Nhật Bản có thể tăng lãi suất đều đặn hàng quý

Ảnh minh họa - Ảnh: Getty/CNBC.

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn hãng tin Bloomberg vào ngày 20/10, ông Eiji Maeda - người từng giữ vai trò giám đốc điều hành phụ trách chính sách tiền tệ của BOJ - cho biết: “Tôi dự báo đợt tăng lãi suất tiếp theo sẽ diễn ra vào tháng 12, sau đó là một đợt nữa vào tháng 3 hoặc tháng 4/2027. Tốc độ tăng lãi suất hiện tại đã được đẩy nhanh lên mức khoảng 3 tháng một lần, và tôi cho rằng điều đó là phù hợp”.

Nhận định này cũng về cơ bản trùng khớp với kỳ vọng của thị trường. Thị trường hoán đổi lãi suất qua đêm cho thấy các nhà đầu tư đánh giá xác suất khoảng 80% BOJ sẽ có một đợt tăng lãi suất trong thời gian từ nay đến cuối năm. Về cuộc họp tới của BOJ vào ngày 30/10, thị trường dự báo cơ quan này sẽ giữ nguyên lãi suất ở mức 1,25%. Đợt tăng lãi suất gần đây nhất của BOJ diễn ra vào cuối tháng 9, với mức tăng 0,25 điểm phần trăm.

Các đợt tăng lãi suất vào tháng 6 và tháng 9 đánh dấu tiến độ thắt chặt nhanh nhất của BOJ kể từ năm 1990. Những động thái này diễn ra trong bối cảnh giá tiêu dùng tăng nhanh, đồng yên suy yếu, cùng với áp lực từ phía Mỹ đòi hỏi Nhật Bản phải thắt chặt chính sách tiền tệ hơn nữa.

Đồng yên tăng giá mạnh trong giờ giao dịch tại châu Á phiên ngày 22/10, khi đồng USD đương đầu áp lực giảm giá trước cuộc họp vào ngày 27-28/10 của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

Tỷ giá đồng yên so với USD có lúc tăng tới 0,6%, đưa đồng yên lên vùng hơn 157,2 yên đổi 1 USD.

Ông Maeda, người từng chỉ đạo phản ứng ban đầu của BOJ trong đại dịch Covid-19, không loại trừ hoàn toàn khả năng cơ quan này có thể tăng lãi suất trong các cuộc họp liên tiếp nếu xảy ra những tình huống như đồng yên mất giá mạnh. Tuy nhiên, ông cho rằng kịch bản này khó có khả năng trở thành hiện thực vào thời điểm hiện tại.

Ông Maeda nhận định: “Nếu BOJ thực hiện các đợt tăng lãi suất liên tiếp, thị trường có thể kỳ vọng vào những động thái kế tiếp, mà điều này tiềm ẩn rủi ro đáng kể. Đây chính là lý do khiến BOJ nên tránh tăng lãi suất trong các cuộc họp liên tiếp”.

Một trọng tâm đáng chú ý tại cuộc họp tháng 10 là liệu hội đồng điều hành của BOJ dưới sự dẫn dắt của Thống đốc Kazuo Ueda có đánh giá rằng lạm phát cơ bản đã đạt mục tiêu 2% hay chưa. Đây là mục tiêu được BOJ thiết lập từ năm 2013.

“Tôi không kỳ vọng BOJ sẽ khẳng định rõ ràng rằng mục tiêu ổn định giá cả ở mức 2% là đã đạt được hay chưa. Tuy nhiên, sẽ không có gì ngạc nhiên nếu BOJ đưa ra đánh giá tích cực hơn một chút so với trước đây” - ông Maeda nói.

Theo dự báo, dữ liệu công bố vào ngày 23/10 có thể cho thấy lạm phát tổng thể của Nhật Bản tăng lên mức 2,1% trong tháng 9 và lạm phát cơ bản - thước đo loại trừ thực phẩm tươi sống và năng lượng - tăng lên 2,3%.

Tuần trước, Thống đốc Ueda cho biết BOJ không thể tiếp tục chấp nhận xu hướng tăng của lạm phát cơ bản vì chỉ số này đã rất gần với mục tiêu đề ra. Tuyên bố này được xem là dấu hiệu cho thấy ông Ueda ủng hộ việc tiếp tục tăng lãi suất.

Nhật Bản đang dần thoát khỏi giai đoạn dài chịu áp lực giảm phát. Theo tiết lộ của các nguồn tin thân cận với Bloomberg, dù lạm phát cơ bản của Nhật Bản hiện đã ở mức khoảng 2%, nhưng BOJ chưa coi nhiệm vụ đã hoàn tất, bởi mục tiêu cuối cùng của các nhà hoạch định chính sách tiền tệ là giữ cho lạm phát ổn định quanh mức đó.

Ông Maeda, hiện là Chủ tịch Viện Nghiên cứu Chibagin, nhận định rằng nếu trong cuộc họp vào tuần tới, BOJ đánh giá xu hướng giá cả đã đạt mục tiêu trong khi các điều kiện tài chính vẫn duy trì trạng thái nới lỏng, thì đó sẽ là tín hiệu cho một đợt tăng lãi suất vào tháng 12.

Mức lãi suất 1,25% hiện tại của BOJ đánh dấu lần đầu tiên lãi suất chính sách của cơ quan này rơi vào phạm vi ước tính của "lãi suất trung tính" từ 1,1-2,5%. Lãi suất trung tính là mức lãi suất không gây tác động kích thích cũng không gây thắt chặt đối với nền kinh tế. Ông Maeda cho rằng BOJ có thể buộc phải nâng lãi suất điều hành lên tới mức 2,25%, đồng nghĩa với việc sẽ có thêm 4 đợt tăng lãi suất nữa.

Ông Maeda, người từng giữ vị trí chuyên gia kinh tế trưởng tại BOJ, nhận định: “Nếu lấy điểm giữa của khoảng lãi suất trung tính là khoảng 1,75% làm cột mốc, thì lãi suất chính sách sẽ đạt trạng thái trung tính vào khoảng mùa xuân năm tới”. Ông nói thêm rằng từ thời điểm đó trở đi, “các quyết định chính sách, cũng như việc giải trình các quyết định này, có thể trở nên khó khăn hơn”.