Nhộng móc - món ngon đậm hương vị núi rừng

Nhộng móc thường xuất hiện nhiều vào khoảng đầu hè, khi thời tiết bắt đầu oi nóng, cây rừng xanh tốt. Đây cũng là thời điểm người dân ở một số địa phương vùng cao tranh thủ vào rừng tìm kiếm loại thực phẩm tự nhiên này. Tuy nhiên, để có được một bữa nhộng móc không phải chuyện đơn giản. Từ sáng sớm, những người có kinh nghiệm đã chuẩn bị dao phát, gùi tre rồi cùng nhau vào rừng. Có hôm đi từ tinh mơ đến trưa mới trở về, vượt qua nhiều đoạn dốc đá, khe sâu mới tìm được vài tổ nhộng nhỏ nằm ẩn trong những thân cây móc mục dưới các tán rừng.

Anh Nông Văn Quyết, xóm Khuổi Linh, xã Kim Đồng cho biết: Nhộng móc không phải lúc nào cũng có nhiều. Đúng mùa thì dễ gặp hơn nhưng cũng khó kiếm lắm. Chúng tôi thường rủ nhau đi tìm chủ yếu để ăn trong nhà. Mấy anh em đi cả buổi, gom lại cũng chỉ được vài kg đủ chia mỗi người một chút mang về cải thiện bữa ăn gia đình. Muốn tìm được nhộng móc phải là người quen rừng, biết quan sát dấu vết tự nhiên và có kinh nghiệm từ nhiều năm. Có những hôm đi cả ngày gần như không kiếm được gì. Chính bởi sự hiếm có ấy mà món ăn này càng trở nên đặc biệt đối với người dân địa phương.

Mùi thơm của lá chanh hòa quyện với vị béo của nhộng móc tạo nên hương vị rất hấp dẫn.

Sau khi mang từ rừng về, nhộng móc được sơ chế khá cẩn thận. Người dân thường rửa sạch nhiều lần bằng nước muối loãng sau đó để ráo trước khi chế biến. Dù cách làm không cầu kỳ nhưng để món ăn ngon lại phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm nêm nếm và giữ được vị béo tự nhiên của nhộng. Phổ biến nhất là món nhộng móc rang lá chanh. Chảo phải được làm nóng già, cho một chút mỡ lợn hoặc dầu ăn rồi đảo đều tay trên lửa nhỏ. Khi nhộng bắt đầu chuyển màu vàng óng, tỏa mùi thơm bùi đặc trưng thì thêm lá chanh thái chỉ cùng chút muối, mắc khén hoặc ớt rừng giã nhỏ. Mùi thơm của lá chanh hòa quyện với vị béo của nhộng tạo nên hương vị rất hấp dẫn. Ngoài rang lá chanh, nhiều gia đình còn chế biến nhộng móc thành các món xào măng chua, nướng than hồng hoặc hấp cùng lá mắc mật. Mỗi cách chế biến lại mang đến một hương vị khác nhau nhưng đều giữ được độ bùi, ngậy rất riêng.

Một cách thưởng thức nhộng móc được nhiều người dân vùng cao yêu thích nhất chính là nướng trực tiếp bên bếp lửa ngay sau những chuyến đi rừng. Không cần nhiều gia vị, chỉ thêm chút muối hoặc vài hạt mắc khén giã nhỏ nhưng khi chín, mùi thơm béo của nhộng lan tỏa giữa không gian núi rừng tạo cảm giác rất hấp dẫn.

Anh Nông Thuật, xóm Khuổi Linh, xã Kim Đồng chia sẻ: nhiều khi đi rừng cả buổi mệt và đói, anh em thường nướng luôn sau khi về đến nhà. Nhộng vừa nướng xong ăn ngon hơn nhiều, bên ngoài hơi giòn, bên trong vẫn mềm và béo, càng nhai càng thấy vị béo ngậy tự nhiên nhưng không hề ngấy. Nếu ăn nhộng móc bồi thêm vài chén rượu ngô men lá thì rất hợp, ai từng thử rồi thường nhớ mãi.

Nhộng móc nướng bên ngoài giòn, bên trong vẫn mềm và béo nhưng không hề ngấy.

Không chỉ đơn thuần là món ăn, nhộng móc còn gắn với những ký ức về cuộc sống vùng cao trước đây. Với nhiều người lớn tuổi, những buổi theo chân cha và anh vào rừng tìm nhộng là một phần tuổi thơ khó quên. Khi ấy cuộc sống còn nhiều khó khăn, các sản vật tự nhiên trong rừng vừa là nguồn thực phẩm cải thiện bữa ăn, vừa là món quà của núi rừng dành cho con người.

Ngày nay, dù đời sống đã đổi thay, nhiều thực phẩm hiện đại xuất hiện nhưng nhộng móc vẫn giữ được sức hút riêng. Điều khiến món ăn này được yêu thích không chỉ bởi hương vị mà còn ở sự nguyên bản, tự nhiên và cảm giác gần gũi với núi rừng. Ở nhiều nơi, nhộng móc còn được xem là món ăn đãi khách quý. Vào mùa, nếu gia đình nào kiếm được nhiều thường mang biếu người thân hoặc mời bạn bè tới thưởng thức. Mâm cơm có đĩa nhộng nóng hổi giữa tiết trời miền núi se mát dường như trở nên đậm đà hơn bởi câu chuyện về những chuyến đi rừng và tình cảm chân chất của người dân vùng cao.