Nhặt nhạnh rêu phong, tìm về hồn xưa xứ Quảng
Ít ai ngờ rằng tại làng An Thiện (nay là thôn An Long, xã Núi Thành, TP Đà Nẵng) giữa nhịp sống hiện đại hối hả, vẫn còn đó những ngôi nhà cổ trầm mặc mang niên đại cả thế kỷ.


Nét cổ kính nhà thờ Tộc Nguyễn Đắc và nhà ông Nguyễn Quang Long
Mảnh đất nghìn năm và nếp nhà trăm tuổi
"Xóm Làng" là tên gọi thân thương của một xóm nhỏ thuộc làng An Thiện xưa, nằm cách trung tâm hành chính xã Núi Thành khoảng 5 km về phía nam. Nơi đây từng là một trong những khu vực được khai phá và hình thành sớm nhất ở vùng đất Tam Nghĩa cũ (vào khoảng đầu thế kỷ XVII). Làng chia thành nhiều xóm nhỏ như xóm Cát, xóm Mới, xóm Hóc và xóm Làng. Trong đó, xóm Làng là nơi đặt nhà Tiền hiền và còn lưu giữ trọn vẹn những dấu tích gian nan thời mở đất, từ Đình làng An Thiện, cánh rừng già âm thầm che chở, cho đến 5 ngôi nhà cổ mang trên mình bao thăng trầm của thời gian.
Cổ kính nhất trong số đó phải kể đến nhà thờ Tộc Nguyễn Đắc, được xây dựng vào năm 1921 (tròn 105 năm tuổi) và ngôi nhà của gia đình ông Nguyễn Xuân An, dựng vào năm 1939 (87 năm tuổi). Ban đầu, các ngôi nhà đều tuân theo kết cấu nhà truyền thống xứ Quảng với khung gỗ chắc chắn, tường đá xanh kết dính bằng vôi mật pha mật mía, mái lợp ngói âm dương mang dáng dấp hoài cổ. Nhà dựng trên nền 3 gian 2 chái, gồm hai gian nghỉ và một gian thờ cúng linh thiêng ở chính giữa. Toàn bộ cỗ khung trụ vững nhờ hệ thống 20 chiếc cột bằng gỗ mít vườn tròn to, bóng nhẵn. Các chi tiết xà thượng, xà hạ, rường, rui, mè, kèo, trính, huỳnh tử được kết nối với nhau bằng mộng gỗ vô cùng tinh xảo mà không cần đến một chiếc đinh sắt. Bên trong nhà, những đường nét chạm trổ hoa văn, mây lá vẫn vẹn nguyên độ sắc sảo, nước gỗ lên màu cánh gián sáng bóng nhờ sự chăm chút tỉ mỉ của nhiều thế hệ gia chủ.
Đáng chú ý, ngôi nhà của ông Nguyễn Xuân An đã được UBND tỉnh Quảng Nam cấp bằng xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh vào năm 2005. Điểm đặc biệt khiến ngôi nhà này khác biệt so với 4 căn còn lại là phần mặt tiền được thiết kế theo phong cách nhà cổ miền Tây Nam Bộ, một sự giao thoa kiến trúc Đông - Tây, Việt - Pháp độc đáo, bên ngoài mang dáng dấp tân cổ điển phương Tây, nhưng không gian bên trong lại hoàn toàn thuần Việt.
Gìn giữ gia sản, giữ hồn tổ tiên
So về giá trị kiến trúc, nhà cổ An Thiện chẳng hề kém cạnh so với những nhà cổ ở làng cổ nổi tiếng như Lộc Yên (Tiên Phước, Quảng Nam cũ ). Nơi đây vừa mang nét tạc định chung của kiến trúc nhà cổ Việt Nam, vừa phảng phất sắc thái riêng biệt của vùng đất cửa biển Núi Thành.
Trò chuyện cùng chúng tôi, ông Nguyễn Quang Vinh (tên thường gọi là Long, 70 tuổi), chủ nhân của một trong năm ngôi nhà cổ xúc động chia sẻ: "Ngoài nhà thờ Tộc Nguyễn Đắc là của chung, các ngôi nhà còn lại đều là di sản do cha ông để lại cho con cháu. Giữa cuộc sống hiện đại hôm nay, khi những giá trị cổ xưa đang dần mai một, chúng tôi tự dặn lòng phải cố gắng gìn giữ như giữ gìn gia sản, hương hồn của tổ tiên. Việc quét dọn, dột đâu sửa đó hằng năm không chỉ là bảo vệ một căn nhà, mà là chăm nom để ký ức gia đình mãi mãi không bao giờ cũ".
Nếu là một người hoài cổ, thích tìm về những khoảng lặng bình yên, hãy một lần ghé thăm làng An Thiện. Không chỉ được lắng nghe câu chuyện thời gian thì thầm qua những nếp ngói rêu phong, du khách còn có cơ hội trải nghiệm một vùng quê giàu chất thơ, từ xóm Làng đến đỉnh núi Con Heo, chùa Hang (chùa Đá), giếng nước cổ quanh năm chưa bao giờ cạn, xuôi dòng sông Đình lướt qua rừng dừa nước Tịch Tây xanh ngát để kịp về đón hoàng hôn trên biển Rạng... Chắc chắn, đó sẽ là một hành trình khép lại vẹn tròn những cảm xúc thi vị về một vùng quê xứ Quảng đằm thắm và sâu lắng.
Nguồn CAĐN: https://cadn.com.vn/nhat-nhanh-reu-phong-tim-ve-hon-xua-xu-quang-post346049.html












