Nhật Bản không loại trừ khả năng sở hữu tàu ngầm hạt nhân

Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi. Ảnh: AP.

Phát biểu tại cuộc họp báo ngày 11/9, ông Koizumi cho biết: “Đối với tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân, chúng tôi sẽ tiếp tục xem xét, không loại trừ phương án này”..

Theo Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản, tàu ngầm hạt nhân có thể hoạt động dưới biển trong thời gian dài và duy trì tốc độ cao, qua đó mở rộng đáng kể phạm vi hoạt động. Tuy nhiên, chi phí chế tạo và vận hành cao, đồng thời đòi hỏi nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cũng như hệ thống bảo dưỡng, sửa chữa đặc biệt.

Nhật Bản hiện vận hành 23 tàu ngầm diesel-điện và từ lâu không lựa chọn động lực hạt nhân do chi phí lớn cùng những nhạy cảm chính trị liên quan đến vấn đề hạt nhân.

Nhật Bản không loại trừ khả năng sở hữu tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân. Ảnh: Kyodo.

Tranh luận về khả năng này gia tăng trong những năm gần đây khi môi trường an ninh khu vực thay đổi. Năm 2025, một hội đồng chuyên gia Nhật Bản đề xuất nghiên cứu các tàu ngầm sử dụng nguồn động lực “thế hệ mới”, đồng thời xem xét trang bị hệ thống phóng thẳng đứng cho tên lửa tầm xa. Liên minh cầm quyền sau đó đưa định hướng này vào thỏa thuận chính sách, dù không trực tiếp đề cập tàu ngầm hạt nhân.

Đến năm nay, Đảng Đổi mới Nhật Bản (JIP) tiếp tục kêu gọi chính phủ sớm xem xét đưa tàu ngầm hạt nhân vào biên chế, viện dẫn hoạt động ngày càng mở rộng của Hải quân Trung Quốc tại Thái Bình Dương.

Đáng chú ý, phát biểu của ông Koizumi được đưa ra chỉ vài ngày sau khi một quan chức Hải quân Mỹ công khai đánh giá tích cực về khả năng Nhật Bản cân nhắc tàu ngầm hạt nhân, cho rằng Tokyo có nền tảng công nghệ hạt nhân và năng lực công nghiệp đủ đáng kể để nghiên cứu phương án này. Tuy nhiên, chính phủ Nhật Bản chưa đưa ra quyết định phát triển hay sở hữu tàu ngầm hạt nhân.

Với việc ba văn kiện an ninh chủ chốt dự kiến được rà soát vào cuối năm, vấn đề tàu ngầm hạt nhân có thể trở thành một trong những chủ đề đáng chú ý trong cuộc tranh luận về định hướng quốc phòng dài hạn của Nhật Bản.