Nhiều chuyển biến rõ nét trong công tác cai nghiện ma túy

GẮN CÔNG TÁC CAI NGHIỆN VỚI PHÒNG, CHỐNG TỘI PHẠM MA TÚY

Ngày 01/3/2025, Bộ Công an chính thức tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ quản lý Nhà nước về cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện ma túy từ Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Đây không chỉ là sự chuyển giao về chức năng, nhiệm vụ mà còn đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức quản lý, gắn công tác cai nghiện với phòng ngừa, đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy, giảm nguồn cầu, giảm tái nghiện và hỗ trợ người sau cai tái hòa nhập cộng đồng. Ngay sau khi tiếp nhận, Bộ Công an đã khẩn trương kiện toàn tổ chức bộ máy, sắp xếp 97 cơ sở là đơn vị cấp phòng thành 77 cơ sở cai nghiện ma túy công lập là đơn vị cấp đội thuộc Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an các tỉnh, thành phố; đồng thời rà soát, hoàn thiện các quy định, quy trình chuyên môn, nội vụ, tạo cơ sở pháp lý và tổ chức thống nhất trong thực hiện nhiệm vụ.

Sau hơn một năm, công tác cai nghiện đã từng bước đi vào nề nếp, kỷ cương, bảo đảm hoạt động liên tục, thống nhất trên toàn quốc. Từ ngày 01/3/2025 đến ngày 31/7/2026, các cơ sở cai nghiện đã tổ chức cai nghiện cho trên 98.000 lượt người, tiếp nhận mới gần 48.000 người, hơn 53.000 người hoàn thành chương trình cai nghiện.

Thực hiện nghi thức chào cờ đầu tuần tại cơ sở cai nghiện ma túy

Cùng với công tác quản lý, các cơ sở cai nghiện chú trọng giáo dục, phục hồi, rèn luyện và nâng cao ý thức chấp hành cho người cai nghiện. Hơn 12.200 buổi học nội quy, quy chế, hơn 12.400 buổi học điều lệnh, trật tự nội vụ, hơn 10.500 buổi học văn hóa, xóa mù chữ và hơn 16.000 buổi học chính trị, pháp luật, kỹ năng sống đã được tổ chức. Lễ chào cờ, hát Quốc ca được duy trì vào đầu tuần; các hoạt động giáo dục truyền thống, văn hóa, văn nghệ, thể thao được tổ chức phù hợp. Qua đó, người cai nghiện từng bước hình thành ý thức kỷ luật, trách nhiệm, điều chỉnh hành vi và xây dựng nếp sống lành mạnh.

Công tác lao động trị liệu, dạy nghề cũng được đẩy mạnh. Hơn 8.600 người được đào tạo nghề, trên 4.500 người được cấp chứng chỉ nghề. Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng giúp người cai nghiện có kỹ năng nghề nghiệp, tạo việc làm và chủ động hơn khi trở về cộng đồng.

Đáng chú ý, hiệu quả công tác cai nghiện ngày càng được nhìn nhận gắn với kết quả sau cai. Các địa phương đã quản lý, giáo dục và hỗ trợ 65.080 người sau cai nghiện; trong số 51.534 người đang thuộc diện quản lý sau cai, có 36.144 người có việc làm, đạt khoảng 70%. Có việc làm, có thu nhập, có môi trường sống ổn định chính là một trong những yếu tố quan trọng giúp người sau cai giảm nguy cơ tái nghiện, từng bước lấy lại niềm tin của gia đình và cộng đồng. Bộ Công an cũng đã tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg ngày 03/3/2026 về chính sách tín dụng đối với người sau cai nghiện ma túy. Đến nay, 350 người sau cai đã được vay vốn với tổng số tiền gần 43 tỷ đồng để phát triển sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm; trong đó có cơ sở sản xuất, kinh doanh được vay 1 tỷ đồng để sử dụng lao động là người sau cai nghiện.

Học viên được học nghề tại cơ sở cai nghiện ma túy

HƯỚNG TỚI MỤC TIÊU ĐỊA BÀN KHÔNG MA TÚY

Một dấu ấn đáng chú ý nữa là việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong công tác cai nghiện. Mô hình “Cơ sở cai nghiện ma túy thông minh” được triển khai, từng bước số hóa các quy trình quản lý, xây dựng hồ sơ điện tử theo nguyên tắc “mỗi người một hồ sơ số”. Mô hình đang được thí điểm tại Cơ sở cai nghiện ma túy số 4 Hà Nội, bước đầu mang lại hiệu quả tích cực.

Cùng với đó, hệ thống dữ liệu tập trung, camera AI và các giải pháp giám sát hiện đại được đưa vào hỗ trợ quản lý, góp phần nâng cao hiệu quả theo dõi, bảo đảm an ninh, an toàn tại các cơ sở cai nghiện. Dữ liệu về người nghiện và người sau cai cũng được cập nhật, quản lý thống nhất theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống”, tạo cơ sở để quản lý chặt chẽ, nắm chắc tình hình và chủ động phòng ngừa tái nghiện.

Từ thực tiễn hơn một năm triển khai cho thấy, công tác cai nghiện đang từng bước chuyển từ tư duy “quản lý người nghiện” sang “quản trị toàn diện quá trình phục hồi”. Trong đó, kỷ luật, kỷ cương được đặt song song với giáo dục, phục hồi; quản lý được gắn với dạy nghề, tạo việc làm; cai nghiện được kết nối với quản lý sau cai và tái hòa nhập cộng đồng.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị đánh giá kết quả công tác tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ quản lý Nhà nước về cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện ma túy mới đây, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an biểu dương những nỗ lực, cố gắng của lực lượng Công an sau hơn một năm thực hiện nhiệm vụ.

Bộ trưởng yêu cầu tiếp tục tập trung cao độ rà soát người nghiện, tổ chức cai nghiện, dạy nghề, bố trí việc làm, quản lý người sau cai; xác định đây là những khâu công tác then chốt, cốt lõi. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, xây dựng cơ sở cai nghiện thông minh, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ và tăng cường hỗ trợ người sau cai tái hòa nhập cộng đồng.

Bộ trưởng nhấn mạnh, hỗ trợ người sau cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng là nhiệm vụ quan trọng, không thể tách rời công tác cai nghiện và là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị, toàn xã hội; giúp người sau cai ổn định cuộc sống, góp phần tái tạo nguồn lực lao động, đóng góp cho xã hội. Làm tốt công tác cai nghiện và quản lý sau cai nghiện ma túy là một trong những nền tảng quan trọng để thực hiện đồng bộ các giải pháp “giảm cung - giảm cầu - giảm tác hại”, góp phần xây dựng địa bàn không ma túy, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 50% xã, phường, đặc khu không ma túy, vì cuộc sống bình yên, an toàn của Nhân dân.