Nhập khẩu dầu mỏ của Trung Quốc dự báo khó phục hồi

Nhập khẩu dầu của Trung Quốc có thể không quay lại mức trước xung đột Mỹ - Iran. (Ảnh: RT)

Rystad Energy ước tính nhu cầu nhiên liệu cho giao thông bị mất trong thời gian xung đột của nước nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, tương đương 200.000-600.000 thùng/ngày, có thể sẽ không phục hồi trong năm nay. Energy Aspects cho rằng mức sụt giảm mang tính lâu dài vào khoảng 300.000 thùng/ngày.

Theo FGE NexantECA, nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc trong quý này sẽ giảm 3,3 triệu thùng/ngày so với cùng kỳ năm trước, do gián đoạn nguồn cung, ngừng tích trữ, cắt giảm công suất lọc dầu và lệnh cấm xuất khẩu nhiên liệu. Dù phần lớn mức giảm đến từ hoạt động tích trữ chậm lại, sự suy giảm nhu cầu nhiên liệu giao thông có thể kéo dài hơn. Trong tháng 2, nhập khẩu dầu của Trung Quốc trung bình khoảng 12,6 triệu thùng/ngày.

Đợt tăng giá dầu mạnh trong giai đoạn đầu của xung đột dường như đã thúc đẩy nhanh quá trình điện hóa đội xe tại Trung Quốc. Theo Trung tâm Công nghệ và Nghiên cứu ô tô Trung Quốc, xe thuần điện chiếm gần 42% số xe đăng ký mới trong tháng 4, tăng từ khoảng 38% trong tháng 3. Giá xe chạy xăng mới và đã qua sử dụng cũng giảm mạnh khi cú sốc giá dầu làm nhu cầu suy yếu.

“Thói quen tiêu dùng thường khá khó thay đổi”, Lin Ye - Phó chủ tịch phụ trách thị trường dầu mỏ của Rystad Energy, nhận định. “Những người chuyển sang xe điện trong thời gian xung đột có lẽ sẽ ít có lý do quay lại xe xăng, trừ khi giá nhiên liệu giảm mạnh”, ông nói thêm.

Cuộc chiến cũng cho thấy phần lớn nhu cầu dầu của Trung Quốc trước đây đến từ hoạt động tích trữ hơn là tiêu dùng thực tế. Việc mua vào để bổ sung tồn kho có thể trở lại khi nguồn cung từ Trung Đông phục hồi, nhưng phần nhu cầu đã mất do điện hóa khó có khả năng quay lại, khiến Trung Quốc giảm khả năng hấp thụ lượng dầu dư thừa trên thị trường.

Ảnh hưởng không chỉ giới hạn ở Trung Quốc. Từ lâu được xem là “người mua cuối cùng” của thị trường dầu mỏ, Trung Quốc đã góp phần giảm bớt một trong những cú sốc nguồn cung lớn nhất nhiều thập kỷ qua bằng cách cắt giảm nhập khẩu và tiêu thụ trong thời gian xung đột. Khi dầu Trung Đông quay lại thị trường, mức độ Trung Quốc quay lại mua vào sẽ trở thành yếu tố quan trọng quyết định giá dầu toàn cầu.

Một phần nhu cầu dầu có thể phục hồi nhờ việc tái tích trữ, tăng công suất lọc dầu và khả năng nới lỏng hạn chế xuất khẩu nhiên liệu. Công ty tư vấn JLC cho biết Bắc Kinh nhiều khả năng sẽ dỡ bỏ các biện pháp hạn chế xuất khẩu áp dụng trong thời chiến. Hiện Trung Quốc vẫn còn khoảng 17 triệu tấn hạn ngạch xuất khẩu trong năm nay, tạo điều kiện để xuất khẩu xăng và dầu diesel trở lại gần mức trước xung đột.

Ông Fereidun Fesharaki, Chủ tịch danh dự của FGE NexantECA, cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Bloomberg Television tháng này rằng Bắc Kinh có lẽ chỉ tái xây dựng kho dự trữ nếu giá dầu giảm xuống khoảng 65-70 USD/thùng, đồng thời lưu ý lượng dự trữ chiến lược và thương mại hiện vẫn đủ đáp ứng khoảng 100 ngày nhu cầu.

Trong báo cáo tháng 6, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) dự báo nhu cầu dầu trung bình của Trung Quốc năm nay sẽ giảm 360.000 thùng/ngày, đánh dấu “mức giảm đáng kể đầu tiên theo năm” kể từ các cuộc khủng hoảng dầu mỏ thập niên 1970 và đầu những năm 1980. IEA cho rằng việc sử dụng xe điện đã tăng mạnh kể từ khi giá dầu tăng, đồng thời có dấu hiệu cho thấy hoạt động sạc xe điện tại các thành phố cũng đang tăng tốc.

“Ngày càng có nhiều người thấy xe điện hấp dẫn hơn trước, và sẽ có thêm một làn sóng chuyển đổi khỏi xăng và dầu diesel”, Rogan Quinn, chuyên gia phân tích cấp cao tại Rhodium Group, nhận định. “Đây vốn là xu hướng đã xuất hiện song song với cuộc xung đột và sau đó được chính cuộc xung đột thúc đẩy mạnh hơn”, ông nói.