Nhiều chính sách ưu đãi phát triển công nghệ cao, công nghệ chiến lược

Ngày 10/12/2025, Quốc hội đã thông qua Luật Công nghệ cao (CNC). Trong đó, quy định chi tiết về: Nghiên cứu và phát triển CNC; nghiên cứu và phát triển Công nghệ chiến lược (CNCL); doanh nghiệp sản xuất sản phẩm CNC, doanh nghiệp CNC và doanh nghiệp CNCL…

Theo chuyên gia kinh tế Nguyễn Phan Mạnh, năm 2022 với sự ra đời của Nghị quyết số 29-NQ/TW tại Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII đã nhấn mạnh cần có cơ chế, chính sách ưu đãi vượt trội, cạnh tranh quốc tế tạo điều kiện kinh doanh thuận lợi thu hút các dự án lớn, trọng điểm quốc gia, dự án CNC, thu hút FDI từ các đối tác thuộc các nước phát triển; ưu tiên các dự án đầu tư có CNC; đổi mới mô hình tổ chức, cơ chế hoạt động của các khu CNC.

Tới đây, UBND cấp tỉnh có thẩm quyền xác nhận doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ cao quy mô đầu tư dưới 6000 tỷ đồng. ẢNH: G.B.

Luật CNC 2025 được ban hành nhưng vẫn cần cụ thể hóa các nội dung nhằm mục đích xây dựng các hành lang pháp lý giải quyết các vấn đề mới, chưa có quy định pháp luật điều chỉnh. Trên thế giới, nhiều nước đã điều chỉnh chính sách ưu đãi, đầu tư trọng điểm vào nghiên cứu, phát triển và ứng dụng CNC, trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, các thể chế linh hoạt để thu hút đầu tư CNC nước ngoài gắn với yêu cầu chuyển giao công nghệ nguồn, công nghệ lõi và tăng cường năng lực công nghệ nội sinh, thúc đẩy doanh nghiệp nội địa tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Theo Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ (KHCN) Vũ Hải Quân, hiện Bộ đang đưa ra nhiều giải pháp trình tới Chính phủ để thi hành một số điều của Luật CNC, nhằm phát triển CNC, CNCL với nhiều điểm mới như: Quy định UBND cấp tỉnh nơi tổ chức khoa học và công nghệ đặt trụ sở chính có thẩm quyền công nhận Trung tâm nghiên cứu và phát triển CNC.

Về phía Bộ Tư pháp công nhận, ngày 2/4/2026 đã nhận được văn bản xin ý kiến thẩm định cho hồ sơ Nghị định chi tiết và biện pháp thi hành một số điều của Luật CNC từ phía Bộ KHCN.

Thứ trưởng Vũ Hải Quân đề cập đến chính sách ưu đãi về đất đai, đối với Trung tâm nghiên cứu và phát triển CNC, CNCL. Trước đây, các đơn vị này chỉ được hưởng miễn tiền thuê đất 11 năm hoặc 15 năm nếu đầu tư vào địa bàn khó khăn hoặc miễn toàn bộ nếu đầu tư vào địa bàn đặc biệt khó khăn. Bộ KHCN cho rằng, điều này chưa phù hợp. Vì vậy, tại Tờ trình gửi tới Chính phủ và các bộ ngành liên quan trong cuối tháng 3 và đầu tháng 4/2026, Bộ KHCN đưa ra giải pháp: Bổ sung chính sách ưu đãi miễn tiền thuê đất cho toàn bộ thời gian giãn thuế đối với các Trung tâm nghiên cứu và phát triển CNC, CNCL. Cụ thể: Trung tâm nghiên cứu và phát triển CNC, Trung tâm nghiên cứu và phát triển CNCL được áp dụng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 10% trong thời hạn 25 năm, miễn thuế tối đa 04 năm và giảm 50% số thuế phải nộp tối đa không quá 09 năm tiếp theo; được miễn toàn bộ tiền thuê đất cho cả thời hạn thuê và các chính sách ưu đãi.

Về chính sách ưu đãi đối với phần đất cho các dự án đầu tư hoạt động CNC thuê lại đất, chủ đầu tư hạ tầng được miễn tiền thuê đất đối với toàn bộ thời gian thuê với điều kiện không được tính số tiền đã được miễn vào tiền cho thuê lại đất (gián tiếp miễn tiền thuê đất cho cả thời hạn thuê cho nhà đầu tư thứ cấp hoạt động CNC).

Thứ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, các tiêu chí về doanh thu, tỷ lệ chi cho hoạt động nghiên cứu và phát triển, lao động đối với doanh nghiệp CNC (nhóm 1 và nhóm 2), doanh nghiệp CNCL được xây dựng trên cơ sở đánh giá, cập nhật tình hình thực tiễn và kế thừa các quy định đối với doanh nghiệp CNC đã được thực hiện trong thời gian qua theo Quyết định số 10/2021/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tiêu chí doanh nghiệp CNC.

Trong đó, đối với doanh nghiệp CNC nhóm 2 (được hưởng chính sách ưu đãi như đối với doanh nghiệp CNC hiện nay), các tiêu chí được thiết kế ngang bằng với mức hiện hành đối với doanh nghiệp CNC trên cơ sở phân loại doanh nghiệp theo quy mô vốn đầu tư. Quy định này nhằm đảo tính ổn định về chính sách trong thu hút đầu tư, đặc biệt là đầu tư nước ngoài, trong đó có nhiều tập đoàn lớn về công nghệ đang triển khai tại Việt Nam.

Thứ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh, Bộ KHCN trình Chính phủ tiếp tục phân cấp thẩm quyền cho UBND cấp tỉnh trong việc trong việc xác nhận doanh nghiệp sản xuất sản phẩm CNC và doanh nghiệp CNC nhóm 2 (các tiêu chí và mức ưu đãi tương đương với doanh nghiệp công nghệ cao hiện hành) có quy mô đầu tư dưới 6000 tỷ đồng. Đối với các doanh nghiệp CNC nhóm 2 có quy mô lớn từ 6000 tỷ đồng trở lên, là đối tượng có thể có hồ sơ phức tạp hơn, rủi ro cao về cạnh tranh thu hút đầu tư và ưu đãi thuế, thẩm quyền thuộc Bộ KH&CN.