Nhiều lý do để Chủ tịch Fed Kevin Warsh giữ nguyên lãi suất

Cuộc họp chính sách tháng 7 là cuộc họp thứ hai mà Kevin Warsh chủ trì trên cương vị là Chủ tịch Fed và Chủ tịch Ủy ban Thị trường mở liên bang (FOMC) – cơ quan thiết lập lãi suất của Fed.

Tại cuộc họp này ông sẽ phải đối mặt với một FOMC đang bị chia rẽ sâu sắc giữa hai luồng quan điểm: Một bên lo ngại lạm phát đã chạy trên mục tiêu 2% của Fed trong hơn 5 năm qua nên sẵn sàng xem xét việc tăng lãi suất; còn một bên lại cho rằng lạm phát đã đạt đỉnh và sẽ giảm về mục tiêu 2% của Fed, nên việc giữ nguyên lãi suất là hợp lý.

Biên bản cuộc họp chính sách tháng 6 của Fed vừa được công bố mới đây cũng cho thấy rõ hai luồng quan điểm này. Trong khi đồ thị điểm (dot plot) – dự báo về lãi suất của các quan chức Fed – cho thấy lực lượng này là khá cân bằng.

Theo đó ngoại trừ Chủ tịch Fed Kevin Warsh không đưa ra dự báo lãi suất, trong số 18 quan chức còn lại, có 9 người dự báo lãi suất sẽ tăng trong năm nay, nhưng cũng có tới 8 người nhận định lãi suất sẽ ổn định và 1 người thậm chí còn cho rằng lãi suất sẽ giảm.

Nhưng xét trong số 12 thành viên của FOMC, tức những người có quyền bỏ phiếu quyết định lãi suất, dựa trên những phát biểu gần đây của họ, có lẽ chỉ 3-4 người sẵn sàng kêu gọi tăng lãi suất ngay lập tức.

Trong khi việc lạm phát giảm tốc mạnh trong tháng 6 đang là chỗ dựa vững chắc cho luồng quan điểm ủng hộ giữ nguyên lãi suất. Ngay cả những lo ngại về việc giá dầu tăng trở lại cũng đã dịu đi khi Mỹ và Iran đã tạm đình chiến, tạo điều kiện cho Fed có thêm thời gian để quan sát rõ hơn hướng đi của lạm phát.

Đó là về khía cạnh kinh tế, trong khi theo các nhà phân tích, còn nhiều lý do mang tính cá nhân cũng có thể khiến Chủ tịch Fed chưa vội tăng lãi suất.

Đầu tiên, cá nhân ông Warsh dường như không mấy tin vào những lập luận ủng hộ việc tăng lãi suất. Mặc dù cho đến nay Kevin Warsh vẫn khá kín tiếng, nhưng ông cũng đã đưa ra một số manh mối cho thấy cách mà ông và Fed diễn giải và phản ứng với các dữ liệu sắp tới.

Theo đó Warsh đã đưa ra ý kiến cụ thể về cách ông xử lý dữ liệu về hai yếu tố lớn gây áp lực lên nền kinh tế: giá năng lượng tăng cao do chiến tranh Iran, và chi phí tăng cao đối với chất bán dẫn và điện năng khi các công ty phát triển khả năng trí tuệ nhân tạo của mình.

Nhớ lại thời điểm giá dầu tăng nhanh trở lại khi Mỹ và Iran nối lại các cuộc tấn công vào nhau, song dường như Kevin Warsh không mấy quan tâm tới diễn biến này. Trong lời khai trước Thượng viện vào ngày 15/7, ông cho biết: “Những cú sốc giá cụ thể xảy ra với những mức giá cụ thể mà chúng ta không thể kiểm soát”. Nói cách khác, Fed khó có thể làm gì trong ngắn hạn để xử lý vấn đề này.

Mặc dù nó có thể là vấn đề nếu sự tăng vọt giá năng lượng đẩy giá cả tăng trên diện rộng. Tuy nhiên dữ liệu chỉ số giá tiêu dùng tháng 6 được công bố lại cho thấy, giá cả trên diện rộng thực tế đã giảm trước khi tình hình căng thẳng leo thang gần đây.

Hay như việc một số quan chức Fed đã cảnh báo về khả năng các công ty công nghệ có thể đẩy giá chất bán dẫn, điện và nhiều mặt hàng khác tăng khi họ chi mạnh tay để phát triển khả năng trí tuệ nhân tạo của mình. Nhưng Kevin Warsh cũng nói với Thượng viện rằng, ông không nhất thiết phải lo ngại. Ông không “coi sự thay đổi giá cả một lần là nhất thiết gây ra lạm phát, bởi vì tôi nghĩ rằng có phản ứng cung ứng theo cách đó”.

Thay vào đó, Fed sẽ phải quyết định liệu sự thay đổi cụ thể này trong cung và cầu có cấu thành loại lạm phát cần được giải quyết bằng lãi suất cao hơn hay không, Warsh nói. Nói cách khác, chức năng phản ứng của FOMC dưới sự lãnh đạo của ông sẽ thay đổi.

Hiện Kevin Warsh đã thành lập một loạt các nhóm đặc nhiệm dự kiến sẽ báo cáo vào cuối năm 2026 và những năm tiếp theo, nhằm mục đích trả lời chính xác những loại câu hỏi này một cách lâu dài. Liệu trí tuệ nhân tạo có đang thúc đẩy tăng trưởng mà không làm tăng giá cả? Liệu Fed có đang suy nghĩ đúng đắn về lạm phát nói chung?

Bởi vậy nếu Kevin Warsh bỏ phiếu ủng hộ việc tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 7, về cơ bản ông đang tỏ ra mâu thuẫn với những gì mình đã nói và đang chuẩn bị thực hiện.

Trong khi việc tăng lãi suất có nguy cơ khiến ông rơi vào thế khó xử với chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump khi mà ông Trump đã công khai bày tỏ kỳ vọng Fed dưới sự dẫn dắt của Kevin Warsh sẽ giảm lãi suất nhanh và mạnh hơn so với người tiền nhiệm Jerome Powell – người mà ông Trump đã không ít lần chỉ trích vì chậm giảm lãi suất.

Một lý do nữa là quan điểm của Kevin Warsh về lãi suất đến nay vẫn chưa được bộc lộ rõ ràng và ông cũng chưa hứa hẹn điều gì về việc tăng lãi suất. Trong khi thời điểm trước khi được ông Trump lựa chọn để đề cử vào vị trí Chủ tịch Fed, Kevin Warsh được cho là có quan điểm khá ôn hòa khi không ít lần chỉ trích chính sách lãi suất của Fed và cho rằng, lãi suất nên ở mức thấp hơn.

Ngoài ra trong số các quan chức ủng hộ giữ nguyên lãi suất có một nhân vật có tầm ảnh hưởng rất lớn và hiện đang là Phó Chủ tịch FOMC - Chủ tịch Fed New York John Wiliams. Trong phát biểu mới đây, John Williams cho biết, lạm phát đã cso dấu hiệu đạt đỉnh và chính sách tiền tệ vẫn đang ở vị thế tốt để đưa lạm phát về mức mục tiêu 2%.

“Có những lý do đáng khích lệ để kỳ vọng rằng lạm phát đã đạt đỉnh và sẽ giảm dần trong những quý tới”, Williams cho biết và chỉ ra 6 lý do cho sự lạc quan của mình, bao gồm kỳ vọng rằng việc tăng giá do thuế quan phần lớn đã kết thúc; lạm phát nhà ở sẽ tiếp tục giảm; giá dầu có thể đã đạt đỉnh; sự mất cân bằng cung cầu do việc xây dựng AI sẽ giảm bớt; thị trường lao động không làm gia tăng áp lực lạm phát; và kỳ vọng lạm phát vẫn được giữ ở mức ổn định.

Với hai nhà hoạch định chính sách quan trọng và có tầm ảnh hưởng bậc nhất tại Fed như vậy, khả năng giữ nguyên lãi suất tại buổi họp này là rất lớn. Cũng chính bởi vậy, mặc dù thị trường đã nâng xác suất Fed tăng lãi suất vào ngày 29/7 lên gần 40%, theo công cụ FedWatch của CME, nhưng khả năng cao hơn vẫn là giữ nguyên lãi suất.