Nhà xe bớt lo bị thu hồi khai thác tuyến cố định

Vì vậy, nhiều đơn vị vẫn phải duy trì các chuyến xe dù lượng khách thấp, dẫn đến phải "gồng lỗ" mỗi ngày. Trước thực trạng này, Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi quy định trên để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động.

Nhà xe gặp khó mùa thấp điểm

Hai tuần qua, Công ty TNHH Văn Minh liên tục phải cắt giảm số chuyến vận tải hành khách mỗi ngày trên các tuyến từ Hà Tĩnh, Nghệ An đi Hà Nội và ngược lại. Nguyên nhân là giá xăng dầu biến động, trong khi lượng khách thấp. Nếu tiếp tục duy trì 100% số chuyến theo đăng ký, doanh nghiệp sẽ rơi vào cảnh thu không đủ bù chi.

Bộ Xây dựng đề xuất sửa quy định, giúp doanh nghiệp vận tải tuyến cố định linh hoạt tần suất khai thác chuyến (ảnh minh họa).

Ông Đoàn Ngọc Hùng, Trưởng phòng Quản lý vận tải, Công ty TNHH Văn Minh cho biết, vận tải hành khách đang bước vào giai đoạn thấp điểm. Nếu không cắt giảm chuyến để nâng tỷ lệ lấp đầy hành khách trên mỗi chuyến, doanh nghiệp khó có thể bù đắp chi phí vận hành.

Tương tự, ông Đỗ Văn Bằng, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hà Nội cho biết, hầu hết doanh nghiệp vận tải khách tuyến cố định đang rơi vào cảnh mất cân đối trong thu chi.

Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, doanh nghiệp không được cắt giảm quá 30% số chuyến trong tháng. Vì vậy, nhiều đơn vị vẫn phải duy trì các chuyến xe dù lượng khách thấp, dẫn đến tình trạng phải "gồng lỗ" mỗi ngày.

Đại diện một doanh nghiệp vận tải khai thác tuyến Hà Nội - Thanh Hóa cho biết, theo Nghị định 158/2024, đơn vị kinh doanh vận tải sẽ bị thu hồi thông báo đăng ký khai thác tuyến nếu trong một tháng thực hiện dưới 70% tổng số chuyến đã đăng ký. Do đó, để giữ tuyến, doanh nghiệp buộc phải duy trì tối thiểu 70% số chuyến, dù hiệu quả khai thác không cao.

Doanh nghiệp có thể linh hoạt hơn

Để gỡ khó cho doanh nghiệp, tại dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 158/2024 quy định về hoạt động vận tải đường bộ, Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi quy định trên theo hướng: Doanh nghiệp vận tải sẽ bị thu hồi thông báo đăng ký khai thác tuyến nếu trong một tháng thực hiện dưới 50% tổng số chuyến đã đăng ký, thay vì 70% như hiện nay.

Đồng thời, bổ sung quy định: Không áp dụng thu hồi thông báo đăng ký khai thác tuyến của chuyến xe đang khai thác trong trường hợp phương tiện phải ngừng hoạt động do thiên tai, tai nạn giao thông hoặc sự kiện bất khả kháng.

Theo ông Đỗ Văn Bằng, đề xuất này sẽ giúp doanh nghiệp vận tải tuyến cố định "dễ thở" hơn khi có thể linh hoạt trong sắp xếp hoạt động, tần suất khai thác tuyến phù hợp với tình hình thực tế.

Lãnh đạo Phòng Quản lý vận tải, phương tiện và người lái, Cục Đường bộ Việt Nam cho biết, đề xuất trên tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp trong tổ chức phương án vận chuyển hành khách, hạn chế tình trạng bị xử lý vi phạm khi buộc phải giảm chuyến hoạt động do nguyên nhân khách quan.

Đồng thời, việc giữ mức tối thiểu số chuyến phải thực hiện trong tháng cũng siết trách nhiệm của doanh nghiệp khi đăng ký khai thác tuyến, hạn chế tình trạng hoạt động cầm chừng để giữ lốt; tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng trong hoạt động vận tải.

Nên rà soát tuyến theo chu kỳ

Đồng quan điểm, nhiều Sở Xây dựng thống nhất việc loại trừ trách nhiệm cho doanh nghiệp khi số chuyến khai thác thấp so với đăng ký vì các nguyên nhân bất khả kháng.

Theo đại diện Sở Xây dựng Quảng Ninh, hoạt động vận tải hành khách phụ thuộc nhiều vào yếu tố mùa vụ và biến động nhu cầu đi lại theo từng thời điểm. Đồng thời, vận tải khách cũng chịu tác động của các yếu tố khách quan như thiên tai, dịch bệnh, ùn tắc, thay đổi tổ chức giao thông.

Song để đảm bảo hoạt động vận tải khách tuyến cố định được sự quản lý chặt chẽ, việc quy định về thu hồi đăng ký tuyến nếu không khai thác đủ số chuyến tối thiểu là cần thiết, hạn chế tình trạng "xe dù, bến cóc".

Mặt khác, theo Sở Xây dựng Khánh Hòa, các doanh nghiệp vận tải có số chuyến khai thác thực tế thấp hơn đăng ký (trong bối cảnh bình thường) cần có trách nhiệm thực hiện thủ tục điều chỉnh giảm số chuyến đăng ký cho phù hợp với nhu cầu thực tế.

Cơ quan quản lý cũng cần cập nhật kịp thời trên hệ thống quản lý tuyến và bến xe để tạo điều kiện cho doanh nghiệp khác có nhu cầu được đăng ký khai thác. Bên cạnh đó, cần có cơ chế cảnh báo sớm đối với các doanh nghiệp có nguy cơ bị thu hồi thông báo khai thác tuyến để họ chủ động điều chỉnh hoạt động.

Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam cũng đề nghị Sở Xây dựng các địa phương cần rà soát, điều chỉnh hoạt động vận tải tuyến cố định theo chu kỳ 6 tháng. Nếu đơn vị kinh doanh vận tải vi phạm quy định về số chuyến tối thiểu, cần chấm dứt chấp thuận khai thác tuyến, bến xe cũng kết thúc hợp đồng với doanh nghiệp.

Yến Chi