Nguồn cung lúa mì năm 2025/26 dự báo đạt 837,8 triệu tấn, gây áp lực lên giá toàn cầu

Thị trường lúa mì thế giới niên vụ 2025/26 đối mặt với tình trạng dư thừa nguồn cung quy mô lớn. Theo ước tính từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), sản lượng toàn cầu dự kiến đạt 837,8 triệu tấn, tăng 37 triệu tấn so với năm trước. Tình trạng này đang tạo áp lực giảm giá lên các nước xuất khẩu lớn trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt.

Nguồn cung lúa mì vụ 2025/26 tăng mạnh tại nhiều khu vực sản xuất chính.

Sản lượng tăng mạnh tại các khu vực trọng điểm

Dư thừa nguồn cung được ghi nhận ngay từ đầu vụ do lượng tồn kho lớn và sản lượng tăng đồng loạt tại nhiều quốc gia. Khu vực Biển Đen tiếp tục là trung tâm cung ứng với dự báo đạt 136,5 triệu tấn, tăng 10,3 triệu tấn so với cùng kỳ năm ngoái.

Bên cạnh đó, tồn kho lúa mì cuối vụ toàn cầu dự báo ở mức 274,9 triệu tấn, tăng 14,8 triệu tấn so với năm trước. Điều này làm giảm tính cấp bách trong nhu cầu mua sắm và hạn chế đáng kể đà phục hồi của giá lúa mì từ giữa mùa hè.

Ukraine chuyển hướng thị trường do hạn ngạch EU

Xuất khẩu lúa mì của Ukraine trong nửa đầu niên vụ 2025/26 (tháng 7 - tháng 12) đạt 7,86 triệu tấn, giảm đáng kể so với mức 9,86 triệu tấn cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân chính đến từ việc Liên minh châu Âu (EU) tái áp đặt hạn ngạch thuế quan đối với ngũ cốc Ukraine từ ngày 6/6/2025.

Để ứng phó, Ukraine đã chuyển dịch trọng tâm sang thị trường Bắc Phi. Lượng hàng xuất khẩu sang khu vực này đạt 3,56 triệu tấn, chiếm 45% tổng kim ngạch. Đặc biệt, Ai Cập đã tăng gần gấp ba lần lượng nhập khẩu từ Ukraine lên mức 2,03 triệu tấn. Ngược lại, xuất khẩu sang Đông Nam Á, bao gồm Việt Nam và Thái Lan, đều sụt giảm do áp lực cạnh tranh từ Australia.

Thách thức từ hạ tầng và logistics

Hoạt động xuất khẩu của Ukraine còn chịu ảnh hưởng nặng nề bởi các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng cảng vùng Đại Odesa. Tình trạng này khiến phí bảo hiểm rủi ro tăng cao, nguồn cung tàu biển khan hiếm và làm gián đoạn lịch trình bốc xếp, đẩy chi phí vận hành lên mức kịch trần.

Áp lực cạnh tranh từ các nước xuất khẩu đối thủ

Nga đang củng cố vị thế với hạn ngạch xuất khẩu 20 triệu tấn cho giai đoạn nửa đầu năm 2026, cao gần gấp đôi so với mùa trước. Điều này cho thấy nguồn cung từ Nga sẽ tràn ngập thị trường trong những tháng tới, trực tiếp thách thức vị thế của Ukraine tại khu vực MENA (Trung Đông và Bắc Phi).

Tại Nam bán cầu, Australia dự kiến xuất khẩu 27 triệu tấn lúa mì nhờ mùa vụ bội thu. Achentina cũng tăng cường sức cạnh tranh bằng cách giảm thuế xuất khẩu từ 9,5% xuống 7,5%. Trong khi đó, Mỹ vẫn giữ vững vị thế với tiềm năng xuất khẩu 24,5 triệu tấn nhờ sản lượng đầu mùa ổn định và tồn kho lớn.

Triển vọng thị trường nửa cuối niên vụ

Các chuyên gia phân tích từ ASAP Agri nhận định, việc thu hẹp khoảng cách xuất khẩu của Ukraine trong nửa cuối năm 2025/26 sẽ rất khó khăn. Khoảng 45,5% tiềm năng xuất khẩu của mùa vụ này vẫn chưa được thực hiện, cao hơn mức 37% của cùng kỳ năm ngoái.

Với việc EU phục hồi sản lượng (dự báo xuất khẩu 31 triệu tấn) và sự gia nhập của lúa mì Nam bán cầu, thị trường toàn cầu sẽ tiếp tục trạng thái dư cung. Dự báo tồn kho cuối kỳ của Ukraine có thể tăng lên gần 2,5 triệu tấn, mức cao nhất kể từ niên vụ 2022/23, nếu các rào cản về logistics và hạn ngạch không được tháo gỡ sớm.

Tuệ Nhân