Nhà máy thủy điện Thoong Gót II 'chây ỳ' đền bù thiệt hại cho người dân

Bồi thường kéo dài hơn một thập kỷ

Chuyện khó tin nhưng có thật tại xã Đình Phong, một vụ việc ngập úng đất đai rõ ràng, có đầy đủ biên bản xác nhận từ năm 2017, nhưng đến tháng 3/2026, người dân vẫn phải đi gõ cửa từng cơ quan để đòi quyền lợi tối thiểu.

Theo báo cáo của UBND xã Đình Phong, ngày 20/12/2021 về kết quả giải quyết đơn kiến nghị của bà Tô Thị Hương, xóm Giộc Giao, xã Đình Phong và bà Nông Thị Huệ, xóm Pò Tấu, xã Chí Viễn, huyện Trùng Khánh cũ nêu rõ: Năm 2008, khi thực hiện đầu tư xây dựng Nhà máy thủy điện Thoong Gót II, ruộng của các gia đình bà Tô Thị Hương và Nông Thị Huệ không nằm trong dự toán đền bù vì các thửa đất này chưa bị ảnh hưởng. Đến năm 2012, khi Nhà máy thủy điện Thoong Gót II hoàn thành việc ngăn đập thì các thửa đất này bị ngập úng. Năm 2017, 2 gia đình đã làm đơn kiến nghị UBND xã Đình Phong để được xem xét giải quyết. Sau đó, UBND xã Đình Phong đã phối hợp với Công ty TNHH Trường Minh - chủ đầu tư dự án Nhà máy thủy điện Thoong Gót II đến kiểm tra xác minh hiện trường và đề nghị doanh nghiệp bồi thường các thửa đất bị thiệt hại do ngập úng nhưng không được chủ đầu tư giải quyết.

Hồ sơ vụ việc cho thấy một lộ trình đùn đẩy trách nhiệm đến mức khó hiểu. Từ năm 2011, khi Nhà máy đi vào hoạt động, những cánh đồng lúa xanh tốt tại Pò Pảng bỗng chốc trở thành túi chứa nước. Năm 2017, Giám đốc Thủy điện Thoong Gót II Phùng Kim Huy đã ký vào biên bản thừa nhận: "Việc ngập úng là đúng sự thật". 15 năm, một đứa trẻ có thể trưởng thành, nhưng một phương án đền bù cho dân thì vẫn nằm trên giấy. Tại sao một diện tích đất đã được đo đạc, số thửa đã được xác định, lỗi lầm đã được thừa nhận, mà tiền vẫn không về tay chủ đất?

Bà Nông Thị Diệu Huyền (con gái bà Nông Thị Huệ) chỉ những đám ruộng của gia đình ở Pò Pảng - Pò Phước, xóm Giộc Giao, xã Đình Phong bị ngập úng do xây đập Nhà máy thủy điện Thoong Gót II hiện vẫn chưa được doanh nghiệp bồi thường đất đai và hoa màu.

Bản báo cáo số 21 và sự "ngó lơ" của doanh nghiệp

Ngày 30/9/2019, Phòng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn huyện Trùng Khánh (cũ) đã phối hợp với các cơ quan chuyên môn huyện Trùng Khánh, UBND xã Đình Phong và Nhà máy thủy điện Thoong Gót II tiếp tục tổ chức xác minh hiện trường và đối chiếu hồ sơ địa chính cho thấy: Bà Nông Thị Huệ có các thửa đất số 83 và thửa đất số 100, tờ bản đồ số 102 tổng diện tích 1.170,8m2 và bà Tô Thị Hương có các thửa số 105, thửa số 75 và thửa số 99, cũng thuộc tờ bản đồ số 102 có tổng diện tích 1.136,2m2, tổng diện tích của 2 gia đình bị thiệt hại, ngập úng không canh tác được là 2.307m2. Bản báo cáo số 21/BC-PNNPTNT đã chỉ rõ: Nhà máy phải phối hợp bồi thường vì đất đã ngập trắng, không thể canh tác.

UBND xã Đình Phong trong báo cáo số 88 (năm 2021) nêu: "Đã phối hợp nhiều lần nhưng không được Công ty giải quyết". Ngày 18/3/2024, 2 gia đình tiếp tục có đơn kiến nghị (lần thứ 5) Nhà máy thủy điện Thoong Gót II đền bù, bồi thường đất đai bị thiệt hại do ngăn đập gây ngập úng nhưng sự việc đến nay vẫn chỉ là các biên bản của cơ quan chức năng và chính quyền địa phương đề nghị doanh nghiệp giải quyết.

Phải chăng doanh nghiệp coi thường kết luận của Sở Công thương?

Vu việc có bước ngoặt vào ngày 24/7/2025, khi Sở Công Thương trực tiếp vào cuộc. Phó Giám đốc Sở Công thương Hà Văn Nam đã chủ trì cuộc họp liên ngành kiểm tra giải quyết kiến nghị của cử tri xóm Giộc Giao, xã Đình Phong gồm 2 gia đình có diện tích trồng lúa là 2.307m2 (có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) nhưng từ năm 2011, Nhà máy thủy điện Thoong Gót II xây dựng ngăn đập gây ngập úng không canh tác được, 2 gia đình đã nhiều lần đề nghị Công ty TNHH Trường Minh bồi thường nhưng đến nay không có cơ quan nào giải quyết cho dân.

Sau khi kiểm tra thực địa, đoàn kiểm tra liên ngành đã thống nhất 3 nội dung: Đề nghị Công ty TNHH Trường Minh chủ động phối hợp với UBND xã Đình Phong đền bù đất đai, hoa màu từ năm 2013 đến nay cho 2 gia đình theo quy định; đề nghị UBND xã Đình Phong phối hợp với Công ty TNHH Trường Minh lập phương án bồi thường, hỗ trợ cho 2 hộ gia đình và trình cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy định trước ngày 15/8/2025, đồng thời, báo cáo Sở Công Thương để tổng hợp báo cáo theo quy định. Sau khi cấp có thẩm quyền phê duyệt giá trị đền bù đất đai, hoa màu của 2 hộ nêu trên, đề nghị Công ty TNHH Trường Minh có trách nhiệm chi trả cho 2 hộ gia đình theo quy định. Tuy nhiên, đến nay đã quá hạn 7 tháng nhưng sự việc vẫn chưa được giải quyết.

Cần phát huy vai trò quản lý Nhà nước đối với doanh nghiệp

Với tư cách là đơn vị quản lý trực tiếp các dự án thủy điện trên địa bàn tỉnh, Sở Công Thương đang nắm trong tay những công cụ pháp lý. Dư luận cho rằng, tại sao Sở Công Thương không áp dụng các biện pháp “mạnh tay” hơn theo quy định của pháp luật?

Tạm dừng hoạt động phát điện: Tại sao một doanh nghiệp chưa hoàn thành nghĩa vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng, gây thiệt hại nghiêm trọng cho đời sống nhân dân suốt 15 năm vẫn được phép vận hành và thu lợi nhuận từ dòng nước trên mảnh đất của chính những người dân đó?

Đình chỉ giấy phép hoạt động điện lực: Việc không thực hiện kết luận kiểm tra của cơ quan quản lý cấp tỉnh là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Sở Công Thương hoàn toàn có đủ căn cứ để kiến nghị UBND tỉnh thu hồi hoặc đình chỉ giấy phép cho đến khi quyền lợi của dân được giải quyết.

Cưỡng chế thực hiện: Nếu doanh nghiệp tiếp tục né tránh, tại sao không chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra hoặc đề nghị phong tỏa tài khoản để chi trả trực tiếp cho dân?

Người dân không cần những lời hứa suông hay những biên bản xác minh chất chồng qua các năm. Họ cần đảm bảo cuộc sống và sự bồi thường xứng đáng cho 2.307m2 đất đã bị hủy hoại suốt 15 năm qua.

Ngọc Minh - Quang Vinh