Nhật Bản ra mắt trường luyện thi toàn giáo viên ảo

Hình ảnh quảng cáo của trường luyện thi trực tuyến Wish High. Ảnh: Futurism

Một mô hình luyện thi hoàn toàn trực tuyến, nơi 100% giáo viên là các nhân vật anime ảo, vừa chính thức ra mắt tại Nhật Bản. Theo ITMedia News, trường luyện thi trực tuyến Wish High là sản phẩm của Luminaris - công ty có trụ sở tại Tokyo. Điểm khác biệt của mô hình này nằm ở đội ngũ giảng dạy: toàn bộ giáo viên đều là các “VTuber” đang hoạt động, tức những nhà sáng tạo nội dung phát trực tuyến sử dụng hình đại diện kỹ thuật số thay vì xuất hiện bằng khuôn mặt thật.

Khi giáo dục kết hợp văn hóa VTuber

Tại Nhật Bản, VTuber đã trở thành một hiện tượng văn hóa đại chúng, thu hút lượng lớn người theo dõi, đặc biệt trong giới trẻ. Các nhân vật ảo này thường mang phong cách anime dễ thương, có tính cách được xây dựng rõ nét và duy trì tương tác thường xuyên với người hâm mộ thông qua livestream.

Wish High tận dụng chính sức hút đó để bước vào thị trường giáo dục. Trong một video “Giới thiệu giảng viên” đăng tải trên YouTube, ba VTuber tiềm năng xuất hiện với vai trò giáo viên, trực tiếp giới thiệu các khóa học và hướng dẫn người xem tham quan nền tảng trực tuyến của trường.

VTuber đã trở thành một hiện tượng văn hóa đại chúng, thu hút lượng lớn người theo dõi, đặc biệt trong giới trẻ. Ảnh: Thread

Chương trình đào tạo bao gồm các môn học phổ biến trong hệ thống thi cử Nhật Bản như toán, tiếng Anh, vật lý, hóa học, lịch sử thế giới, lịch sử Nhật Bản và địa lý. Học phí được công bố ở mức khoảng 63 USD mỗi môn mỗi tháng. Nếu đăng ký một môn học trong suốt 12 tháng, chi phí vào khoảng 756 USD mỗi năm.

Hiện chưa rõ khi đi vào vận hành chính thức từ ngày 1/3, trường sẽ tổ chức lớp học theo hình thức giảng dạy nhóm hay bài giảng cá nhân trong các “lớp học ảo”.

Trong bối cảnh văn hóa VTuber vốn dựa nhiều vào sự gắn kết cảm xúc giữa nhân vật ảo và người theo dõi, việc chuyển mô hình đó sang giáo dục có thể tạo động lực học tập mới, song cũng làm dấy lên tranh luận về tính chuyên nghiệp và chuẩn mực sư phạm. Trường chưa công bố thông tin chi tiết về tiêu chuẩn chuyên môn hay quy trình đào tạo sư phạm dành cho các VTuber tham gia giảng dạy.

Một thị trường trị giá hàng tỷ USD

Sự ra đời của Wish High diễn ra trong bối cảnh ngành luyện thi Nhật Bản đã trở thành một thị trường trị giá hàng tỷ USD. Hệ thống trường luyện thi được xem là công cụ hỗ trợ quan trọng giúp học sinh cải thiện thành tích trong các kỳ thi chuyển cấp và tuyển sinh đại học, vốn có tính cạnh tranh rất cao.

Tuy nhiên, mô hình này cũng vấp phải nhiều chỉ trích vì thương mại hóa quá mức việc tiếp cận giáo dục chất lượng cao. Trong khi các trường phổ thông không phải lúc nào cũng cung cấp đầy đủ nội dung ôn luyện cho kỳ thi chuẩn hóa, các trung tâm luyện thi lại thu phí đáng kể cho dịch vụ này.

Một số trường luyện thi danh tiếng có thể thu học phí trên 9.500 USD mỗi năm - con số vượt quá khả năng chi trả của nhiều gia đình. Không ít hộ gia đình thu nhập thấp phải vay nợ để đảm bảo con em có cơ hội cạnh tranh trong các kỳ thi quan trọng.

So với mặt bằng đó, Wish High được xem là lựa chọn chi phí thấp hơn. Dù vẫn là khoản chi không nhỏ, mức 756 USD mỗi năm cho một môn học được đánh giá là “mềm” hơn so với nhiều trung tâm luyện thi truyền thống.

Đổi mới hay chỉ là chiêu tiếp thị?

Sự kết hợp giữa giáo dục và văn hóa giải trí số cho thấy nỗ lực thích ứng của ngành luyện thi trước thay đổi trong hành vi và thị hiếu của thế hệ trẻ. Trong kỷ nguyên số, khi thanh thiếu niên dành nhiều thời gian trên nền tảng trực tuyến và quen thuộc với hình thức học tập qua màn hình, việc đưa VTuber vào vai trò giáo viên có thể được xem là bước đi nhằm tăng tính hấp dẫn.

Sự xuất hiện của Wish High cho thấy thị trường giáo dục ngoài giờ tại Nhật Bản đang bước vào giai đoạn thử nghiệm những mô hình mới. Ảnh: Wish High

Tuy nhiên, câu hỏi cốt lõi vẫn nằm ở chất lượng đào tạo. Nếu các VTuber chỉ đóng vai trò “gương mặt đại diện” còn nội dung do đội ngũ chuyên môn xây dựng phía sau, mô hình này có thể vận hành tương tự nhiều nền tảng học trực tuyến khác. Ngược lại, nếu yếu tố giải trí lấn át chuyên môn, hiệu quả giáo dục sẽ là vấn đề cần được kiểm chứng.

Dù còn nhiều ẩn số, sự xuất hiện của Wish High cho thấy thị trường giáo dục ngoài giờ tại Nhật Bản đang bước vào giai đoạn thử nghiệm những mô hình mới, nơi ranh giới giữa học tập và giải trí ngày càng mờ nhạt. Trong bối cảnh áp lực thi cử vẫn lớn và nhu cầu cải thiện thành tích chưa giảm, những sáng kiến như vậy có thể tiếp tục xuất hiện, phản ánh sự biến đổi sâu sắc của hệ sinh thái giáo dục trong thời đại số.

Hồng Nhung