Người sống thọ thường có 3 đặc điểm này khi ngủ

Có rất nhiều người lớn tuổi vẫn còn tràn đầy năng lượng ở độ tuổi 80-90, dường như có một điểm chung: họ ngủ rất nhiều và ngủ rất ngon. Ngược lại, những người thường xuyên than phiền mệt mỏi và gặp nhiều vấn đề sức khỏe cũng thường có thói quen ngủ không tốt. Đây có phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên?

Giấc ngủ từ lâu được xem là "liều thuốc phục hồi" tự nhiên của cơ thể. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu gần đây cho thấy chất lượng giấc ngủ không chỉ ảnh hưởng đến tinh thần hay sức khỏe hàng ngày mà còn liên quan trực tiếp tới tuổi thọ. Các chuyên gia phát hiện những người sống thọ thường có 3 đặc điểm rất giống nhau khi ngủ, từ khả năng vào giấc nhanh, ngủ liền mạch cho tới cảm giác tỉnh táo sau khi thức dậy, theo Tencent News.

Nhiều dấu hiệu trong khi ngủ cũng giúp nhận biết một người có sống thọ hay không. Ảnh: Shutterstock.

Nằm xuống là ngủ được ngay hay trằn trọc mãi?

Người sống thọ thường ngủ rất nhanh. Khi lên giường, họ có thể thả lỏng tinh thần và chìm vào giấc ngủ trong vòng khoảng 30 phút. Điều này cho thấy hệ thần kinh có thể chuyển đổi trơn tru từ trạng thái "chiến đấu" ban ngày sang trạng thái "phục hồi" vào ban đêm.

Ngược lại, nếu bạn thường xuyên nằm mãi không ngủ được, đầu óc suy nghĩ liên tục, đó có thể là dấu hiệu hệ thần kinh đang quá căng thẳng.

Nghiên cứu năm 2025 của Đại học Thanh Hoa cùng nhiều tổ chức khác đăng trên Nature Communications đã xem việc ngủ muộn và hiệu suất ngủ thấp là "mô hình giấc ngủ không lành mạnh", liên quan rõ rệt đến nguy cơ tử vong và bệnh tim mạch cao hơn. Các nhà nghiên cứu của Đại học Stanford cũng phát hiện ở người trung niên và cao tuổi, tỷ lệ giấc ngủ sâu giảm 5% có nguy cơ tử vong sớm tăng thêm 13-17%.

Ngủ một mạch tới sáng hay đêm nào cũng phải dậy đi vệ sinh?

Nhiều người ngủ được nhưng giấc ngủ rất chập chờn, chỉ cần một tiếng động nhỏ cũng tỉnh giấc. Khó chịu hơn là việc thức dậy giữa đêm và khó có thể ngủ lại trong thời gian dài. Thậm chí, ngay khi bắt đầu chìm vào giấc ngủ, họ lại muốn đi vệ sinh, trằn trọc 2-3 lần mỗi đêm. Điều này không chỉ gây khó chịu mà còn có thể là tín hiệu cảnh báo sức khỏe nghiêm trọng.

Một nghiên cứu tại Nhật Bản cho thấy so với người chỉ thức dậy đi vệ sinh tối đa một lần mỗi đêm, những người phải dậy từ 2 lần trở lên có nguy cơ tử vong cao gần gấp đôi (1,98 lần). Nghiên cứu khác trên 16.000 người Mỹ cũng cho thấy tỷ lệ tử vong ở người mắc chứng tiểu đêm cao hơn 15,5% ở nam giới, 21% ở nữ giới.

Tiểu đêm nhiều có thể liên quan đến suy giảm chức năng thận, vấn đề tuyến tiền liệt, tăng huyết áp, tiểu đường, suy tim.

Nghiên cứu kéo dài 12 năm của Đại học Công nghệ Cáp Nhĩ Tân và Bệnh viện Hiệp Hòa Bắc Kinh (Trung Quốc) trên gần 24.000 người trên 50 tuổi phát hiện người trên 65 tuổi đi tiểu đêm không quá 2 lần có tuổi thọ trung bình dài hơn 7,3 năm so với nhóm phải thức dậy từ 3 lần trở lên mỗi đêm.

Thường xuyên phải thức dậy đi vệ sinh nhiều lần giữa đêm có thể là tín hiệu cảnh báo sức khỏe nghiêm trọng. Ảnh: Freepik.

Thức dậy sảng khoái hay mệt mỏi, uể oải?

Đây được xem là một trong những tiêu chuẩn để đánh giá chất lượng giấc ngủ. Người sống thọ thường thức dậy rất sảng khoái, cơ thể nhẹ nhõm và tràn đầy năng lượng. Ngược lại, nhiều người dù ngủ đủ thời gian vẫn đau đầu, uể oải, đau nhức cơ thể khi thức dậy.

Nếu ngủ đủ giấc mà tình trạng này vẫn tiếp diễn, bạn cần cảnh giác với "kẻ giết người thầm lặng" của giấc ngủ: ngáy, đặc biệt là kiểu đang ngáy bỗng im bặt vài giây, sau đó hít mạnh trở lại. Đây có thể là hội chứng ngưng thở do tắc nghẽn khi ngủ (OSA). Bạn nghĩ mình đang ngủ nhưng thực tế não bộ đang trải qua chu kỳ "ngạt thở - tỉnh giấc" lặp đi lặp lại suốt đêm.

Nghiên cứu lớn công bố vào tháng 4 trên gần 3 triệu người tại Anh cho thấy bệnh nhân OSA có nguy cơ gặp biến cố tim mạch hoặc tử vong cao hơn 71% so với người bình thường.

Theo dữ liệu từ Hội nghị Thần kinh học Mỹ năm nay của Trường Cao đẳng Thần kinh học Mỹ, tỷ lệ tử vong liên quan đến OSA kết hợp đột quỵ đã tăng 7,3 lần trong giai đoạn 1999-2023. Người mắc OSA nặng không điều trị có thể giảm hơn 10 năm tuổi thọ. Điều này là do mỗi lần ngừng thở đều dẫn đến tình trạng thiếu oxy toàn thân, khiến huyết áp tăng đột biến, gây áp lực rất lớn lên các mạch máu của tim và não. Tiếp xúc lâu dài với tình trạng này có thể dẫn đến đau tim. Nguy cơ đột quỵ tăng theo cấp số nhân.

Phân tích tổng hợp đăng trên The Lancet Respiratory Medicine tháng 3/2025 cho thấy nếu kiên trì điều trị bằng máy thở áp lực dương liên tục (CPAP), nguy cơ tử vong toàn bộ có thể giảm 37%, còn nguy cơ tử vong tim mạch giảm tới 55%.