Nguyên nhân khiến trẻ sụt cân, biếng ăn sau Tết và cách giúp con nhanh lại sức

Dù trẻ tăng cân hay sụt cân sau Tết, sự thay đổi này đều phản ánh tình trạng mất cân bằng dinh dưỡng do nhịp sinh hoạt và thói quen ăn uống bị xáo trộn trong những ngày nghỉ lễ.

Nhiều khi tâm lý muốn để con vui chơi, ăn ngủ "thả ga" của cha mẹ đã vô tình phá vỡ kỷ luật dinh dưỡng, khiến cơ thể trẻ rơi vào trạng thái mất cân bằng chuyển hóa và dẫn đến những ảnh hưởng không nhỏ về sức khỏe.

1. Ăn quá nhiều đồ ngọt khiến trẻ chán cơm dẫn đến sụt cân

Thủ phạm hàng đầu gây ra tình trạng biếng ăn ngày Tết chính là việc trẻ ăn vặt liên tục. Đi đến đâu trẻ cũng được ăn bánh kẹo, mứt tết và nước ngọt khiến trẻ nạp liên tục đường đơn vào cơ thể. Lượng đường huyết tăng cao tạo ra cảm giác no giả tạo hay còn gọi là 'ngang dạ', khiến não bộ phát tín hiệu không cần nạp thêm năng lượng.

Hậu quả là đến bữa chính trẻ sẽ cảm thấy không muốn ăn, đầy bụng và từ chối ăn cơm. Dù nạp nhiều calo từ đồ ngọt nhưng đó là calo rỗng, hoàn toàn thiếu hụt protein, vitamin và khoáng chất cần thiết để phát triển thể chất, khiến trẻ vẫn nhanh nhẹn nhưng lại sụt cân.

Nạp quá nhiều đồ ngọt khiến trẻ thờ ơ với những món ăn cung cấp dinh dưỡng chính là nguyên nhân gây sụt cân sau Tết. (Ảnh minh họa AI)

Thêm một lý do khiến trẻ thờ ơ với bữa chính là thực đơn ngày Tết thường thiếu sự đa dạng và kém hấp dẫn với trẻ em. Những món truyền thống như bánh chưng, thịt gà luộc, thịt đông hay canh măng... tuy giàu năng lượng nhưng lại không phù hợp với khẩu vị của trẻ. Việc phải ăn đi ăn lại những món ăn này trong nhiều ngày liên tiếp, cộng với cách chế biến thường thiên về luộc hoặc chiên rán nhiều dầu mỡ, dễ khiến trẻ cảm thấy ngán và sợ ăn.

Chưa kể, mâm cỗ Tết truyền thống thường "dư đạm, thừa béo" với bánh chưng, thịt đông, đồ chiên rán nhưng lại thiếu chất xơ. Chế độ ăn này tạo gánh nặng rất lớn lên hệ tiêu hóa còn non nớt của bé. Trẻ ít ăn rau và uống ít nước lọc dễ dẫn tới tình trạng táo bón. Khi bụng đã ấm ách, khó chịu vì đầy hơi và táo bón, tâm lý sợ ăn sẽ xuất hiện như một phản xạ tự nhiên.

2. Giờ giấc sinh hoạt thay đổi cũng khiến trẻ biếng ăn hơn

Bên cạnh chuyện ăn uống, lịch trình sinh hoạt thay đổi trong dịp Tết cũng là nguyên nhân khiến trẻ dễ bị sụt cân. Những chuyến đi đường dài về quê hay việc phải di chuyển liên tục để chúc Tết nội ngoại dễ khiến trẻ cảm thấy mệt mỏi.

Thêm vào đó, thói quen thức khuya chơi đùa và ngủ nướng đến trưa hôm sau đã vô tình làm mất đi bữa sáng - nguồn năng lượng quan trọng nhất để khởi động ngày mới. Khi đồng hồ sinh học bị lệch nhịp, các tuyến tiêu hóa sẽ không tiết ra enzyme đúng giờ, làm giảm đáng kể khả năng hấp thu dinh dưỡng. Việc ăn uống thất thường khiến dạ dày co bóp không ổn định, trẻ sẽ luôn trong trạng thái mệt mỏi, uể oải và không thiết tha chuyện ăn uống.

3. Làm sao để giúp con phục hồi thể trạng?

Để khắc phục tình trạng này, cha mẹ cần kiên nhẫn thiết lập lại kỷ luật bàn ăn ngay cả trong những ngày Tết. Việc đầu tiên là hạn chế tối đa các bữa ăn vặt, đặc biệt là trước bữa chính khoảng 2 tiếng để trẻ tìm lại cảm giác đói tự nhiên.

Theo TS.BS. Trương Hồng Sơn, Viện trưởng Viện Y học ứng dụng Việt Nam, với trẻ nhỏ cần duy trì ăn đúng giờ, đúng bữa để hệ tiêu hóa của trẻ hoạt động ổn định. Gia đình nên cho trẻ ăn từng phần nhỏ, không ăn quá no một lúc, đặc biệt là các món giàu đạm hoặc nhiều dầu mỡ. Ưu tiên thực phẩm dễ tiêu như cháo, súp, canh rau củ, thịt gà, cá hấp; bổ sung trái cây giàu vitamin C (cam, bưởi) hoặc chuối để hỗ trợ tiêu hóa.

Song song với dinh dưỡng, việc rèn lại giờ giấc ngủ nghỉ đúng giờ cũng giúp cơ thể bé bắt nhịp lại với đà tăng trưởng. Cha mẹ nên khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động thể chất vừa sức như đi dạo công viên, chạy nhảy nhẹ nhàng thay vì ngồi lì trước màn hình tivi. Khi năng lượng dư thừa được tiêu hao qua vận động, trẻ sẽ tự động cảm thấy đói và ăn ngon miệng hơn một cách tự nhiên.

Thiên Châu