Nhật Bản thử nghiệm thành công máy bay tác chiến điện tử EC-2 có hình dạng kỳ quái
Không quân Nhật đã bay thử thành công máy bay tác chiến điện tử EC-2 cải hoán từ vận tải cơ, trang bị hệ thống gây nhiễu và thu thập tín hiệu điện tử, mở ra bước tiến mới.

Chiếc EC-2 bay thử thành công hôm 17/3. Ảnh: QQnews.
Ngày 17/3, chiếc máy bay tác chiến điện tử EC-2 (SOJ) được truyền thông quốc tế gọi là “quái dị nhất thế giới” của Nhật Bản đã thực hiện thành công chuyến bay thử đầu tiên tại sân bay của Kawasaki Heavy Industries.
Chiếc máy bay này là nguyên mẫu số 2, được cải hoán từ vận tải cơ Kawasaki C-2, có số hiệu thân 68-1203 (mã số 203). Nguyên mẫu số 1 (68-1202, số 202) đã bay lần đầu ngày 8/2/2018.
Đặc điểm nổi bật của EC-2 là mũi máy bay gắn một chụp radar (radome) cực lớn, trên lưng máy bay có thêm một chụp lớn (có thể là ăng-ten vệ tinh), phần đuôi và hai bên thân cũng có nhiều chụp khí động, khiến ngoại hình tổng thể của nó trông rất “quái dị” và cồng kềnh.

Nguyên mẫu số 1 có radome khác với chiếc nguyên mẫu số 2. Ảnh: NetEase.
Quan sát từ phía sau cho thấy, các chụp ở hai bên thân sau tròn hơn, chụp ở đuôi giống C-2, nhưng diện tích vật liệu hấp thụ sóng lớn hơn rõ rệt.
So với chiếc nguyên mẫu số 2, chiếc bay thử năm 2018 có radome mũi nhỏ hơn và tròn hơn, các chụp khác cũng nhỏ và dẹt hơn.
Tính năng, hiệu suất bay
So với trước khi cải hoán, có thể thấy mức độ thay đổi là rất lớn. Trước đây, chiếc C-2 có thiết kế khí động học khá mượt mà và gọn gàng. Để thực hiện nhiệm vụ tác chiến điện tử, EC-2 được trang bị nhiều ăng-ten tần số cao, dùng cho việc thu thập tín hiệu điện từ, phân tích dữ liệu.

Cận cảnh mũi chiếc EC-2 nguyên mẫu số 2. Ảnh: QQnews.
Nếu chỉ thu thập tín hiệu, nó chỉ là máy bay trinh sát điện tử, nhưng vì là máy bay tác chiến điện tử, EC-2 còn có thể phát tín hiệu gây nhiễu trên diện rộng khi bay, gây áp chế và phá rối hệ thống chỉ huy, thông tin liên lạc của đối phương.
Đồng thời, khi bay cùng các máy bay quân sự khác, nó có thể cung cấp thông tin tình báo và che chắn điện tử (hỗ trợ tác chiến).
Sơ đồ trước đây do Bộ Quốc phòng Nhật công bố cũng nhấn mạnh các phần cải hoán trên thân EC-2, cho thấy máy bay có thể gây nhiễu điện từ và hỗ trợ lực lượng không quân thực hiện tác chiến trên không.

Chiếc EC-2 nhìn từ dưới lên. Ảnh: QQnews.
Theo video quay tại hiện trường, quãng đường chạy đà cất cánh không quá dài. Dù các chụp ăng-ten làm xấu hình dạng khí động học, nhưng hai động cơ GE CF6-80C2K1F vẫn cung cấp lực đẩy rất mạnh để nó cất cánh thuận lợi.
So với bản gốc vận tải cơ C-2 cần chạy đà khoảng 600 m để cất cánh, EC-2 nặng hơn do thêm thiết bị điện tử nên quãng chạy dài hơn một chút; tuy nhiên sau khi rời mặt đất, máy bay đã leo cao với góc lớn, cho thấy động lực rất tốt.
Điều đáng chú ý là trong quá trình leo cao, EC-2 đã thu càng đáp. Đây là điều khá hiếm thấy vì các máy bay mới thường không thu càng trong chuyến bay đầu tiên để đảm bảo an toàn và dễ hạ cánh khẩn cấp nếu gặp vấn đề trục trặc.

Máy bay cất cánh. Ảnh: QQnews.
Theo phân tích của chuyên gia, giải thích lý do vì đây là chiếc EC-2 thứ hai (chiếc đầu tiên đã bay từ năm 2018, đã có nhiều dữ liệu), hoặc máy bay bay nhanh, nếu không thu càng sẽ ảnh hưởng tính năng.
Trong chuyến bay thử ngày 17/3 còn có một tiêm kích Mitsubishi F-2 hai chỗ ngồi bay kèm để quan sát tình trạng bay
Sau khi hoàn thành bay thử, EC-2 chuẩn bị hạ cánh và bật thiết bị RAT (Ram Air Turbine - tuabin gió khẩn cấp trên máy bay) vốn được dùng khi động cơ dừng hoặc hệ thống điện hỏng để cung cấp điện cho buồng lái và hệ điều khiển.

Máy bay nhìn từ phía sau. Ảnh: QQnews.
Thông thường máy bay dân dụng mà bật RAT đồng nghĩa với có sự cố nghiêm trọng. Nhưng với chiếc EC-2 bay thử nghiệm hôm 17/3, RAT được bật khi máy bay đã vào giai đoạn tiếp cận hạ cánh và không có dấu hiệu khẩn cấp rõ ràng.
Theo các chuyên gia, có thể là biện pháp để tăng an toàn, đảm bảo hệ thống điều khiển hoạt động ổn định khi hạ cánh, cũng có thể là test thử mức độ hoạt động của thiết bị.

Máy bay vận tải chiến lược Kawasaki C-2 của Không quân Nhật. Ảnh: Sina.
Những sự thay đổi trong thiết kế
So với bản vận tải cơ C-2 ban đầu, chiếc EC-2 có thêm nhiều chụp ăng-ten lớn; thay đổi vị trí ghi ký hiệu thân máy bay và chuyển vị trí biểu tượng quốc gia
Dù vậy, máy bay không bổ sung thêm bề mặt ổn định khí động, cho thấy các kỹ sư Nhật tự tin vào hệ thống điều khiển bay.
Về trang bị điện tử: Một số thiết bị từ máy bay huấn luyện điện tử Kawasaki EC-1 (như hệ thống J/ALQ-5) đã được chuyển sang EC-2. Do đó EC-1 có thể sắp nghỉ hưu, nhất là sau khi dòng máy bay vận tải C-1 đã bị loại biên năm 2025.
Theo dự toán ngân sách Bộ Quốc phòng Nhật, Dự án EC-2 tiêu tốn khoảng 260 triệu USD, còn tổng chi cho năng lực trinh sát – phân tích khoảng 3,2 tỷ USD.
Do đó, EC-2 được xem là thành phần quan trọng trong hiện đại hóa của Lực lượng phòng vệ trên không Nhật Bản (Japan Air Self-Defense Force, tức Không quân Nhật), nhằm giành ưu thế trong tác chiến điện tử.

Chiếc EC-2 hạ cánh sau chuyến bay thử đầu tiên. Ảnh: QQnews.
Trong tương lai, JASDF sẽ trang bị 4 chiếc EC-2, triển khai tại căn cứ Iruma (tỉnh Saitama).
Theo đánh giá của giới chuyên gia, dù ngoại hình cồng kềnh, nhưng EC-2 vẫn có hiệu suất bay tốt, thể hiện bước tiến của Nhật trong chiến tranh điện tử
Tuy nhiên, khi đối đầu với các máy bay đặc nhiệm thế hệ mới (đặc biệt từ Trung Quốc), hiệu quả thực chiến vẫn còn là dấu hỏi.
So sánh thông số của vận tải cơ C-2 và máy bay tác chiến điện tử EC-2
Kawasaki C-2 (vận tải cơ): Máy bay vận tải phản lực nội địa của Nhật
Thông số chính: Tổ lái: 5 người
Chiều dài 43,9 m, sải cánh: ~44,4 m, chiều cao: ~14,2 m, trọng lượng rỗng: ~60-65 tấn, trọng lượng cất cánh tối đa: 141 tấn.

Trong quá trình bay thử, EC-2 được tiêm kích Mitsubishi F-2 bay kèm. Ảnh: QQnews.
Động cơ: 2 × GE CF6-80C2K1F, lực đẩy mỗi động cơ 27-28 tấn.
Tốc độ hành trình: ~890 km/h (cận âm cao)
Tầm bay: 4.500 (khi tải nặng) 7.600–9.000 km (tải nhẹ); trần bay 12.000 m
Tải trọng: ~36-37 tấn, có thể chở 110 lính hoặc xe bọc thép nhẹ, trực thăng nhỏ.
Đặc điểm: Là vận tải cơ chiến lược nội địa lớn nhất của Nhật, tải trọng gần bằng C-17 của Mỹ nhưng kích thước gọn hơn.

Nhiều cảm biến "lạ" xuất hiện trên chiếc EC-2 nguyên mẫu số 2. Ảnh: NetEase.
Kawasaki EC-2 (máy bay tác chiến điện tử) Phiên bản cải hoán từ C-2, phục vụ tác chiến điện tử (EW).
Thông số cơ bản (ước tính tương đương nền tảng C-2, vì EC-2 là máy bay mật, nhiều thông số chưa công khai).
Tổ bay: ~10–20 người (bao gồm chuyên gia điện tử)
Trang bị đặc biệt (điểm khác biệt lớn): Nhiều radome (chụp radar) cỡ lớn quanh thân
Các hệ thống: Thu thập tín hiệu điện tử (ELINT); gây nhiễu điện tử (jamming); hỗ trợ tác chiến mạng – điện từ
Có thể gây nhiễu radar, liên lạc đối phương; bảo vệ đội hình máy bay; làm “lá chắn điện tử” trên không.
Điểm đáng chú ý: Ngoại hình “dị” vì gắn nhiều thiết bị điện tử; hiệu năng bay vẫn khá tốt nhờ động cơ mạnh
Số lượng dự kiến: 4 chiếc.













