Nguy cơ va chạm từ đèn phanh xe điện: Những lưu ý quan trọng để lái xe an toàn
Cơ chế phanh tái sinh trên xe điện có thể khiến phương tiện giảm tốc mạnh mà không kích hoạt đèn cảnh báo, gây rủi ro cho xe bám đuôi. Người lái cần chủ động thay đổi thói quen quan sát để đảm bảo an toàn.
Phanh tái sinh là một trong những tính năng cốt lõi giúp xe điện tối ưu hóa phạm vi di chuyển, nhưng cơ chế này cũng đang đặt ra những thách thức mới về an toàn giao thông. Khác với xe động cơ đốt trong truyền thống, xe điện có khả năng giảm tốc đáng kể mà không cần người lái tác động vào bàn đạp phanh, dẫn đến việc hệ thống đèn cảnh báo phía sau có thể không phát tín hiệu kịp thời cho phương tiện đi cùng chiều.
Cơ chế hoạt động và vấn đề của phanh tái sinh
Trên đa số các dòng xe điện hiện nay, khi người lái nhả chân ga, mô-tơ sẽ chuyển sang chế độ máy phát để nạp lại năng lượng cho pin, đồng thời tạo ra lực hãm làm xe chậm lại. Quá trình này được gọi là phanh tái sinh. Tùy thuộc vào thiết lập của từng hãng xe, lực hãm này có thể rất mạnh, tương đương với việc đạp phanh ở mức trung bình trên xe xăng.

Đặc tính vận hành khác biệt của xe điện khiến việc quan sát và xử lý tình huống của tài xế phía sau trở nên khó khăn hơn.
Đáng chú ý, đèn phanh trên xe điện thường được lập trình để kích hoạt dựa trên gia tốc giảm. Theo các tiêu chuẩn quốc tế, nếu mức độ giảm tốc vượt quá một ngưỡng nhất định, đèn phanh bắt buộc phải sáng. Tuy nhiên, ở các mức giảm tốc nhẹ hoặc trung bình, đặc biệt khi xe đang xuống dốc hoặc chạy ở chế độ phanh tái sinh cao, đèn phanh có thể vẫn tắt dù tốc độ thực tế đang sụt giảm nhanh chóng.
Dữ liệu thực tế từ Consumer Reports
Vấn đề này đã thu hút sự chú ý của các tổ chức an toàn quốc tế. Trong một nghiên cứu thực hiện năm 2023, tổ chức Consumer Reports đã tiến hành thử nghiệm trên 24 mẫu xe điện. Kết quả cho thấy có 5 mẫu xe ghi nhận tình trạng đèn phanh không sáng khi sử dụng phanh tái sinh ở mức độ cao, bao gồm:

Việc thiếu tín hiệu đèn cảnh báo khiến tài xế đi phía sau mất đi phản xạ tự nhiên, dẫn đến việc thu hẹp khoảng cách an toàn ngoài dự tính, đặc biệt là trong các tình huống giao thông mật độ cao hoặc trên đường cao tốc.
Kỹ năng lái xe an toàn khi lưu thông cùng xe điện
Để hạn chế rủi ro va chạm, các chuyên gia an toàn khuyến cáo tài xế cần thay đổi thói quen quan sát khi đi sau một chiếc xe điện. Thay vì chỉ tập trung vào đèn phanh, người lái nên chú trọng quan sát sự thay đổi khoảng cách vật lý giữa hai xe và dòng phương tiện xung quanh.
Bên cạnh đó, việc duy trì khoảng cách an toàn lớn hơn mức thông thường là cần thiết để có thêm thời gian phản ứng. Ngoài ra, việc sử dụng các công nghệ hỗ trợ như kiểm soát hành trình thích ứng (ACC) Stop & Go có thể giúp xe tự động điều chỉnh tốc độ theo xe phía trước một cách chủ động và an toàn hơn.
Nhìn chung, khi công nghệ ô tô thay đổi, kỹ năng lái xe cũng cần được cập nhật. Việc hiểu rõ đặc tính vận hành của các loại phương tiện mới không chỉ giúp bảo vệ bản thân mà còn góp phần xây dựng môi trường giao thông an toàn hơn cho cộng đồng.












