Người nghiên cứu AI có thể lạc hậu nếu ngừng học hỏi

Là người đã dành hơn 20 năm học tập và nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học máy tính, Bộ trưởng Vũ Hải Quân từng trải qua những ngày đầu tìm hiểu về AI, xây dựng mô hình 3D và nghiên cứu chuyên sâu về dịch máy ở nước ngoài. Sau khi về nước, ông tham gia thành lập phòng thí nghiệm về dịch máy đầu tiên tại Việt Nam.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân phát biểu tại Ngày hội Trí tuệ nhân tạo Việt Nam (AI4VN 2026).

Dù có nền tảng vững chắc như vậy, Bộ trưởng đã thẳng thắn thừa nhận: Sau hơn 10 năm không trực tiếp làm công tác chuyên môn, hiện có những vấn đề kỹ thuật AI chuyên sâu mà bản thân ông cũng không còn theo kịp. Từ chính trải nghiệm cá nhân, người đứng đầu ngành khoa học, công nghệ nhắn nhủ tới hàng trăm sinh viên rằng cần giữ tinh thần học hỏi suốt đời.

"Trong bối cảnh công nghệ thay đổi từng ngày, ai cũng có thể trở nên lạc hậu nếu ngừng học", Bộ trưởng Vũ Hải Quân nói.

Bộ trưởng nhận định sinh viên Việt Nam hiện nay có lợi thế rất lớn khi được tiếp cận công nghệ sớm thông qua các nhóm nghiên cứu và sự kiện trao đổi, kết nối. Ông kỳ vọng các nhân sự công nghệ tương lai sẽ chủ động đặt câu hỏi, tận dụng mọi cơ hội để học hỏi và sẵn sàng dấn thân giải quyết những bài toán khó của đất nước.

Phát biểu chào mừng sự kiện, PGS.TS Bùi Thế Duy - Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội, đã nhắc lại dấu mốc hơn 8 năm trước khi sự kiện AI4Life lần đầu tiên được tổ chức. Khi đó, AI chủ yếu chỉ xuất hiện trong phòng thí nghiệm và các hội thảo khoa học. Những người khởi xướng chọn tên AI4Life với khát vọng đưa AI vào thực tiễn, kết nối nhà nghiên cứu với doanh nghiệp.

PGS.TS Bùi Thế Duy - Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội kỳ vọng AI4VN tiếp tục là nơi giới nghiên cứu gặp gỡ doanh nghiệp như mục tiêu ban đầu.

Tuy nhiên, theo ông Duy, những người khởi xướng không hề lường được tốc độ AI đi vào đời sống lại diễn ra nhanh như vậy, vượt xa hình dung ban đầu. Để minh chứng cho điều này, ông dẫn chứng về các thí sinh trong cuộc thi AI Arena chỉ mất 20 phút sử dụng AI để xây dựng hoàn chỉnh một phần mềm ngay trên sân khấu. Đây là khối lượng công việc mà trước đây có thể mất nhiều tuần liền.

Theo PGS.TS Bùi Thế Duy, việc khoảng cách từ ý tưởng đến sản phẩm bị rút ngắn đáng kể đang đặt ra bài toán lớn cho các trường đại học và doanh nghiệp trong công tác đào tạo cũng như nghiên cứu và phát triển (R&D). Ông mong muốn AI4VN tiếp tục duy trì mục tiêu ban đầu là cầu nối cho giới nghiên cứu và doanh nghiệp, giúp giảng viên và sinh viên tìm ra những phương thức ứng dụng mới cho các bài toán thực tế của Việt Nam.

Cả Bộ trưởng Vũ Hải Quân và PGS.TS Bùi Thế Duy đều nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì và mở rộng diễn đàn AI4VN để không chỉ cập nhật xu hướng công nghệ, vinh danh các sản phẩm xuất sắc, là nơi giới nghiên cứu gặp doanh nghiệp mà quan trọng hơn là truyền cảm hứng theo đuổi khoa học công nghệ cho thế hệ trẻ.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà quản lý (định hướng chính sách), nhà trường (đào tạo, nghiên cứu nền tảng) và doanh nghiệp (thương mại hóa sản phẩm) sẽ là bệ phóng giúp cộng đồng công nghệ Việt Nam vừa làm chủ kiến thức nền tảng, vừa linh hoạt thích ứng với những thay đổi nhanh chóng trong kỷ nguyên AI tự chủ.