Thượng tướng, Viện sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Huy Hiệu từng chia sẻ rằng, mỗi khi tìm được một hài cốt liệt sĩ, ông và đồng đội đều có cảm giác như đón một người trở về sau nhiều năm xa cách. Nhưng chỉ khi xác định được danh tính, người lính ấy mới thật sự trở về với tên tuổi, quê hương và gia đình.
Dù xuất thân khác nhau, từ thế hệ trẻ sinh ra trong thời bình, người phụ nữ lao động tự do, cho đến người con xa xứ và người cựu chiến binh già, dòng người tìm về Công viên Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP Hồ Chí Minh) những ngày này đều có chung một niềm lay động: được thắp nén hương thơm, gửi lòng tri ân và cầu mong những người lính hy sinh vì Tổ quốc sớm được đưa về với gia đình.
Có những đợi chờ đằng đẵng mấy chục năm, có những khoảnh khắc vỡ òa đầy hạnh phúc, có cả những day dứt và quyết tâm để từng chuyến trở về của những người anh hùng nằm lại nơi đất lạnh được viên mãn nhất, để ấm áp người đã ngã xuống và yên lòng người đang sống.
Có những sự kiện không chỉ làm chúng ta xúc động bởi những gì đang diễn ra trước mắt mà còn bởi nó đánh thức trong sâu thẳm mỗi người Việt Nam một miền ký ức tưởng như đã lùi xa nhưng chưa bao giờ khép lại.
'Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ' không chỉ là một nhiệm vụ chính trị, nhân đạo, khoa học, mà còn là một hành trình văn hóa sâu sắc. Hướng tới Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27.7, chiến dịch nhắc chúng ta rằng, tri ân không chỉ là nghi lễ của ký ức, mà phải trở thành văn hóa sống, thành hành động cụ thể để trả lại tên, quê hương, gia đình và sự bình yên cho những người đã hiến dâng đời mình cho Tổ quốc.
Một đất nước còn kiên trì đi tìm từng người con đã ngã xuống, đưa các anh, các chị trở về với tên tuổi, quê hương, gia đình, đồng đội, là một đất nước không bao giờ đánh mất phần cao đẹp nhất của mình: lòng nhân nghĩa.
Có những người lính đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Nhưng hơn nửa thế kỷ trôi qua, các anh vẫn chưa thể trở về trọn vẹn với gia đình, quê hương bởi danh tính còn nằm lại giữa những khoảng trống của lịch sử. Trên những bia mộ chưa ghi tên là biết bao nỗi khắc khoải của người thân, là niềm day dứt chưa nguôi của những người còn sống. Và hôm nay, bằng trách nhiệm, bằng lòng biết ơn sâu nặng cùng những thành tựu của khoa học hiện đại, một hành trình thiêng liêng đang được tiếp nối: Hành trình gọi tên Anh hùng liệt sĩ - những người con ưu tú đã hiến dâng cả tuổi xuân và máu xương cho Tổ quốc.
Một năm trước, dịp 78 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2025), nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Phu nhân trở lại chiến trường Vị Xuyên, Hà Giang xưa (nay là tỉnh Tuyên Quang). Đó không chỉ là hành trình tri ân, mà còn là cuộc trở về với miền ký ức của những người đã gửi lại tuổi xuân nơi biên cương Tổ quốc.