Nhà nước rót vốn mạnh cho nghiên cứu sinh làm chủ công nghệ lõi
Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Quyết định số 2103/QĐ-BKHCN, phê duyệt 'Chương trình hỗ trợ nghiên cứu sinh xuất sắc giai đoạn 2026-2030' (VREF), đánh dấu bước chuyển trong chính sách phát triển nguồn nhân lực khoa học theo hướng đầu tư trực tiếp cho nghiên cứu chất lượng cao.
Theo chương trình, mỗi nghiên cứu sinh có thể nhận mức hỗ trợ tối đa 1 tỷ đồng mỗi năm trong thời gian không quá 3 năm, tương đương tổng kinh phí lên tới 3 tỷ đồng cho toàn bộ quá trình thực hiện đề tài. Trường hợp cần thiết, nhiệm vụ nghiên cứu có thể được gia hạn thêm thời gian nhưng không tăng thêm nguồn hỗ trợ từ ngân sách nhà nước.

Ảnh minh họa
Chương trình VREF được xây dựng nhằm hình thành đội ngũ nhà khoa học trẻ có năng lực vượt trội, có khả năng nghiên cứu độc lập, qua đó nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và sức cạnh tranh quốc gia. Đây cũng là bước chuyển từ cách tiếp cận hỗ trợ đào tạo sang đầu tư trực tiếp vào các hoạt động nghiên cứu xuất sắc.
Dự kiến, mỗi năm chương trình sẽ tuyển chọn và cấp kinh phí cho khoảng 100 nghiên cứu sinh xuất sắc. Trong đó, nguồn lực được ưu tiên cho các nhiệm vụ nghiên cứu nhằm làm chủ công nghệ lõi, phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược, đồng thời vẫn đảm bảo hỗ trợ các hướng nghiên cứu đột phá ở những lĩnh vực khoa học khác.
Các tiêu chí đầu ra được lượng hóa cụ thể nhằm bảo đảm hiệu quả đầu tư. Theo đó, tối thiểu 60% kết quả nghiên cứu phải được công bố trên các tạp chí quốc tế uy tín; ít nhất 20% có đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ; và khoảng 15% kết quả được chuyển giao, thương mại hóa hoặc ứng dụng vào thực tiễn.
Bên cạnh việc hỗ trợ tài chính, chương trình còn hướng tới xây dựng mạng lưới các nhà khoa học trẻ, thúc đẩy hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh và tăng cường hợp tác quốc tế. Cơ chế đồng hướng dẫn với chuyên gia nước ngoài và trí thức Việt Nam ở nước ngoài cũng được khuyến khích nhằm giúp nghiên cứu sinh tiếp cận các chuẩn mực khoa học toàn cầu.
Về cơ chế triển khai, kinh phí được sử dụng linh hoạt cho các hoạt động phục vụ trực tiếp nghiên cứu như phát triển sản phẩm, công bố khoa học, đăng ký sở hữu trí tuệ, thử nghiệm công nghệ và hợp tác quốc tế. Việc giải ngân được gắn chặt với tiến độ và kết quả đầu ra, đồng thời có cơ chế điều chỉnh hoặc dừng đối với các nhiệm vụ không đạt yêu cầu.
Chương trình được triển khai trên phạm vi toàn quốc, với sự tham gia của các nghiên cứu sinh, cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu, tổ chức khoa học và công nghệ cùng cộng đồng doanh nghiệp. Ngân sách nhà nước giữ vai trò chủ đạo, đồng thời khuyến khích huy động thêm nguồn lực xã hội để nâng cao hiệu quả đầu tư.
Việc triển khai VREF được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá trong phát triển nguồn nhân lực khoa học công nghệ, góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao vị thế cạnh tranh của Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu.











