đa dạng, phong phú. Bên cạnh giá trị thiên nhiên, vùng đệm còn là nơi sinh sống của đông đồng bào S’tiêng và M’nông với nhiều nét văn hóa truyền thống đặc sắc… Chính sự kết hợp giữa thiên nhiên và văn hóa bản địa là nền tảng quan trọng để phát triển du lịch sinh thái theo hướng bền vững.

Anh Đỗ Trường Giang (bên phải) đón tiếp đoàn du khách đến với Vườn quốc gia Bù Gia Mập. Ảnh: An Nhơn

Những năm qua, anh Giang đã dành nhiều thời gian về cơ sở, tìm hiểu phong tục, tập quán, học tiếng nói của người dân bản địa. Anh đã vận động, thuyết phục thanh niên tham gia các hoạt động du lịch. Đồng thời, anh tham mưu các cấp lãnh đạo tổ chức các lớp tập huấn kiến thức, kỹ năng làm du lịch cho các nhóm này. Đến nay, đơn vị đã hình thành khoảng 5 nhóm với hơn 20 thanh niên bản địa tham gia hướng dẫn du khách. Họ không chỉ hỗ trợ vận hành tour mà còn trở thành “đại sứ rừng xanh” tại địa phương rất tốt.

Theo anh Giang, khi người dân có sinh kế ổn định từ du lịch, áp lực tác động lên rừng giảm rõ rệt. Thay vì khai thác lâm sản, họ tham gia bảo vệ và khai thác giá trị dịch vụ từ rừng một cách bền vững. “Điều quan trọng nhất là giúp người dân sống được từ rừng nhưng không làm tổn hại đến rừng” - anh Giang bộc bạch.

Khi đề cập đến hoạt động của Trung tâm Tuyên truyền, du lịch và cứu hộ bảo tồn, anh Giang cho biết: Đơn vị đang đảm nhận 3 nhiệm vụ chính là tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng; phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo tồn văn hóa và cứu hộ động vật hoang dã để tái thả về tự nhiên. Trong đó, công tác cứu hộ động vật hoang dã được xem là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, tiếp nhận nhiều cá thể bị nuôi nhốt trái phép hoặc bị săn bắt trong tự nhiên. Các cá thể này được chăm sóc, phục hồi tập tính hoang dã trước khi tái thả về rừng.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính và quy hoạch lại không gian phát triển, VQG Bù Gia Mập được xác định là điểm kết nối quan trọng trong tuyến du lịch liên vùng giữa Tây Nguyên và Đông Nam Bộ. Cùng với đó, các chính sách hỗ trợ về văn hóa - du lịch đã tạo thêm điều kiện để phát triển hoạt động cộng đồng như: việc trang bị nhạc cụ cồng chiêng và tổ chức đội văn nghệ phục vụ du khách ngày càng chuyên nghiệp hơn… Điều này mở ra cơ hội lớn cho phát triển du lịch sinh thái trong thời gian tới.

Hiện VQG Bù Gia Mập đang xây dựng đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng giai đoạn 2026 - 2030, trong đó chú trọng mở rộng mô hình du lịch cộng đồng, nâng cao chất lượng dịch vụ và gắn kết chặt chẽ hơn giữa bảo tồn và phát triển kinh tế. “VQG Bù Gia Mập mong muốn lãnh đạo các cấp và địa phương tiếp tục quan tâm và có nhiều chính sách phối hợp, hỗ trợ kịp thời để mô hình du lịch sinh thái ngày càng phát triển hiệu quả hơn trong thời gian tới”- anh Giang chia sẻ.