Nhiều sáng kiến số thay đổi cách quản lý ngân hàng

Chiều 6/11, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Chi nhánh Khu vực 2 tổ chức Hội thảo Chuyển đổi số trong hoạt động NHNN Chi nhánh Khu vực năm 2026, với chủ đề “Chuyển đổi số nâng cao hiệu quả quản lý của Ngân hàng Nhà nước Khu vực trong tình hình mới”.

Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng chỉ đạo Hội nghị - Ảnh: Thạch Bình

Hội thảo có sự tham dự và chỉ đạo của Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng và đại diện 15 NHNN chi nhánh khu vực, cùng các “đại sứ số”, “hạt nhân số” của từng ngân hàng khu vực. Đây là lần đầu tiên diễn đàn chuyển đổi số dành cho các NHNN chi nhánh khu vực được tổ chức, với 11 tham luận chuyên sâu và 14 sản phẩm số tiêu biểu được giới thiệu tại 8 gian trưng bày.

Phát biểu khai mạc, ông Võ Minh Tuấn, Giám đốc NHNN Chi nhánh Khu vực 2 cho biết, sau khi sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy, các NHNN chi nhánh khu vực đảm nhiệm địa bàn quản lý rộng hơn, số lượng tổ chức tín dụng, quỹ tín dụng nhân dân (QTDND) và khối lượng hồ sơ, dữ liệu quản lý, thanh tra, giám sát ngân hàng tăng lên, trong khi nguồn nhân lực có hạn. Thực tiễn này đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức làm việc, tăng cường ứng dụng công nghệ và tự động hóa quy trình nghiệp vụ.

Ông Võ Minh Tuấn, Giám đốc NHNN Chi nhánh Khu vực 2 đại diện đơn vị sáng kiến và tổ chức sự kiện cảm ơn Ban lãnh đạo NHNN Việt Nam cho chủ trương tổ chức và các NHNN khu vực khác tham gia

Theo ông Tuấn, giải pháp chuyển đổi số hiệu quả không nhất thiết phải là những phần mềm quy mô lớn mà có thể xuất phát từ chính cán bộ trực tiếp thực hiện nghiệp vụ, am hiểu những khó khăn và yêu cầu quản lý nhà nước tại cơ sở. Hội thảo cũng là dịp để các chi nhánh trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ những giải pháp đã phát huy hiệu quả, hạn chế tình trạng triển khai riêng lẻ tại từng khu vực.

Các tham luận và sản phẩm giới thiệu tại hội thảo cho thấy chuyển đổi số đang được các NHNN chi nhánh khu vực triển khai trên nhiều lĩnh vực, từ quản lý nhân sự, phân công và đánh giá hiệu quả công việc (KPI), kế toán, quản lý hồ sơ đến triển khai các nghiệp vụ chuyên môn khác. Nhiều giải pháp do cán bộ trực tiếp nghiên cứu, xây dựng nhằm giảm thao tác theo cách làm truyền thống, chuẩn hóa dữ liệu và nâng cao năng suất lao động.

Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng tham quan các khu triển lãm sản phẩm số trong quản lý nhà nước ở các NHNN khu vực

Sáng kiến từ cơ sở nâng cao hiệu quả quản lý

Một trong những giải pháp được giới thiệu tại hội thảo là hệ thống thông tin quản lý nghiệp vụ Ngoại hối và Vàng do Ban Giám đốc NHNN Chi nhánh Khu vực 2 định hướng cán bộ xây dựng và đưa vào vận hành từ đầu năm 2026. Theo đó, hằng năm đơn vị nghiệp vụ tiếp nhận khoảng 4.000–8.000 hồ sơ thủ tục hành chính về ngoại hối và vàng. Sau khi mở rộng địa bàn hành hính, khối lượng thông tin tăng gấp đôi, trong khi dữ liệu trước đây phân tán, gây khó khăn cho việc tra cứu, tổng hợp và theo dõi hồ sơ.

Thông qua xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung, kết nối các phân hệ nghiệp vụ và đồng bộ thông tin từ hệ thống dịch vụ công số, giải pháp giúp rút ngắn thời gian tra cứu hồ sơ truyền thống xuống khoảng một phút, thay vì 5 -10 phút hoặc lâu hơn nếu phải tìm hồ sơ giấy. Việc tổng hợp một chỉ tiêu báo cáo từ hàng giờ giảm bằng một nhấp chuột. Sau 10 tháng vận hành, hệ thống phát triển từ 8 lên 18 phân hệ. Trong 10 tháng đầu năm 2026, NHNN Khu vực 2 đã giải quyết 3.237 hồ sơ thủ tục hành chính về ngoại hối và vàng, toàn bộ trước hạn.

Cùng với cải tiến quy trình nghiệp vụ, khu vực này còn triển khai chiến dịch 30 ngày cao điểm học tập, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giải quyết công việc, với lực lượng cán bộ nòng cốt trực tiếp hướng dẫn đồng nghiệp. Đến nay, NHNN Khu vực 2 đã xây dựng 16 sản phẩm số hoàn chỉnh phục vụ hoạt động chuyên môn.

Lãnh đạo các NHNN khu vực tham gia sự kiện

Trong lĩnh vực thanh tra, NHNN Chi nhánh Khu vực 1 giới thiệu giải pháp ứng dụng AI để số hóa, dữ liệu hóa các kết luận thanh tra. Phần mềm chuyển nội dung hồ sơ giấy thành dữ liệu có cấu trúc, sử dụng 147 quy tắc nghiệp vụ để tự động nhận diện, trích xuất 19 trường thông tin phục vụ tra cứu, thống kê và phân tích.

Theo đơn vị này, giải pháp giúp tiết kiệm khoảng 90% thời gian số hóa tài liệu. Việc tổng hợp báo cáo định kỳ, trước đây thường mất 1-2 ngày, nay có thể thực hiện tự động từ dữ liệu đã chuẩn hóa. Hệ thống có khả năng tổng hợp thông tin về khoảng 150 khách hàng có dấu hiệu rủi ro cần lưu ý, giúp cán bộ xác định vấn đề cần kiểm tra, lựa chọn mẫu hồ sơ và từng bước hướng đến thanh tra dựa trên rủi ro.

Tại NHNN Chi nhánh Khu vực 8, hệ thống tự động hóa giám sát từ xa 126 Qũy Tín dụng Nhân dân (QTDND) tại Nghệ An, Hà Tĩnh và Quảng Trị được xây dựng nhằm thay thế công việc khai thác, tổng hợp và phân tích dữ liệu thủ công. Giải pháp kết hợp công cụ khai thác dữ liệu Oracle BI với chương trình phân tích tự động, giúp xử lý dữ liệu giám sát của cả 126 Quỹ trong khoảng ba giờ, thay vì khoảng 400 ngày công theo ước tính nếu thực hiện thủ công.

Nhờ đó, đơn vị chuyển từ giám sát chọn mẫu sang giám sát đầy đủ 126 Quỹ hằng tháng, đồng thời phát hiện những dấu hiệu bất thường về giới hạn cấp tín dụng, phân loại nợ, trích lập dự phòng và các tỷ lệ bảo đảm an toàn. Trên cơ sở kết quả giám sát, khu vực này đã phối hợp với bộ phận thanh tra xử phạt vi phạm hành chính 10 QTDND, đồng thời yêu cầu các trường hợp khác khắc phục tồn tại.

Chia sẻ dữ liệu, nhân rộng những giải pháp hiệu quả

Kết thúc Hội thảo, Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng hoan nghênh tinh thần tích cực, chủ động và sáng tạo NHNN khu vực 2 và tinh thần của các NHNN khu vực trong nghiên cứu, xây dựng giải pháp chuyển đổi số phục vụ hoạt động chuyên môn.

Phó Thống đốc đánh giá cao những sáng kiến về số hóa kết luận thanh tra của NHNN Khu vực 1, quản lý nghiệp vụ ngoại hối và vàng của NHNN Khu vực 2, tự động hóa giám sát QTDND của NHNN Khu vực 8. Theo Phó Thống đốc, những giải pháp này cho thấy hiệu quả của việc phát huy sáng kiến từ cán bộ nghiệp vụ, ứng dụng công nghệ để nâng cao năng suất, giảm thời gian xử lý công việc và hỗ trợ hoạt động quản lý, thanh tra, giám sát.

Phó Thống đốc nhấn mạnh yêu cầu dữ liệu phải bảo đảm tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”, thống nhất và có khả năng dùng chung. Vì vậy, các giải pháp chuyển đổi số cần hướng đến khai thác, tái sử dụng dữ liệu của tổ chức tín dụng và tổ chức kinh tế, không để phân tán dữ liệu hoặc phát triển những ứng dụng trùng lặp, khó kết nối. Những sáng kiến đã chứng minh hiệu quả trong thực tế cần được các chi nhánh chủ động nghiên cứu, phối hợp chuyển giao và nhân rộng phù hợp với điều kiện từng đơn vị.

Bên cạnh đó, Phó Thống đốc yêu cầu đặc biệt coi trọng an toàn, an ninh thông tin và bảo mật dữ liệu khi ứng dụng công nghệ, nhất là AI. Theo Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng, các đơn vị xử lý dữ liệu số cần tuân thủ nghiêm quy định bảo vệ bí mật, đặc biệt trong sử dụng công cụ AI bảo đảm nguyên tắc “AI hỗ trợ – Con người kiểm soát và chịu trách nhiệm”.

Để thúc đẩy chia sẻ sáng kiến, Phó Thống đốc giao Cục Công nghệ thông tin phối hợp với các vụ cục hữu quan của NHNN Việt Nam rà soát các sản phẩm số được giới thiệu tại hội thảo hôm nay, thiết lập cơ chế chia sẻ kho dữ liệu số dùng chung. Đồng thời, nghiên cứu cơ chế ghi nhận, biểu dương những tập thể, cá nhân có sáng kiến được ứng dụng nhân rộng mô hình ra các khu vực khác, chuyển giao hiệu quả, góp phần lan tỏa phong trào chuyển đổi số trong toàn hệ thống NHNN khu vực.

Lãnh đạo các NHNN khu vực trao đổi và chia sẻ kinh nghiệp số hóa dịch vụ công phục vụ vụ tổ chức tín dụng và tổ chức kinh tế