Nguy cơ sạt lở bờ sông Mã tại xã Vĩnh Lộc

Phần sạt trượt tiếp tục ăn sâu vào đất sản xuất nông nghiệp của người dân thôn Vĩnh Hòa 3, xã Vĩnh Lộc.

Ghi nhận tại hiện trường thôn Vĩnh Hòa 3 cho thấy, mức độ nguy hiểm của sạt lở hiện rõ qua những cung sạt trượt kéo dài và các vết nứt toác ăn sâu vào đất bãi và từng mảng đất sản xuất liên tiếp bị dòng sông “nuốt chửng” trong sự bất lực của người dân. Hiện tại, khoảng cách từ mép sạt lở đến vùng đất bãi đã bị thu hẹp đáng kể. Thực trạng này đang trực tiếp đe dọa đến sự an toàn tính mạng và tài sản của 32 hộ dân với 128 nhân khẩu nơi đây.

Bà Trịnh Thị Tuyết, thôn Vĩnh Hòa 3, cho biết: “Đất bãi thường sạt lở vào ban đêm. Chỉ sau một đêm nước lũ lên, sáng hôm sau ra đồng bãi đã thấy đất làm nông nghiệp của gia đình sạt cả mét. Mất năm nay đất lở nhiều, chúng tôi dần mất đất sản xuất”.

Theo thống kê của xã Vĩnh Lộc, trong vài năm gần đây có khoảng 12.000m2 đất nông nghiệp của thôn Vĩnh Hòa 3 bị cuốn xuống sông. Nhiều điểm sạt lở dài khoảng 600m, ăn sâu vào bờ bãi gần 30m. Trước nguy cơ sạt lở ảnh hưởng đến đất sản xuất nông nghiệp và uy hiếp đến khu dân cư, cuối năm 2024, UBND huyện Vĩnh Lộc (cũ) đã phê duyệt dự án xử lý sạt lở bờ sông Mã đoạn qua thôn Giang Đông và Nghĩa Kỳ (nay là thôn Vĩnh Hòa 3), với tổng kinh phí dự toán trên 67,092 tỷ đồng. Thời gian thi công dự án trên là 450 ngày. Đến tháng 5 năm 2026, UBND xã Vĩnh Lộc đã quyết định điều chỉnh thời gian thực hiện dự án đến ngày 31/12/2026. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, dự án vẫn chưa thể tiếp tục thi công do gặp nhiều vướng mắc trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng. Trong đó, một số hộ dân địa phương cho rằng, Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phục vụ dự án xử lý sạt lở bờ sông Mã tại thôn Vĩnh Hòa 3, xã Vĩnh Lộc chưa xem xét để bồi thường phần diện tích đất nông nghiệp, hoa màu đã sạt lở xuống sông từ trước đó. Ông Trương Văn Trọng, Trưởng thôn Vĩnh Hòa 3, cho biết: “Đối với diện tích bãi ven sông bị sạt lở, trong quá trình mưa lũ, nhiều vị trí đã bị dòng nước cuốn trôi hàng chục mét tính từ mép nước vào đến đất sản xuất của người dân. Người dân mong muốn các cơ quan chức năng xem xét, có chính sách hỗ trợ hoặc bồi thường đối với phần diện tích đất đã bị sạt lở xuống sông. Ngoài ra, trong quá trình thi công kéo dài, các phương tiện vận chuyển vật liệu thường xuyên đi qua đã ảnh hưởng đến một số diện tích đất và đường đi của người dân. Vì vậy, bà con cũng kiến nghị các ngành chức năng quan tâm hỗ trợ, bồi thường đối với những thiệt hại phát sinh”.

Theo thống kê của Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư UBND xã Vĩnh Lộc, vị trí khu đất thực hiện dự án được xác định theo bản trích đo bản đồ địa chính của Văn phòng Đăng ký đất đai Thanh Hóa, có tổng diện tích 69.438m2. Trong đó, đất giao cho 51 hộ gia đình, cá nhân trên 15.313m2, đất do UBND xã quản lý 54.000m2. Mặc dù, trước khi tổ chức kiểm đếm, đo đạc, chính quyền địa phương đã nhiều lần tuyên truyền, vận động, thế nhưng đến nay vẫn còn một số hộ chưa đồng ý nhận bồi thường, hỗ trợ. Ông Nguyễn Thanh Bình, Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Lộc, cho biết: “Trong quá trình triển khai dự án, địa phương gặp không ít khó khăn do phạm vi thực hiện chủ yếu là diện tích bãi bồi ven sông đang được người dân sử dụng. Phần lớn diện tích này được giao từ nhiều năm trước, trải qua nhiều giai đoạn quản lý khác nhau nên hồ sơ, tài liệu lưu trữ về đất đai không đầy đủ, gây khó khăn trong việc xác định nguồn gốc và hiện trạng sử dụng đất của từng hộ dân. Bên cạnh đó, quá trình sáp nhập đơn vị hành chính, thay đổi chủ đầu tư cũng khiến việc triển khai dự án bị ảnh hưởng. Sau khi tiếp nhận dự án, địa phương phải rà soát lại các thủ tục pháp lý do quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất chưa được cập nhật đầy đủ. Vì vậy, nhiều nội dung phải thực hiện lại theo đúng trình tự, thủ tục, trình HĐND xã xem xét thông qua trước khi tiếp tục triển khai”.

Một khó khăn khác là một phần diện tích đất của người dân đã bị sạt lở xuống sông từ trước khi dự án được thực hiện. Đối với phần diện tích này, hiện chưa có cơ sở pháp lý để xác định và thực hiện bồi thường theo quy định. Trong thời gian tới, UBND xã Vĩnh Lộc tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động để người dân chia sẻ, đồng thuận, tạo điều kiện cho dự án sớm được triển khai, góp phần bảo vệ khu dân cư và đất sản xuất trước nguy cơ sạt lở trong mùa mưa bão 2026. Hiện nay, dự án xử lý sạt lở bờ sông Mã vẫn còn thi công dang dở. Trong khi đó, nguy cơ sạt lở bờ sông Mã qua thôn Vĩnh Hòa 3 vẫn còn tiềm ẩn nhiều rủi ro đến sản xuất và đời sống của Nhân dân.