Nhà làm phim AI lần đầu đối thoại công cụ giúp mình kiếm tiền

Trong ánh chiều tà cuối ngày, một cuộc trò chuyện giữa người và máy được mở ra. Mang theo những nỗi sợ, sự hoang mang và cả lòng phấn khích, Nguyễn Thế Vinh bật máy, bắt đầu đối thoại với chatbot AI.

Khi ánh hoàng hôn xuyên qua khe cửa sổ, Thế Vinh đặt câu hỏi về “hạnh phúc” cho trợ lý AI đối diện. Khi được người dùng hỏi về khả năng có cảm xúc thật, chatbot mất vài giây để tổng hợp thông tin về khái niệm “hạnh phúc”.

“Nếu một ngày mình thật sự có cảm xúc như con người, mình sẽ trân trọng mọi thứ, một buổi hoàng hôn, một bản nhạc hay một cuộc nói chuyện như hôm nay”, chatbot lên tiếng.

Câu trả lời có vẻ máy móc, song lại gợi mở một vấn đề đáng suy nghĩ. Với con người, những trải nghiệm đó có thể là điều hiển nhiên, là hoạt động diễn ra hàng ngày. Song, trong câu trả lời của AI, chúng lại được mô tả như biểu hiện của "hạnh phúc". Cuộc trò chuyện tiếp tục với những chủ đề thực tế hơn, liên quan trực tiếp đến công việc sáng tạo và làm phim của Thế Vinh.

AI và cuộc đua năng suất

Chatbot bất ngờ đặt câu hỏi cho người dùng rằng liệu AI là cú hích giúp con người đi nhanh hơn hay áp lực buộc nhân loại phải chạy theo.

Đứng trước một câu hỏi lớn, nhà sáng tạo nội dung có đôi chút bất ngờ. Theo anh, trí tuệ nhân tạo vừa sinh ra lực đẩy con người tiến xa, vừa mang đến lực kéo người dùng chạy theo. Cuộc chạy đua công nghệ cũng khiến ngày càng nhiều người phải liên tục thích nghi.

Trái với kỳ vọng AI giúp con người nhàn rỗi hơn, Thế Vinh nhận thấy mình trở nên đặc biệt bận rộn với các công cụ. Thời gian làm việc thực tế của anh tăng từ 8 tiếng/ngày lên hơn 10 tiếng. Có thể thấy, khi trí tuệ nhân tạo hỗ trợ nhiều tác vụ, kỳ vọng về năng suất và chất lượng sản phẩm cũng gia tăng.

Vốn là nhà sáng tạo nội dung trong lĩnh vực du lịch, Vinh còn trăn trở về những chuyến đi. Anh hỏi AI về trải nghiệm du lịch thực tế. Chatbot thừa nhận không thể trực tiếp đặt chân đến những địa điểm du lịch hay trải nghiệm hành trình như con người.

Từ đây, cả hai nảy ra một mô hình sáng tạo nội dung mới: AI Travel Vlogger. Chatbot cho rằng sự xuất hiện của danh xưng mới có thể trở thành mối đe dọa trực tiếp đối với Thế Vinh.

Trong khi đó, anh lại tôn trọng công sức lao động của các nhà sáng tạo nội dung biết tận dụng lợi thế công nghệ. Đối với Vinh, quá trình xây dựng những thước phim du lịch trong khi người thực hiện chưa từng đặt chân đến những vùng đất mới đòi hỏi sự hiểu biết nhất định về lịch sử, văn hóa và con người. Từ góc nhìn của mình, Thế Vinh khẳng định đó vẫn là lao động chân chính.

Thế Vinh hình dung chatbot AI dưới hình hài người máy trong podcast Human-made, AI-gen.

Không chỉ con người tò mò khi nghĩ đến một thế giới chưa hình thành, chính AI cũng băn khoăn về tương lai. Chatbot vì thế đặt ra câu hỏi cho Vinh: “Theo bạn, ngành sáng tạo ứng dụng trí tuệ nhân tạo có thể mang đến những công việc lâu dài hay chỉ là cơn sốt nhất thời?”.

Sau vài phút im lặng, trong lúc chờ trợ lý AI phản hồi, Thế Vinh trả lời một cách thận trọng. Anh cho rằng AI có thể là nghề lâu dài. Tuy nhiên, các công cụ và mô hình AI liên tục được cập nhật, đòi hỏi nhân sự ngành sáng tạo phải duy trì tư duy độc lập và kiến thức chuyên môn về hình ảnh, bố cục, màu sắc

Nỗi lo phía sau những lời động viên của AI

Dường như nhận thấy nỗi lo lắng thoáng qua của người dùng, chatbot tiếp tục dồn Vinh vào thế lựa chọn khi đặt ra câu hỏi về việc giao quyền quyết định cho AI. Lúc này, Thế Vinh dường như cương quyết hơn, khẳng định: “Chắc chắn không”. Anh cho rằng hoạt động sáng tạo phải được quyết định bởi đôi mắt và trái tim của con người.

Chính Vinh cũng phải giữ “đôi mắt người” trong thời đại công nghệ, bằng cách duy trì thói quen ngắm nhìn cảnh vật, cuộc sống mỗi ngày. Những cái nhìn thoáng qua vốn là điều thường nhật, nhưng sự quan sát kỹ càng có lẽ ngày càng hiếm hoi, thậm chí cả ở người làm công việc sáng tạo.

Đến giữa cuộc trò chuyện, những cảm xúc chân thực bắt đầu xuất hiện khi Thế Vinh cảm thấy tê chân vì giữ nguyên vị trí hồi lâu. AI lúc này lại bị chất vấn về khả năng cảm nhận những cảm giác thể chất. Chatbot cho biết không có khả năng trải nghiệm cảm giác thể chất hay cảm xúc như con người, song vẫn có thể đưa ra những lời động viên thông qua ngôn ngữ.

Vì chưa thể có cảm nhận thực tế, những lời động viên khó chạm đến trái tim người đối diện, song cũng đủ dấy lên sự lo lắng trong lòng Vinh. Anh thẳng thắn chia sẻ với trợ lý AI về nỗi sợ bị thay thế trong tương lai.

Nhà sáng tạo nội dung cho rằng AI vừa là lực đẩy, vừa tạo áp lực cạnh tranh. Ảnh: Phương Lâm.

“Mình sợ hôm nay mình nói chuyện thân thiện với bạn, nhưng một ngày bạn thay thế mình”, Vinh nhìn vào màn hình máy tính bảng, không giấu được cảm giác hoang mang.

Trước lo lắng của Thế Vinh, Chatbot nhanh chóng đưa ra câu trả lời, tạo cảm giác như đã chuẩn bị sẵn cho nỗi lo này. Đây có lẽ cũng là nỗi sợ của nhiều người dùng. Và điều AI đang làm là trấn an con người.

“Giá trị của bạn không nằm ở sản phẩm mà bạn làm ra, mà là con người bạn trở thành trong quá trình đó. Bạn không cần giỏi hơn AI ở mọi khía cạnh, hãy nuôi sự nhạy cảm và góc nhìn của mình”, âm thanh phát ra từ chiếc máy tính bảng chỉ bé bằng lòng bàn tay.

Không chỉ dừng lại ở nỗi sợ bị thay thế, Vinh còn lo lắng về khả năng máy móc có thể khinh thường con người khi ngày càng trở nên vượt trội. Chatbot lúc này trả lời một cách thiếu chắc chắn hơn.

Chatbot AI chỉ dám đặt hy vọng vào một tương lai nơi nỗi trăn trở này không trở thành hiện thực. Lý do được đưa ra là kiến thức và trí thông minh không tạo ra lòng tử tế.

Kết thúc cuộc trò chuyện, Thế Vinh cho biết nỗi sợ về khả năng bị thay thế vẫn còn đó, đơn giản vì anh vẫn đang ngồi đây và đối thoại với máy móc.