Người phụ nữ truyền dịch tại nhà trước khi bay châu Âu, bác sĩ cảnh báo rủi ro

Chia sẻ của PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu - Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội về nguy cơ từ việc tự ý truyền dịch tại nhà đang nhận được nhiều sự quan tâm trên mạng xã hội.

Theo PGS Hiếu, mới đây khi đi thang máy tại chung cư, ông gặp hai người mặc đồng phục y khoa đi cùng một phụ nữ trung niên. Trong câu chuyện, người phụ nữ cho biết tối hôm sau sẽ bay sang châu Âu với hành trình kéo dài hơn 10 giờ nên nhờ hai người đến truyền dịch để “đỡ khô”.

Từ câu chuyện này, vị bác sĩ cho biết tại Hà Nội và nhiều thành phố lớn, không ít người có thói quen gọi dịch vụ truyền dịch tại nhà.

Nhóm đầu tiên là những người thực sự có chỉ định như bệnh nhân mắc bệnh mạn tính, người cao tuổi đi lại khó khăn hoặc người bị sốt, nôn, tiêu chảy cần bù dịch nhưng không muốn nhập viện. Dù có thể truyền tại nhà, đây lại là nhóm dễ gặp biến chứng nhất do sức khỏe vốn đã suy yếu.

Trong những trường hợp này, việc truyền dịch chỉ nên thực hiện khi có chỉ định cụ thể của bác sĩ về loại dịch, liều lượng và tốc độ truyền. Người thực hiện phải là bác sĩ hoặc điều dưỡng có chứng chỉ hành nghề, mang theo đầy đủ thuốc chống sốc, bảo đảm vô khuẩn và người bệnh cần được theo dõi liên tục trong suốt quá trình truyền.

Nhóm thứ hai là những người khỏe mạnh nhưng cho rằng mình “yếu”, cần truyền dịch để bồi bổ hoặc muốn nhanh hồi phục sau khi uống rượu bia, trước chuyến công tác hay lịch trình làm việc dày đặc. Không ít người còn lựa chọn các gói “truyền thải độc gan”, “truyền vitamin C tăng đề kháng”, “truyền đạm cho khỏe”.

PGS Hiếu cho rằng đây là quan niệm sai lầm. Các loại dịch truyền chủ yếu là nước muối, đường hoặc vitamin, không giúp gan đào thải rượu nhanh hơn hay mang lại hiệu quả “khỏe cấp tốc” như nhiều người kỳ vọng. “Cái được nhiều nhất chủ yếu là... tâm lý”, ông nói.

Nhóm cuối cùng là những người truyền truyền trắng da, vitamin C, Glutathione, collagen... Theo chuyên gia, đây là nhóm có “cực kỳ rủi ro” do có thể sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc, pha trộn nhiều loại chế phẩm, làm tăng nguy cơ sốc phản vệ và sốc nhiễm trùng.

Bác sĩ cảnh báo truyền dịch tại nhà không đúng chỉ định tiềm ẩn nguy cơ nguy hiểm.

6 biến chứng tiềm ẩn khi tự truyền dịch tại nhà

PGS Hiếu cảnh báo, truyền dịch tại nhà không đúng chỉ định hoặc không bảo đảm điều kiện chuyên môn có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm.

Theo PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, truyền dịch là thủ thuật xâm lấn, không đơn thuần chỉ là “truyền nước”. Nếu thực hiện không đúng chỉ định hoặc không đảm bảo điều kiện chuyên môn, người bệnh có thể đối mặt với nhiều biến chứng nguy hiểm.

Nhiễm trùng, sốc nhiễm trùng là nguy cơ hàng đầu. Nếu người thực hiện không đảm bảo vô khuẩn hoặc thao tác không đúng kỹ thuật, vi khuẩn có thể xâm nhập trực tiếp vào máu. Người bệnh có thể bị sưng đỏ, đau, mưng mủ tại vị trí tiêm, sốt cao, rét run và diễn tiến thành sốc nhiễm trùng.

Sốc phản vệ cũng có thể xảy ra với bất kỳ loại dịch truyền nào, kể cả nước muối sinh lý, vitamin hay các dung dịch đạm. Người bệnh có thể nổi mề đay, khó thở, tức ngực, tụt huyết áp, lơ mơ và thậm chí tử vong chỉ trong vài phút nếu không được cấp cứu kịp thời. Trong khi đó, tại nhà thường không có đầy đủ thuốc chống sốc, oxy và các thiết bị theo dõi cần thiết.

Tắc mạch do khí là biến chứng nguy hiểm khác. Nếu không đuổi hết bọt khí trong dây truyền, khí có thể đi vào tĩnh mạch, lên phổi gây tắc mạch, đe dọa tính mạng.

Quá tải tuần hoàn, phù phổi có thể xảy ra khi truyền quá nhanh hoặc quá nhiều dịch so với khả năng chịu đựng của cơ thể. Nguy cơ này đặc biệt cao ở người cao tuổi, người mắc bệnh tim mạch, suy thận và trẻ nhỏ. Biểu hiện thường là khó thở, tức ngực, ho khan, phù và tăng huyết áp đột ngột.

Ngoài ra, người bệnh còn có thể bị viêm tắc tĩnh mạch hoặc thoát mạch. Viêm tĩnh mạch khiến đường truyền sưng đỏ, đau và nổi cứng dọc theo tĩnh mạch. Nếu kim truyền bị lệch khỏi lòng mạch, dịch có thể chảy vào mô xung quanh gây sưng nề, đau buốt, thậm chí hoại tử mô đối với một số loại thuốc.

Cuối cùng là rối loạn điện giải. Việc tự ý truyền các loại dịch chứa natri, kali hoặc các dung dịch điện giải khác khi không có chỉ định có thể dẫn đến rối loạn nhịp tim, co giật, hôn mê và nhiều biến chứng nghiêm trọng khác.

PGS Hiếu nhấn mạnh, nếu đang truyền dịch mà xuất hiện các dấu hiệu như khó thở, đau ngực, tụt huyết áp, ngất, sốt cao rét run sau khi truyền, nổi ban đỏ toàn thân, sưng môi, sưng mắt, vị trí truyền sưng đau nhanh, tim đập nhanh, loạn nhịp hoặc co giật cần dừng truyền ngay và gọi cấp cứu 115 .

Vị chuyên gia nhấn mạnh, ngay cả với bác sĩ, truyền dịch tại nhà cũng chỉ là giải pháp “cực chẳng đã” trong những trường hợp thực sự cần thiết.

“Không có gì tốt bằng con đường thuận tự nhiên. Nhiều người nghĩ truyền một chai dịch trước chuyến bay dài sẽ khỏe hơn, nhưng chỉ vài giờ sau lượng dịch đó đã được đào thải qua nước tiểu, không thể duy trì tác dụng cho cả hành trình”, PGS Hiếu khuyến cáo.