Nhiều hoạt động kỷ niệm 85 năm ngày đồng chí Tổng Bí thư Hà Huy Tập hy sinh

Tại Cửa Lò, Hội thảo khoa học “Họ Hà Nghệ Tĩnh, truyền thống hiếu học, khoa bảng và những đóng góp cho quê hương, đất nước qua các thời kỳ lịch sử” diễn ra với sự tham dự của các nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa, đại diện các cơ quan, đơn vị thuộc Hội Khoa học Lịch sử Hà Tĩnh, Nghệ An, Hội đồng Họ Hà Việt Nam, Hội đồng Họ Hà Nghệ Tĩnh cùng đại diện các chi họ và đông đảo con cháu họ Hà cả nước.

Quang cảnh Hội thảo.

Hội thảo tập trung nghiên cứu quá trình hình thành, phát triển của họ Hà Nghệ Tĩnh, qua đó làm rõ những giá trị truyền thống hiếu học, khoa bảng, yêu nước, cách mạng cùng những đóng góp của các thế hệ người thuộc dòng họ Hà đối với quê hương, đất nước.

Theo các tư liệu được giới thiệu tại Hội thảo, thủy tổ dòng họ Hà Nghệ Tĩnh là Phụ quốc, Thượng Vị hầu, Thượng tướng quân Hà Mại (1334 - 1410). Từ mạch nguồn này, nhiều thế hệ tiếp nối đã góp phần làm rạng danh dòng họ, trong đó có các nhân vật tiêu biểu như Hà Tông Chính, Hà Công Trình, Hà Tông Mục, Hà Tông Huân cùng nhiều danh nhân, nhân vật lịch sử có dấu ấn trong nền khoa bảng, văn hóa và lịch sử dân tộc.

Các đại biểu tham dự Hội thảo.

Trải qua nhiều thời kỳ, truyền thống trọng chữ, trọng học được xem là một trong những giá trị nổi bật của dòng họ Hà Nghệ Tĩnh. Việc học được đề cao như nền tảng để trau dồi tri thức, theo đuổi con đường khoa bảng, tu dưỡng nhân cách, nâng cao trách nhiệm với cộng đồng và phụng sự quê hương, đất nước.

Từ nền tảng ấy, nhiều người con họ Hà đã trưởng thành và đóng góp trên các lĩnh vực khoa học, giáo dục, văn hóa, quản lý, kinh tế - xã hội cũng như sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.

Các đồng chí chủ trì hội thảo.

Hội thảo khoa học “Họ Hà Nghệ Tĩnh, truyền thống hiếu học, khoa bảng và những đóng góp cho quê hương, đất nước qua các thời kỳ lịch sử” còn là dịp để tưởng nhớ, tri ân đồng chí Hà Huy Tập, người con ưu tú của quê hương xứ Nghệ. Cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của đồng chí là biểu tượng về lòng yêu nước, ý chí đấu tranh, tinh thần trách nhiệm và sự cống hiến cho dân tộc.

Đồng chí Hà Huy Tập sinh ngày 24/4/1906, trong một gia đình nhà nho nghèo tại làng Kim Nặc, tổng Thổ Ngọa, nay là xã Cẩm Hưng, tỉnh Hà Tĩnh.

Sinh ra và lớn lên trên vùng quê giàu truyền thống cách mạng, đồng chí Hà Huy Tập sớm được hun đúc khí chất cứng cỏi, cương trực, thanh bạch của tầng lớp chí sĩ đương thời, hình thành nhân cách và nghị lực sống có lý tưởng vì dân, vì nước.

Từ năm 1910-1919, đồng chí Hà Huy Tập học tiểu học ở tỉnh lỵ Hà Tĩnh. Với thành tích thi đỗ thủ khoa, đồng chí được đặc cách vào thẳng Trường Quốc học Huế. Năm 1923, Hà Huy Tập tốt nghiệp Trường Quốc học Huế với tấm bằng hạng ưu.

Vì hoàn cảnh gia đình khó khăn, không có tiền học lên đại học, đồng chí xin đi dạy học và bổ nhiệm về dạy tại Trường Tiểu học Pháp - Việt, thị trấn Nha Trang. Cuối năm 1926, Hà Huy Tập gia nhập vào Hội Phục Việt (sau đổi tên thành Hội Hưng Nam) - một tổ chức cách mạng yêu nước ở Vinh. Đồng chí đã tích cực tuyên truyền, giác ngộ, xây dựng cơ sở cho hội.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dâng hoa, dâng hương tại Khu di tích cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập nhân Kỷ niệm 120 năm Ngày sinh Tổng Bí thư Hà Huy Tập (24/4/1906 - 24/4/2026). Ảnh: TTXVN

Tháng 3/1927, Hà Huy Tập rời Vinh vào Sài Gòn hoạt động cách mạng. Cuối tháng 12/1928, để tránh sự vây ráp, săn lùng của địch, Hà Huy Tập rời Sài Gòn đi Trung Quốc và bắt liên lạc với tổ chức cách mạng Việt Nam ở nước ngoài.

Từ năm 1929-1932, Hà Huy Tập học tại Trường Đại học Phương Đông (Liên Xô). Từ giữa năm 1933, tại Trung Quốc, đồng chí Hà Huy Tập bắt liên lạc với các đồng chí Lê Hồng Phong, Nguyễn Thị Minh Khai và một số đồng chí khác, thành lập Ban Chỉ huy ở ngoài của Đảng nhằm khôi phục lại các tổ chức Đảng trong nước bị địch phá vỡ sau cao trào cách mạng 1930-1931.

Từ ngày 27 - 31/3/1935, đồng chí Hà Huy Tập dự Đại hội lần thứ nhất Đảng Cộng sản Đông Dương tại Ma Cao (Trung Quốc). Sau đại hội, Hà Huy Tập cùng BCH Trung ương Đảng bắt tay vào triển khai nghị quyết đại hội.

Năm 1936, đồng chí về nước hoạt động và triệu tập hội nghị cán bộ để bầu BCH Trung ương lâm thời. Tại hội nghị này, đồng chí chính thức được bầu làm Tổng Bí thư của Đảng. Tháng 9/1937, tại Hóc Môn (Gia Định), Hà Huy Tập chủ trì Hội nghị lần thứ tư BCH Trung ương. Hội nghị này đánh dấu một bước tiến lớn của Đảng trong một năm, từ chỗ không còn Trung ương đến chỗ có BCH và BTV Trung ương.
Ngày 1/5/1938, trong một chuyến đi công tác, do có nội phản chỉ điểm, Hà Huy Tập bị quân Pháp bắt tại Sài Gòn, sau đó bị quản thúc tại quê nhà. Ngày 30/4/1940, đồng chí bị bắt lại và bị tuyên án 5 năm tù giam.

Ngày 25/3/1941, tòa án quân sự đặc biệt Sài Gòn đổi thành án tử hình vì “chịu trách nhiệm tinh thần về cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ”. Ngày 28/8/1941, đồng chí bị địch xử bắn tại ngã tư Giếng Nước, Hóc Môn (Gia Định) cùng với các đồng chí Nguyễn Văn Cừ, Nguyễn Thị Minh Khai, Võ Văn Tần, Phan Đăng Lưu.

Cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của đồng chí Hà Huy Tập diễn ra trong 16 năm, trong đó, gần 2 năm làm Tổng Bí thư của Đảng (từ tháng 10/1936 đến tháng 3/1938).
Trong những năm cách mạng gặp muôn vàn khó khăn, đồng chí Hà Huy Tập đã cùng với tập thể BCH Trung ương lái con thuyền cách mạng vượt qua phong ba, bão táp, đưa sự nghiệp cách mạng của Đảng tiến lên.

Việc tổ chức Hội thảo vào dịp kỷ niệm 85 năm Ngày hy sinh của đồng chí Hà Huy Tập góp phần tri ân nhân vật lịch sử tiêu biểu, đồng thời nhắc nhớ thế hệ hôm nay về lý tưởng sống, tinh thần hiếu học và trách nhiệm với đất nước.

Ông Hà Văn Lợi, Phó Chủ tịch Hội đồng Họ Hà Việt Nam trình bày tham luận tại hội thảo.

Tại Hội thảo, ông Hà Văn Lợi, Phó Chủ tịch Hội đồng Họ Hà Việt Nam trình bày tham luận “Huyết mạch Họ Hà nối dài cùng nước Việt - Tinh hoa dòng tộc sáng mãi với trời Nam”. Tham luận nhấn mạnh sự kế thừa giữa các thế hệ, trong đó “huyết mạch” của dòng họ được nhìn nhận không chỉ ở sự nối tiếp huyết thống, mà còn ở việc trao truyền đạo lý, trí tuệ, nhân cách, lòng yêu nước và trách nhiệm với quê hương.

Các giá trị hiếu học - yêu nước đạo đức trách nhiệm phụng sự được xác định là những phẩm chất xuyên suốt cần được tiếp nối từ thế hệ trước đến các con cháu sau này.

Nhà khoa học Đào Tam Tỉnh trình bày tham luận tại hội thảo.

Cùng với tham luận của ông Hà Văn Lợi, các đại biểu tại Hội thảo trình bày nhiều ý kiến, tư liệu về lịch sử hình thành, truyền thống khoa bảng, các nhân vật tiêu biểu và những đóng góp của Họ Hà Nghệ Tĩnh qua các thời kỳ.

Các nội dung góp phần kết nối nguồn tư liệu, bổ sung góc nhìn nghiên cứu và đặt ra yêu cầu tiếp tục bảo tồn, phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa của dòng họ trong đời sống đương đại. Đây cũng là cách để truyền thống hiếu học, khoa bảng, yêu nước và tinh thần phụng sự của Họ Hà Nghệ Tĩnh tiếp tục được trao truyền cho các thế hệ mai sau.

Ban tổ chức hội thảo chụp ảnh lưu niệm.

Dịp này, tại Nhà thờ Đại tôn họ Hà, Cẩm Hưng, Hà Tĩnh, Hội đồng họ Hà Nghệ Tĩnh, Bảo tàng Hà Tĩnhcùng Ban Chủ nhiệm Chương trình “Tìm kiếm, khai quật, di dời, an táng và vinh danh Cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập” tổ chức Lễ an vị tượng đồng chí Tổng Bí thư Hà Huy Tập và Lễ dâng hương và lễ giỗ lần thứ 85 Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Các đại biểu và nhân dân dự Lễ an vị tượng đồng chí Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Khu mộ và Khu lưu niệm cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Đây là hoạt động tri ân, tưởng niệm và gìn giữ di sản, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, đồng thời tiếp nối hành trình nhiều năm của gia tộc, quê hương và những người đồng hành trong việc tôn vinh những giá trị lịch sử gắn với đồng chí Tổng Bí thư Hà Huy Tập.