NHTW Nhật khó tăng lãi suất trước tháng 6

Để ngỏ khả năng tăng lãi suất

BOJ đã kết thúc chương trình kích thích kinh tế khổng lồ kéo dài một thập kỷ vào năm 2024 và đã tăng lãi suất nhiều lần. Động thái tăng lãi suất gần đây nhất là vào ngày 19/12 khi cơ quan này tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản lên 0,75%, mức cao nhất trong 30 năm.

Mặc dù giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp chính sách tháng 1, nhưng do lạm phát vượt quá mục tiêu 2% của BOJ trong gần bốn năm, ông Ueda đã phát tín hiệu rằng BOJ sẵn sàng tiếp tục tăng lãi suất nếu các dự báo kinh tế của họ trở thành hiện thực.

Trả lời phỏng vấn với tờ Yomiuri mới đây, Thống đốc BOJ Kazuo Ueda một lần nữa cho biết, BOJ sẽ tiếp tục tăng lãi suất nếu Nhật Bản đạt được tiến bộ trong việc thực hiện các dự báo về kinh tế và giá cả.

Trong dự báo đưa ra hồi tháng 1, BOJ dự kiến lạm phát cơ bản sẽ đạt mục tiêu 2% trong nửa cuối năm tài chính 2026 đến năm tài chính 2027. Tuy nhiên theo ông Ueda, mục tiêu lạm phát của BOJ có thể đạt được sớm hơn dự kiến nếu kết quả đàm phán tiền lương mùa xuân năm nay giữa các doanh nghiệp và công đoàn khả quan hơn dự kiến.

Vì thế ông cũng để ngỏ khả năng tăng lãi suất trong tháng 3 và tháng 4. “Chúng tôi sẽ tổ chức các cuộc họp chính sách vào tháng 3 và tháng 4, vì vậy chúng tôi muốn đưa ra quyết định bằng cách xem xét kỹ lưỡng các dữ liệu có sẵn vào thời điểm đó”, Thống đốc Ueda nói khi được hỏi là liệu BOJ có thể tăng lãi suất vào tháng 4.

Ông cũng cho biết, BOJ không nhất thiết phải chờ đến khi công bố kết quả khảo sát tâm lý kinh doanh Tankan hàng quý vào ngày 1 tháng 4 để quyết định có tăng lãi suất hay không, vì BOJ đang tiến hành nhiều cuộc khảo sát khác.

Những bình luận này của ông Ueda nhấn mạnh sự sẵn sàng của BOJ trong việc tiếp tục tăng lãi suất.

Tuy nhiên, việc lạm phát bất ngờ giảm xuống dưới 2% trong tháng 2, cộng thêm việc Thủ tướng Sanae Takaichi có xu hướng ủng hộ chính sách tài khóa và tiền tệ mở rộng, các chuyên gia cho rằng, BOJ khó có thể tăng lãi suất trước tháng 6.

Khó diễn ra trước tháng 6

Dữ liệu được công bố cuối tuần trước cho thấy, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) lõi của Thủ đô Tokyo (không bao gồm chi phí thực phẩm tươi sống) – một chỉ báo quan trong cho xu hướng lạm phát của Nhật – chỉ tăng 1,8% trong tháng 2 so với cùng kỳ năm trước, giảm từ mức tăng 2% của tháng 1 và là lần đầu tiên giảm uống dưới 2% kể từ tháng 10/2024.

Tuy nhiên CPI cốt lõi, vốn được BOJ theo dõi sát sao như một thước đo tốt hơn về xu hướng lạm phát và đã loại bỏ ảnh hưởng của thực phẩm tươi sống và nhiên liệu, tăng 2,5% trong tháng 2 so với cùng kỳ năm trước, nhích nhẹ so với mức tăng 2,4% trong tháng 1.

Một số nhà phân tích cho rằng, lạm phát lõi giảm tốc có thể tạo lý do để Thủ tướng Sanae Takaichi kêu gọi BOJ giảm tốc độ tăng lãi suất. Nhất là khi nhật báo Mainichi đưa tin mới đây rằng, bà Takaichi đã bày tỏ sự dè dặt về việc tăng lãi suất thêm nữa trong cuộc gặp với Thống đốc BOJ Kazuo Ueda tuần trước.

Chưa dừng lại ở đó, bà còn phát đi một thông điệp rõ ràng hơn với việc lựa chọn các học giả Toichiro Asada và Ayano Sato vào Hội đồng quản trị của BOJ.

Theo đó, là một học giả nổi tiếng với việc ủng hộ các biện pháp kích thích kinh tế quy mô lớn, Toichiro Asada sẽ gia nhập BOJ vào cuối tháng 3 để kế nhiệm ông Asahi Noguchi. Còn Ayano Sato, cũng là một học giả đã rao giảng về lợi ích của chính sách tài khóa và tiền tệ mở rộng, sẽ thế chỗ Junko Nakagawa vào tháng 6.

Do cả hai ứng cử viên đều thuộc nhóm những người ủng hộ lạm phát, những người đã ủng hộ các đề xuất tài khóa và tiền tệ mở rộng hiện đang được bà Takaichi nêu ra, nên với việc lựa chọn các ứng viên này vào Hội đồng quản trị BOJ, bà Takaichi đã gửi đi một thông điệp không mốn tăng lãi suất quá nhanh.

Theo các nhà phân tích, mặc dù những sự thay đổi này chưa thể ảnh hưởng trực tiếp đến các quyết định chính sách của BOJ trong tháng 3, thậm chí là tháng 4, tuy nhiên với những thông điệp rõ ràng và trực tiếp của bà Takaichi, chắc chắn BOJ sẽ phải thận trọng hơn với các quyết định tăng lãi suất.

Kết quả cuộc khảo sát do Reuters thực hiện trong tháng này cho thấy, đa số các nhà kinh tế tham gia khảo sát dự đoán, BOJ sẽ tăng lãi suất chủ chốt lên 1% vào cuối tháng 6, với một số người dự đoán động thái này có thể diễn ra ngay trong tháng 4 do những lo ngại ngày càng tăng về áp lực lạm phát và đồng yên yếu.

Tuy nhiên thị trường đã giảm bớt kỳ vọng về việc tăng lãi suất vào tháng 4 sau khi tờ Mainichi đưa tin rằng, bà Takaichi đã bày tỏ sự dè dặt về việc tăng lãi suất thêm nữa trong cuộc gặp với ông Ueda.

Hà Vy