Nhiều người bị khởi tố vì gây ô nhiễm tại làng nghề tự phát

Những làng nghề tự phát và hệ lụy môi trường

Theo thống kê, trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa hiện có 49 cụm công nghiệp (CCN) đã được thành lập và có chủ đầu tư hạ tầng. Trong đó, 9 CCN đã hoàn thành xây dựng hạ tầng, vận hành hệ thống xử lý nước thải hoặc đang lắp đặt máy móc, thiết bị và vận hành thử nghiệm.

Làng nghề tự phát tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường

Toàn tỉnh hiện có 31 làng nghề và 61 làng nghề truyền thống được công nhận. 100% các làng nghề này đã có phương án bảo vệ môi trường, tổ chức tự quản về bảo vệ môi trường và được đầu tư hạ tầng thu gom, thoát nước mưa.

Đối với những làng nghề có nguy cơ gây ô nhiễm cao như chế tác đá mỹ nghệ, chế biến thủy sản, UBND tỉnh cũng đã hỗ trợ đầu tư hệ thống thu gom, thoát nước thải, góp phần cải thiện chất lượng môi trường và nâng cao đời sống người dân.

Tuy nhiên, bên cạnh các CCN, làng nghề nằm trong quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tại một số địa phương vẫn xuất hiện các làng nghề tự phát, hoạt động manh mún, không nằm trong quy hoạch.

Ô nhiễm môi trường tại khu tái chế xã Tân Ninh

Những cơ sở này thường hình thành từ nhu cầu giải quyết việc làm cho lao động phổ thông và sức hút của lợi nhuận, trong khi hạ tầng xử lý chất thải không được đầu tư tương xứng.

Việc các cơ sở sản xuất tự phát tồn tại trong thời gian dài đã tạo ra những điểm nóng về ô nhiễm môi trường, gây khó khăn cho công tác quản lý, xử lý và khắc phục hậu quả.

Không chỉ ảnh hưởng đến đất, nguồn nước và không gian sinh sống, tình trạng ô nhiễm còn tiềm ẩn nguy cơ tác động đến sức khỏe người dân, phát sinh những vấn đề về an ninh, trật tự tại địa phương.

Khởi tố nhiều vụ án gây ô nhiễm môi trường

Trước thực tế trên, Công an tỉnh Thanh Hóa đã tăng cường công tác đấu tranh, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về môi trường tại CCN, làng nghề và các khu vực sản xuất tự phát.

Khởi tố vụ án gây ô nhiễm môi trường ở xã Tân Ninh

Từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng Công an đã phát hiện, xử lý nhiều trường hợp vi phạm. Gần đây, Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố 4 vụ án và các bị can liên quan về cùng tội danh gây ô nhiễm môi trường trong hoạt động tái chế, xử lý chất thải.

Đáng chú ý, trong số này có 3 vụ án xảy ra tại xã Tân Ninh, tỉnh Thanh Hóa, nơi tồn tại hoạt động giặt, tái chế bao bì phế liệu tự phát kéo dài. Hoạt động sản xuất không bảo đảm các yêu cầu về bảo vệ môi trường đã gây ô nhiễm đất, nguồn nước, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và sức khỏe của người dân.

Khu tái chế bao bì gây ô nhiễm

Tại một số cơ sở sản xuất hạt nhựa, giặt bao bì phế liệu, nguyên liệu và chất thải được tập kết với số lượng lớn. Nước thải phát sinh trong quá trình sản xuất không được xử lý đúng quy định mà xả trực tiếp ra môi trường, gây tác động tiêu cực đến nguồn nước và đất khu vực xung quanh.

Việc khởi tố, điều tra các vụ án là động thái thể hiện sự kiên quyết của lực lượng Công an tỉnh Thanh Hóa trong đấu tranh với tội phạm và vi phạm pháp luật về môi trường, đồng thời cảnh báo các tổ chức, cá nhân đang hoạt động sản xuất, kinh doanh phải tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật.

Không thể đánh đổi môi trường lấy lợi nhuận trước mắt

Qua thực tế đấu tranh, cơ quan chức năng xác định nguyên nhân dẫn đến tội phạm và vi phạm pháp luật về môi trường tại các CCN, làng nghề và làng nghề tự phát chủ yếu xuất phát từ ý thức chấp hành pháp luật của một số doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ gia đình và một bộ phận người dân còn hạn chế.

Kiên quyết xử lý các cơ sở gây ô nhiễm, hoạt động không phép, không có quy hoạch

Vì lợi nhuận trước mắt, một số cơ sở đã sử dụng công nghệ lạc hậu, không đầu tư hoặc đầu tư không đầy đủ các công trình xử lý chất thải. Nhiều cơ sở chế biến nông sản, cơ khí, tái chế nhựa, dệt nhuộm và các ngành nghề sản xuất khác để nước thải chưa qua xử lý chảy trực tiếp ra ao, hồ, kênh, mương.

Cùng với đó, rác thải công nghiệp và phế liệu được tập kết bừa bãi, tràn lan, làm thu hẹp không gian sinh hoạt, ảnh hưởng đến cảnh quan và chất lượng môi trường sống của cộng đồng dân cư.

Lợi nhuận có thể mang lại thu nhập trong hiện tại, nhưng hậu quả môi trường có thể kéo dài nhiều năm, thậm chí nhiều thế hệ. Việc đánh đổi sức khỏe cộng đồng và môi trường sống lấy lợi ích kinh tế trước mắt không chỉ là hành vi thiếu trách nhiệm mà còn có thể dẫn đến những hậu quả pháp lý nghiêm trọng.

Để bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, việc nâng cao ý thức, trách nhiệm của người dân, doanh nghiệp và các cơ sở sản xuất có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Đối với người dân sinh sống, làm việc tại các CCN, làng nghề, cần tuyệt đối không xả chất thải, tập kết phế liệu trái quy định ra môi trường; chủ động ký hợp đồng thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải, chất thải công nghiệp theo đúng quy định.

Các hộ kinh doanh, cơ sở sản xuất có ngành nghề tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm cần đầu tư đầy đủ các công trình bảo vệ môi trường như bể lắng, hệ thống xử lý nước thải; đối với hoạt động phát sinh khói, bụi phải có biện pháp thu gom, xử lý phù hợp.

Các cơ sở chỉ được tiến hành sản xuất khi đã hoàn thiện đầy đủ hồ sơ pháp lý và các thủ tục về môi trường theo quy định. Tuyệt đối không vì lợi nhuận trước mắt mà tổ chức sản xuất khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép.

Bên cạnh đó, người dân và các cơ sở sản xuất cần chấp hành chủ trương của chính quyền địa phương, chủ động chuyển hoạt động sản xuất vào CCN, làng nghề hoặc khu sản xuất tập trung khi địa phương triển khai.

Công an tỉnh Thanh Hóa khẳng định sẽ tiếp tục tăng cường đấu tranh, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi gây ô nhiễm môi trường tại CCN, làng nghề và các khu vực sản xuất tự phát theo quy định của pháp luật.