Người trẻ hào hứng khám phá di sản đạo học tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Khám phá di sản qua từng dấu “hộ chiếu”

Triển khai từ ngày 5 đến 12-11, hai hoạt động “Hành trình Quốc học - Dấu ấn tri thức” và “Gặp gỡ hiền tài” tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã thu hút đông đảo người dân, du khách và nhiều bạn trẻ đến tìm hiểu, trải nghiệm. Lấy cảm hứng từ quá trình học tập, rèn luyện của các giám sinh xưa, chương trình kết hợp khám phá kiến thức với tương tác trực tiếp, giúp người tham gia hình dung rõ hơn về truyền thống Quốc học Việt Nam.

Du khách quét mã QR, trả lời câu hỏi tìm hiểu lịch sử Quốc Tử Giám tại trạm “Khởi nguồn Đạo học”. Ảnh: Vi Giáng

Với “Hành trình Quốc học - Dấu ấn tri thức”, mỗi người được nhận một cuốn passport, được ví như “hộ chiếu” để lần lượt khám phá ba trạm trải nghiệm. Hành trình bắt đầu ở trạm “Khởi nguồn Đạo học”. Thông qua hệ thống câu hỏi tương tác bằng mã QR, du khách tìm hiểu lịch sử Quốc Tử Giám, truyền thống giáo dục và những giá trị đạo học. Nội dung được thiết kế phù hợp với từng nhóm tuổi, giúp cả trẻ em và người lớn có thể chủ động tham gia.

Tại trạm “Lập chí Hiền tài”, câu chuyện học tập được kết nối với mong muốn của mỗi người. Du khách viết xuống mục tiêu, ước nguyện và khát vọng của bản thân để gửi gắm tại “Cây cội nguồn”. Từ việc tìm hiểu chí hướng của người xưa, người tham gia có dịp nghĩ về hành trình học tập, rèn luyện của chính mình.

Trạm cuối mang tên “Tiếp nối di sản” mời du khách cùng hoàn thiện bức tranh ghép ghi dấu 950 năm Quốc Tử Giám. Ba trạm trải nghiệm tạo thành một hành trình từ khám phá cội nguồn, nuôi dưỡng ý chí đến ý thức gìn giữ, phát huy di sản. Những kiến thức lịch sử vì thế được tiếp nhận qua cả suy nghĩ và hành động.

Du khách hoàn thiện bức tranh ghép ghi dấu 950 năm Quốc Tử Giám sau hành trình tìm hiểu lịch sử Quốc Tử Giám tại các trạm. Ảnh: Vi Giáng

Đoàn du khách đến từ TP Hồ Chí Minh hào hứng khi hoàn thiện trải nghiệm “Hành trình Quốc học - Dấu ấn tri thức” trong chuỗi kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám. Ảnh: Vi Giáng

Lần đầu tham gia chương trình, bạn Trịnh Hải Yến, sinh viên Trường Đại học Ngoại thương Hà Nội, cảm thấy vui và háo hức trước các hoạt động trải nghiệm. Với Yến, cách đăng ký, check-in và hoàn thành nhiệm vụ để nhận đủ ba dấu trên “hộ chiếu” khá đơn giản, tạo hứng thú để khám phá trọn vẹn chương trình. Hoạt động nhận chữ thư pháp miễn phí cũng để lại ấn tượng, giúp chuyến tham quan có thêm một kỷ niệm gắn với văn hóa truyền thống.

Sự hấp dẫn của hành trình nằm ở việc người tham gia được tự mình tìm câu trả lời. Một mã QR, một câu hỏi hay một nhiệm vụ nhỏ trở thành điểm bắt đầu để các bạn trẻ chú ý hơn đến lịch sử của không gian đang tham quan.

Anh Nguyễn Bình (TP Hồ Chí Minh) tham gia hoạt động trải nghiệm tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Ảnh: Vi Giáng

Trong chuyến du lịch Hà Nội, anh Nguyễn Bình (sinh năm 1997, đến từ TP Hồ Chí Minh) lần đầu ghé thăm Văn Miếu - Quốc Tử Giám và tham gia thử thách khám phá di sản. Anh Bình cho biết: “Có những kiến thức đã học nhưng tôi không còn nhớ hết. Các câu hỏi giúp tôi ôn lại, hiểu thêm và nắm được những nội dung chính khi tham quan. Chính hình thức tương tác này giúp kiến thức lịch sử trở nên dễ tiếp nhận hơn, đồng thời gợi thêm hứng thú tìm hiểu văn hóa và truyền thống đạo học”.

Song hành với hành trình “hộ chiếu”, hoạt động “Gặp gỡ hiền tài” mở ra không gian tiếp cận đời sống học tập, khoa cử xưa. Những hình ảnh thầy đồ, giám sinh cùng hoạt động luyện chữ gợi nhắc tinh thần chuyên cần, ý chí rèn luyện của các thế hệ sĩ tử.

Điểm nhấn là khu vực chụp hình “Vinh quy bái tổ”, lấy cảm hứng từ hình ảnh các vị tân khoa trở về quê hương sau khi đỗ đạt. Qua hoạt động hóa thân, du khách có thể lưu giữ khoảnh khắc trong không gian tái hiện văn hóa khoa bảng, đồng thời tìm hiểu ý nghĩa của sự đỗ đạt gắn với lòng tri ân gia đình, quê hương.

Các bạn trẻ nhận chữ thư pháp miễn phí sau khi hoàn thành các trải nghiệm. Ảnh: Vi Giáng

Với Trần Phương Linh, sinh viên Trường Đại học Ngoại thương Hà Nội, các hoạt động trải nghiệm giúp bạn hiểu thêm và tự hào về truyền thống đạo học lâu đời của Việt Nam. Từ những điều trực tiếp khám phá tại di tích, Linh có thêm câu chuyện để chia sẻ, giới thiệu Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè, lan tỏa hứng thú tìm hiểu lịch sử, văn hóa dân tộc.

Khơi dậy niềm tự hào và bản sắc văn hóa

Bên cạnh các chương trình tương tác, triển lãm “Tổ nghề và danh nho nước Việt” mang đến một góc nhìn khác về đóng góp của trí thức xưa. Là hoạt động mở đầu chuỗi sự kiện Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 và cũng tiếp nối hành trình đánh thức những lớp ký ức đô thị từ dự án nghệ thuật “Chuyện Đình trong Phố”, triển lãm giới thiệu 8 vị tiến sĩ được ghi danh trên bia tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, đồng thời được nhân dân tôn vinh là tổ nghề; cùng câu chuyện về nhà nho Đặng Huy Trứ và đóng góp đối với nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Tham quan triển lãm, anh Nguyễn Văn Trung (phường Đông Ngạc, Hà Nội) ấn tượng với cách kể chuyện về các vị tổ nghề được ghi danh trên bia tiến sĩ. Theo anh, những câu chuyện cho thấy các bậc khoa bảng xưa vừa uyên thâm chữ nghĩa, vừa góp phần phát triển nghề nghiệp, tạo sinh kế cho người dân.

Trong tuần lễ kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám từ ngày 8 đến 15-11, chương trình “Ánh sao Khuê minh triết” tiếp tục kết nối truyền thống đạo học với thế hệ hôm nay qua hoạt động trình diễn có sự tham gia của học sinh. Hình ảnh gợi nhớ các giám sinh xưa được đặt trong dòng tiếp nối của những người trẻ đang học tập, trưởng thành và nuôi dưỡng khát vọng cống hiến.

Gia đình chị Đoàn Thị Ngọc (TP Hồ Chí Minh) tham quan Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Ảnh: Vi Giáng

Dịp này, đến tham quan di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, gia đình chị Đoàn Thị Ngọc (TP Hồ Chí Minh) ấn tượng với cảnh sắc, không gian kiến trúc và khu vực 82 bia tiến sĩ. Những tư liệu lịch sử được giới thiệu trong hành trình tham quan giúp gia đình chị Ngọc có thêm hình dung về truyền thống học tập, khoa bảng của các thế hệ đi trước.

Từ hành trình khám phá, tương tác và chia sẻ cảm nhận, các bạn trẻ có thêm cơ hội hiểu di sản bằng trải nghiệm của mình. Đó cũng là cách để truyền thống hiếu học tiếp tục được trao truyền, từ cách tiếp cận gần gũi, sinh động.

Đánh giá về chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám, nguyên Giám đốc Sở Văn hóa - Thông tin Hà Nội, TS Nguyễn Viết Chức khẳng định, các hoạt động trải nghiệm góp phần đánh thức tinh thần hiếu học của người Việt Nam, đồng thời tôn vinh những di sản minh triết mà cha ông để lại.

Trong bối cảnh đất nước luôn đề cao hòa bình và sự học hành, trên mảnh đất Thăng Long - Hà Nội nghìn năm văn hiến, những giá trị truyền thống này ngày càng được khẳng định, hòa quyện nhịp nhàng giữa nét đẹp truyền thống và hơi thở hiện đại của xã hội hôm nay.

TS Nguyễn Viết Chức tham quan các sự kiện diễn ra tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Ảnh: Vi Giáng

Theo TS Nguyễn Viết Chức, việc tổ chức các sự kiện văn hóa này diễn ra đúng thời điểm hướng tới Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18-11), Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23-11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24-11), góp phần làm phong phú đời sống tinh thần, gắn kết cộng đồng và lan tỏa ý thức gìn giữ di sản.

Ông cho rằng sức hấp dẫn của văn hóa Việt Nam, trong đó có văn hóa Thăng Long - Hà Nội, còn được thể hiện qua lòng nhân ái, sự thân thiện, cởi mở và chân thành của con người. Từ không gian di sản đạo học, những hoạt động kỷ niệm góp phần lan tỏa các giá trị ấy, bồi đắp niềm tự hào dân tộc và ý thức tiếp nối truyền thống cho thế hệ trẻ.