Nhật Bản liên tiếp xảy ra rò rỉ dữ liệu, rủi ro cao từ AI

AI đang đặt nhiều giải pháp dịch vụ công nghệ trước những rủi ro mới về an ninh và bảo mật. Ảnh: PV

Báo Mainichi ngày 19-10 dẫn số liệu của hãng an ninh mạng Trend Micro cho biết, các doanh nghiệp và chính quyền địa phương tại Nhật Bản đã công bố 600 vụ truy cập trái phép và sự cố liên quan trong 9 tháng đầu năm 2026, tăng hơn 100 vụ so với cùng kỳ năm 2024 và 2025. Với tốc độ này, năm 2026 có nguy cơ ghi nhận số vụ việc cao nhất trong ba năm qua.

Một trong những vụ việc gây chú ý là sự cố tại dịch vụ chia sẻ ô tô Times Car, được công bố vào cuối tháng 9. Vụ truy cập trái phép khiến khoảng 6,6 triệu mục thông tin cá nhân bị lộ, trong đó có hình ảnh giấy phép lái xe. Do những dữ liệu này có thể được sử dụng để xác minh danh tính khi mở tài khoản ngân hàng và thực hiện các thủ tục khác, vụ việc làm dấy lên lo ngại về nguy cơ giả mạo danh tính.

Trong tháng 10, Công ty Đường sắt Đông Nhật Bản (JR East) thông báo khoảng 6,09 triệu mục thông tin có nguy cơ bị rò rỉ từ trang đặt chỗ Ekinet và công ty phát hành thẻ tín dụng Viewcard. Tập đoàn Bookoff Group Holdings cũng cảnh báo nguy cơ lộ tới 6,43 triệu mục thông tin, trong khi Adventure, đơn vị vận hành dịch vụ đặt vé Skyticket, cho biết khoảng 14,64 triệu mục dữ liệu có thể bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, các số liệu được công bố không đồng nghĩa toàn bộ thông tin đã bị đánh cắp hoặc sử dụng vào mục đích bất hợp pháp.

Trong bối cảnh các vụ truy cập trái phép gia tăng, giới chuyên gia Nhật Bản đặc biệt lo ngại AI đang khiến hoạt động tấn công mạng trở nên nhanh chóng và tinh vi hơn. Ông Takayuki Sugiura, đại diện hiệp hội hacker mũ trắng của Nhật Bản, cho biết từ tháng 3-2026, AI đã giúp đẩy nhanh đáng kể quá trình phát hiện lỗ hổng bảo mật. Ông cũng nhận thấy số vụ truy cập trái phép có xu hướng gia tăng từ tháng 7.

Theo ông Sugiura, mô hình Claude Mythos do công ty Anthropic của Mỹ công bố hồi tháng 4 có khả năng phát hiện những lỗ hổng bảo mật chưa từng được biết đến. Lo ngại công nghệ này bị lợi dụng để tấn công mạng, quyền tiếp cận mô hình đã bị hạn chế đối với một số tổ chức. Tuy nhiên, sau đó xuất hiện những hệ thống AI khác có ít rào cản an toàn hơn, làm gia tăng nguy cơ bị khai thác cho mục đích xấu.

Ông Sugiura cảnh báo, một cuộc tấn công mạng trước đây có thể mất hai tuần chuẩn bị, nay chỉ cần vài chục phút thông qua các chỉ dẫn dành cho AI. Tốc độ này khiến những người chịu trách nhiệm bảo vệ hệ thống gặp bất lợi.

Chuyên gia an ninh mạng Katsuyuki Okamoto của Trend Micro cũng cho biết một số vụ tấn công đã để lại dấu vết cho thấy khả năng AI được sử dụng. Nếu trước đây tin tặc thường tập trung khai thác một lỗ hổng riêng lẻ, gần đây đã xuất hiện dấu hiệu tấn công đồng thời vào nhiều lỗ hổng. AI còn có thể được sử dụng để phát triển mã độc, giúp tự động hóa hoạt động tấn công.

Theo ông Okamoto, nguy cơ AI bị lợi dụng trong các cuộc tấn công mạng đã được cảnh báo từ năm 2024, nhưng gần đây các chuyên gia mới có thêm điều kiện nhận diện dấu vết liên quan. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với doanh nghiệp và chính quyền địa phương Nhật Bản trong việc phát hiện lỗ hổng, củng cố hệ thống bảo mật và rút ngắn thời gian ứng phó với các cuộc tấn công.