Nhiều ngành sản xuất sử dụng các sản phẩm từ dầu mỏ lao đao vì xung đột ở Trung Đông

Choi Gun-soo, 57 tuổi hiện là quản lý của một nhà máy ở Hàn Quốc sản xuất màng nhựa được nông dân dùng để che phủ cây trồng cho biết các nhà cung cấp của ông đang tăng giá một số nguyên liệu thô lên tới 50%, trong khi các nhà cung cấp khác thì đã hết hàng.

"Vì chúng tôi hết nguyên liệu thô cho một số sản phẩm, chúng tôi sẽ phải dần dần ngừng hoạt động các máy móc, và một đến hai tuần tới có thể sẽ rất khó khăn" - ông nói với Reuters. Ông Choi cho biết, mặc dù họ đã vượt qua được những cú sốc dầu mỏ trước đây cũng như đại dịch COVID-19, nhưng tác động từ chiến tranh hiện nay ở Trung Đông là chưa từng có tiền lệ, và công ty đã cắt giảm sản lượng xuống chỉ còn 20% đến 30% so với sản lượng thông thường.

"Đây là lần đầu tiên chúng tôi bị ảnh hưởng nặng nề như vậy. Chúng tôi thực sự rất bàng hoàng" – ông Choi chia sẻ.

Trọng tâm của sự gián đoạn chuỗi cung ứng là eo biển Hormuz, một dải nước hẹp ngoài khơi bờ biển phía nam Iran, nơi thường xuyên có khoảng một phần năm lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới đi qua.

Châu Á là nơi phụ thuộc nhiều hơn vào dầu thô, khí đốt, nhiên liệu và phân bón từ Trung Đông so với các khu vực khác trên thế giới, và là khu vực dễ bị tổn thương nhất trước sự gián đoạn nguồn cung.

Hiện nay, tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng nhất là ở các sản phẩm phái sinh từ dầu mỏ như naphtha, chủ yếu có nguồn gốc từ vùng Vịnh và được sử dụng trong các nhà máy lọc dầu trên khắp châu Á để sản xuất nhựa và các sản phẩm hóa dầu khác được sử dụng trong hầu hết mọi sản phẩm sản xuất.

Một công nhân làm việc trong một nhà máy sản xuất tấm phủ nhựa tại Hàn Quốc - Ảnh: Reuters

Giá của một số mặt hàng thiết yếu của cuộc sống hiện đại như nhựa và cao su đã đạt mức kỷ lục. Công ty Samyang Foods của Hàn Quốc, nhà sản xuất mì ăn liền Buldak cay nổi tiếng, cho biết một cuộc xung đột kéo dài có thể dẫn đến tình trạng thiếu hụt vật liệu đóng gói và làm tăng chi phí.

Mì ramen thường được bán trong các gói, cốc hoặc bát, do đó chúng phụ thuộc rất nhiều vào polyethylene terephthalate (PET), một trong những loại nhựa được sử dụng rộng rãi nhất trên thế giới, và cũng là thành phần chính trong bao bì của các sản phẩm khác từ thực phẩm đến sản phẩm chăm sóc cá nhân.

Nhà sản xuất mì ramen Nongshim của Hàn Quốc cho biết họ có lượng hàng tồn kho vật liệu đóng gói đủ dùng trong hai đến ba tháng và đang chuẩn bị cho khả năng cuộc chiến giữa Iran và liên minh Mỹ/Israel có thể tiếp diễn. Yonwoo, nhà sản xuất hộp đựng cho L'Oreal và các công ty mỹ phẩm Hàn Quốc như Amorepacific đã nói với Reuters rằng họ đang gấp rút tìm cách đảm bảo nguồn cung nhựa để sản xuất các loại hộp đựng dùng cho sản phẩm chăm sóc da và mỹ phẩm. Họ cho biết tình hình nguồn cung nguyên liệu sau tháng 6 vẫn chưa rõ ràng.

"Vấn đề không phải là giá cả - nếu nguồn cung không có sẵn, thì không có hộp đựng, bạn đơn giản là không thể bán sản phẩm" - một quan chức của công ty nói với Reuters. "Chúng tôi đang tích trữ nguồn cung, nhưng ngoài ra, chúng tôi thực sự không có bất kỳ biện pháp cụ thể nào; chúng tôi chỉ hy vọng rằng tình hình sẽ được giải quyết vào tháng 5" - người này chia sẻ.

Chiến tranh đã gây ra tình trạng thiếu nhiên liệu trên toàn cầu và các doanh nghiệp từ các hãng hàng không đến siêu thị và các đại lý xe hơi cũ đang phải vật lộn với những thách thức bao gồm chi phí tăng cao, nhu cầu suy yếu và chuỗi cung ứng bị gián đoạn.

Tại Nhật Bản, nhà điều hành chuỗi cửa hàng bách hóa Takashimaya cho biết nếu cuộc khủng hoảng kéo dài, có khả năng giá cả tăng và khủng hoảng nguồn cung sẽ lan sang quần áo và thiết bị gia dụng.

Những hạt nhựa polyethylene - sản phẩm phái sinh từ ngành công nghiệp dầu mỏ tại một nhà máy ở Hàn Quốc - Ảnh: Reuters

Trung Quốc sản xuất gần một nửa lượng cao su tổng hợp của thế giới và sự thiếu hụt naphtha cần thiết để sản xuất nó đang lan xuống chuỗi cung ứng, buộc các nhà sản xuất hàng hóa như lốp xe và găng tay phải xem xét tăng giá hoặc chuyển sang sử dụng cao su tự nhiên.

Sản lượng của Trung Quốc dự kiến sẽ giảm khoảng một phần ba trong tháng 4 do chiến tranh, theo Xinhua Jing - một nhà phân tích tại SCI.

Hãng sản xuất lốp xe Michelin trong khi đó nói với Reuters rằng các đội ngũ chuỗi cung ứng của họ đã "được huy động tối đa" và công ty đang quản lý và điều chỉnh việc giao hàng để thực hiện các hợp đồng "ở mức tối đa có thể".

Tại Ấn Độ, chiến tranh đã khiến nước đóng chai trở nên đắt đỏ hơn do giá chai và nắp nhựa tăng vọt, trong khi các nhà sản xuất bia toàn cầu hoạt động tại đây đã cảnh báo về việc tăng giá và gián đoạn nguồn cung do thiếu khí đốt.

Giá dầu cao và những cú sốc trong chuỗi cung ứng cũng đang được cảm nhận tại trung tâm sản xuất phía nam của Trung Quốc là Đông Hoản.

Eo biển chiến lược Hormuz

Liu Chaonan, chủ công ty đồ chơi cung cấp cho các nhà bán lẻ như Walmart của Mỹ cho biết chi phí nguyên vật liệu tăng cao đã khiến giá thành tăng vọt.

"Tình hình ở Iran đang tác động rất lớn đến ngành công nghiệp đồ chơi của chúng tôi. Chúng tôi có thể sẽ điều chỉnh giá khi báo giá các sản phẩm mới" - ông Liu, người sử dụng hơn 150 nhân viên, nói với Reuters.

Giá dầu thô tăng cao ảnh hưởng trực tiếp đến giá nhiên liệu bán lẻ, làm tăng chi phí xăng, dầu diesel, nhiên liệu máy bay, khí đốt nấu ăn và hoạt động kinh doanh cũng như sản xuất trên toàn thế giới.

Dominic Desmarais - Giám đốc giải pháp tại Liya Solutions, công ty kết nối các doanh nghiệp với nhà cung cấp tại Trung Quốc sản xuất mọi thứ từ đồ nội thất đến sản phẩm titan, cho biết giá của bất cứ thứ gì làm từ dầu mỏ đều đang tăng.

"Chúng tôi mua rất nhiều xốp polystyrene giãn nở từ đảo Đài Loan, và giá đã tăng 35%, nhưng khách hàng của chúng tôi vẫn mua khoảng 500 tấn, và họ không tranh cãi về giá cả, họ chỉ muốn có nguồn cung" - ông xho biết.

Trong giới tiêu dùng, sự hoảng loạn đã bắt đầu, dẫn đến việc tích trữ hàng hóa như túi đựng rác, khi các siêu thị Hàn Quốc báo cáo tình trạng thiếu hàng và hạn chế số lượng mua.

Sinh viên Hàn Quốc Ryu June-ho, 24 tuổi, tuần này đã mua rất nhiều túi đựng rác cũng như mì ramen.

"Tôi lo lắng rằng túi đựng rác sẽ trở nên đắt hơn, vì vậy tôi đã mua mười túi loại 20 lít. Tôi cũng mua rất nhiều mì ramen... bởi vì chi phí bao bì nhựa có lẽ chiếm một phần lớn giá thành sản phẩm" - Ryu June-ho cho biết.

Anh Duy (Theo Reuters)