Nhiều quy định mới về xử phạt vi phạm môi trường
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 412/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Đáng chú ý, nghị định bổ sung chế tài xử phạt hành vi thao túng giá tín chỉ carbon, đồng thời tăng mạnh mức phạt đối với nhiều hành vi vi phạm về bảo vệ môi trường.

Lực lượng công an tiến hành kiểm tra một đơn vị vi phạm pháp luật trong hoạt động môi trường. (Ảnh: Bộ Công an)
Nghị định số 412/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 14/11/2026, thay thế Nghị định số 45/2022/NĐ-CP ngày 7/7/2022, với nhiều quy định mới nhằm tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, nâng cao trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong bảo vệ môi trường.
Thao túng giá tín chỉ carbon có thể bị phạt tới 1 tỷ đồng
Một trong những điểm mới đáng chú ý của Nghị định số 412/2026/NĐ-CP là bổ sung các quy định xử phạt đối với hoạt động quản lý, vận hành và giao dịch trên sàn giao dịch carbon trong nước.
Theo đó, hành vi cấu kết, lôi kéo người khác mua, bán hoặc sử dụng các phương pháp giao dịch khác, kết hợp tung tin đồn sai sự thật, cung cấp thông tin sai lệch nhằm thao túng giá hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon trên sàn giao dịch carbon trong nước mà chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự sẽ bị phạt từ 600 triệu đến 1 tỷ đồng đối với cá nhân.
Mức phạt tương tự được áp dụng đối với hành vi lợi dụng sự cố, lỗ hổng trong hệ thống công nghệ thông tin để chiếm đoạt hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon mà chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Ngoài phạt tiền, hành vi thao túng giá còn có thể bị đình chỉ hoạt động giao dịch trên sàn giao dịch carbon trong nước từ 3 đến 6 tháng.
Nghị định cũng quy định phạt từ 20 triệu đến 30 triệu đồng đối với hành vi đặt lệnh mua khi không có đủ tiền thanh toán, đặt lệnh bán khi không có đủ hạn ngạch phát thải hoặc tín chỉ carbon để chuyển giao; thực hiện trao đổi hạn ngạch phát thải khí nhà kính bên ngoài hệ thống giao dịch, trừ các trường hợp được pháp luật cho phép.
Bên cạnh đó, nghị định còn quy định xử phạt đối với các hành vi vi phạm về đăng ký tài khoản, cung cấp thông tin, thực hiện giao dịch và quản lý hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon.
Việc bổ sung các chế tài này góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng cường tính công khai, minh bạch và ngăn ngừa các hành vi gian lận, thao túng trong quá trình hình thành và vận hành thị trường carbon tại Việt Nam.
Tăng mạnh mức phạt đối với nhiều hành vi vi phạm môi trường
Bên cạnh các quy định mới về giao dịch carbon, Nghị định số 412/2026/NĐ-CP cũng tăng đáng kể mức xử phạt đối với nhiều hành vi vi phạm trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, đặc biệt là các vi phạm liên quan đến giấy phép môi trường và công trình xử lý chất thải.
Cụ thể, đối với dự án, cơ sở thuộc thẩm quyền cấp giấy phép môi trường của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, hành vi không có giấy phép môi trường bị phạt từ 200 triệu đến 300 triệu đồng, so với mức 150-170 triệu đồng tại Nghị định số 45/2022/NĐ-CP.
Đối với dự án, cơ sở thuộc thẩm quyền cấp giấy phép môi trường của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, mức phạt tăng từ 200-220 triệu đồng lên 400-600 triệu đồng.
Đáng chú ý, nghị định mới quy định mức phạt cao hơn đối với trường hợp đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi không có giấy phép môi trường nhưng tiếp tục tái phạm. Theo đó, mức phạt từ 600 triệu đến 800 triệu đồng được áp dụng đối với nhóm dự án, cơ sở thuộc thẩm quyền cấp phép của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; từ 800 triệu đến 1 tỷ đồng đối với nhóm thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Do mức phạttiền đối với tổ chức bằng hai lần mức phạt đối với cá nhân, tổ chức tái phạm thuộc nhóm cấp bộ có thể bị phạt tới 2 tỷ đồng.
Không chỉ tăng chế tài đối với hành vi không có giấy phép môi trường, nghị định còn nâng mức phạt đối với nhiều vi phạm liên quan đến hoạt động xử lý chất thải.
Theo đó, hành vi không vận hành, vận hành không thường xuyên hoặc vận hành không đúng quy trình công trình xử lý chất thải đối với nhóm dự án, cơ sở thuộc thẩm quyền cấp phép của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh bị phạt từ 400 triệu đến 600 triệu đồng, so với mức 170-200 triệu đồng trước đây.
Đối với hành vi không có công trình xử lý chất thải đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi trường hoặc lắp đặt thiết bị, đường ống để xả chất thải không qua xử lý ra môi trường, mức phạt đối với nhóm thuộc thẩm quyền cấp phép của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tăng từ 400-500 triệu đồng lên 600-800 triệu đồng.
Cùng với các mức phạt tiền, nghị định còn quy định các hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả như đình chỉ hoạt động có thời hạn, buộc khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, tháo dỡ công trình, thiết bị vi phạm hoặc di dời dự án, cơ sở không đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi trường theo quy định.
Tuy nhiên, không phải tất cả các hành vi vi phạm đều bị tăng mức phạt. Một số hành vi vi phạm về vệ sinh môi trường nơi công cộng vẫn giữ nguyên mức xử phạt, như vứt tàn thuốc lá không đúng nơi quy định bị phạt từ 100.000 đến 150.000 đồng; tiểu tiện, đại tiện không đúng nơi quy định bị phạt từ 150.000 đến 250.000 đồng.
Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/nhieu-quy-dinh-moi-ve-xu-phat-vi-pham-moi-truong-post1004065.html

