Xung đột tại Trung Đông: Thái Lan kiểm soát giá cả hàng tiêu dùng thiết yếu

Từ việc kiểm soát giá hàng tiêu dùng thiết yếu đến hỗ trợ doanh nghiệp và điều tiết thị trường năng lượng, các chính phủ đang đối mặt với những lựa chọn chính sách ngày càng khó khăn trong bối cảnh áp lực chi phí gia tăng và nguy cơ lan rộng sang nhiều lĩnh vực.

Người dân mua sắm tại siêu thị ở Bangkok, Thái Lan. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Bangkok, Bộ Thương mại Thái Lan cho biết sẽ vẫn giữ nguyên giá một số mặt hàng thiết yếu để hỗ trợ người tiêu dùng trong nước trước tác động của cuộc xung đột Trung Đông. Phát biểu sau cuộc họp nội các đặc biệt tại Phủ Thủ tướng về tác động của xung đột tại Trung Đông, Bộ trưởng Thương mại Suphajee Suthumpun cho biết giá của một số mặt hàng tiêu dùng thiết yếu như cá hộp, mì ăn liền và sữa bột, sữa tươi sẽ được giữ nguyên, do các nhà sản xuất vẫn còn hàng tồn kho. Cũng theo Bộ trưởng Suphajee, các nhà sản xuất các sản phẩm này sẽ phải xin phép Cục Nội thương thuộc Bộ Thương mại trước khi tăng giá.

Ngoài ra, Bộ sẽ mở rộng yêu cầu giữ nguyên giá sang các mặt hàng như dầu cọ, giấy vệ sinh, khăn giấy, dầu gội, chất tẩy rửa, nước rửa chén, khăn ăn và xà phòng. Bà Suphajee cho biết hiện tại có 59 loại sản phẩm nằm trong danh sách kiểm soát giá của Bộ. Đối với một số mặt hàng, nhà sản xuất có thể tăng giá nhưng phải có thông báo trước. Đối với những mặt hàng khác, nhà sản xuất phải xin phép và cung cấp dữ liệu về chi phí.

Bộ trưởng Suphajee cho biết thêm, đối với các mặt hàng không nằm trong danh sách kiểm soát giá, Bộ và các nhà sản xuất quy mô lớn dự định phân phối sản phẩm với mức giảm giá đặc biệt thông qua các nhà bán buôn và bán lẻ để hỗ trợ người tiêu dùng. Ngoài ra, Bộ Thương mại đang hợp tác với Bộ Nông nghiệp và Hợp tác xã để giúp nông dân kiểm soát chi phí bằng cách thúc đẩy sử dụng phân bón hữu cơ cũng như phân bón hóa học có hàm lượng nội địa cao hơn.

Trước đó, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Thái Lan Ekniti Nitithanprapas cho biết chính phủ nước này quyết định ngừng “đóng băng” giá nhiên liệu vốn tăng cao do xung đột Trung Đông, mà thay vào đó là sẽ hỗ trợ có mục tiêu cho những đối tượng bị ảnh hưởng nặng nề nhất như nông dân, ngư dân, lái xe... Sau quyết định này, giá xăng và dầu diesel bán lẻ tại Thái Lan đã tăng mạnh vào sáng 26/3, với dầu diesel tăng mạnh nhất 18%.

Tại Australia, các doanh nghiệp nước này cũng đang đứng trước lựa chọn khó khăn do khủng hoảng nhiên liệu. Nhiều cá nhân và doanh nghiệp đang phải “gồng" tài chính thông qua việc huy động nguồn tiền dự phòng để đảm bảo hoạt động kinh doanh, hạn chế sử dụng các tuyến đường thu phí hay giảm lương nhân viên… Các doanh nghiệp nhỏ đối mặt với lựa chọn khó khăn là phải tăng giá dịch vụ để duy trì hoạt động hoặc chấp nhận thua lỗ kéo dài. Thậm chí, có doanh nghiệp đứng trước nguy cơ phải tuyên bố phá sản.

Đội ngũ thợ nghề – những người phụ thuộc trực tiếp vào phương tiện di chuyển – được xem là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Không giống nhiều ngành nghề khác có thể chuyển sang làm việc từ xa, đội ngũ thợ nghề bắt buộc phải di chuyển mỗi ngày để đến công trình và mang theo thiết bị. Không chỉ nhiên liệu, họ còn chịu áp lực chồng chất từ chi phí vật liệu tăng cao và gián đoạn chuỗi cung ứng do các biến động quốc tế. Những yếu tố này khiến chi phí vận hành tăng mạnh, trong khi khả năng tăng giá dịch vụ bị hạn chế do áp lực cạnh tranh. Trước áp lực ngày càng lớn, giới thợ nghề đề xuất chính phủ trợ cấp nhiên liệu, ưu đãi thuế cho các ngành bị ảnh hưởng nặng.

Chính phủ Australia cho biết đã thực hiện một số biện pháp nhằm ổn định tình hình như giải phóng 20% dự trữ nhiên liệu quốc gia, tạm thời điều chỉnh tiêu chuẩn nhiên liệu đến cuối tháng 5, tăng cường giám sát chuỗi cung ứng và kiểm soát giá bán để hạn chế tăng giá bất hợp lý.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo, nếu tình hình hiện nay tiếp diễn, tác động có thể lan rộng và ảnh hưởng trực tiếp đến người tiêu dùng. Khi đó, chính phủ sẽ cần xem xét điều chỉnh các biện pháp quản lý để đảm bảo sự ổn định của thị trường nhằm giảm thiết tác động tới các thành phần trong nền kinh tế, đặc biệt là người tiêu dùng cuối cùng vốn chịu nhiều tác động. Theo ông Lurion De Mello, giảng viên cấp cao tại Trường Macquarie Business, trong kịch bản xấu hơn, chính phủ cần hạn chế tần suất sử dụng phương tiện cá nhân, áp dụng cơ chế phân bổ nhiên liệu, kiểm soát theo biển số xe hoặc hệ thống QR tương tự thời kỳ COVID-19. Ông nhấn mạnh, các biện pháp này cần được chuẩn bị từ trước, thay vì phản ứng khi khủng hoảng đã xảy ra.

Trong khi đó, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) khuyến nghị các quốc gia, trong đó có Australia, cân nhắc các biện pháp giảm nhu cầu tiêu thụ nhiên liệu, ví dụ như làm việc từ xa, tăng cường sử dụng phương tiện công cộng, giảm tốc độ trên đường cao tốc, dùng chung phương tiện, hạn chế di chuyển bằng đường hàng không khi cần thiết.

Hiện phần lớn nhiên liệu tại Australia nhập khẩu từ các nước châu Á như Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Malaysia và Indonesia. Các chuyên gia cho rằng Australia cần tăng khả năng dự trữ nhiên liệu trong nước, đẩy mạnh hợp tác khu vực để đảm bảo nguồn cung và củng cố năng lực tự chủ năng lượng trong dài hạn.

Đỗ Sinh - Thanh Tú (TTXVN)