Những bang Mỹ 'tiền tuyến' trong cuộc chiến thuế quan với Canada

Ảnh minh họa - Ảnh: The Canadian Press.

Cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Canada đã leo thang trở lại trong thời gian gần đây, sau khi đàm phán thương mại song phương đổ vỡ.

Vào ngày 22/8, chính quyền Tổng thống Donald Trump áp thuế quan 50% lên 20 tỷ USD hàng hóa Canada. Sau đó, Canada trả đũa bằng thuế quan dao động từ 15% đến 50% áp lên lên khoảng 20 tỷ USD hàng nhập khẩu từ Mỹ, có hiệu lực từ ngày 8/9.

Theo tờ báo Wall Street Journal, một số bang của Mỹ, đặc biệt là những bang nằm dọc biên giới phía Bắc, đang phải đối mặt với những tác động nặng nề từ các biện pháp thuế quan mới này.

Trong số đó, North Dakota là bang phụ thuộc nhiều nhất vào xuất khẩu sang Canada, chủ yếu thông qua ngành công nghiệp dầu mỏ. Dầu, khí đốt và nhiên liệu chiếm khoảng 60% tổng kim ngạch xuất khẩu của bang này, và gần như tất cả các lô hàng này đều có đích đến là Canada.

Tuy thuế quan mới của Canada không ảnh hưởng đến các mặt hàng dầu và khí đốt, một số mức thuế mới sẽ tác động đến một mặt hàng xuất khẩu quan trọng khác từ North Dakota và South Dakota là thiết bị nông nghiệp.

Maine, một bang khác có mối quan hệ thương mại chặt chẽ với Canada, lúc đầu đã chứng kiến một trong những mặt hàng xuất khẩu hàng đầu của bang là hải sản bị áp thuế quan. Theo kế hoạch ban đầu, Canada đã áp mức thuế mới lên tôm hùm và hải sản của Mỹ, nhưng sau đó đã nhanh chóng loại bỏ biện pháp này sau khi các công ty chế biến hải sản ở Canada, vốn phụ thuộc vào nguồn hàng nhập khẩu từ Mỹ, phản đối.

Theo ông Ed Gresser, cựu Đại diện thương mại Mỹ hiện đang làm việc tại Viện Chính sách Tiến bộ, các công ty này đã gây áp lực để Chính phủ Canada thay đổi quyết định áp thuế quan lên tôm hùm và hải sản Mỹ.

Michigan, một bang có nền công nghiệp ô tô phát triển mạnh, cũng phụ thuộc vào Canada như một thị trường xuất khẩu quan trọng cho ô tô, xe tải và phụ tùng. Các nhà máy ô tô ở Michigan và Canada có mối liên kết chặt chẽ, với các mặt hàng linh kiện và ô tô thường được vận chuyển qua lại biên giới nhiều lần trước khi trở thành sản phẩm hoàn thiện.

Mặc dù các biện pháp thuế quan mới nhất không ảnh hưởng đáng kể đến ngành ô tô, nhưng các mức thuế trước đó giữa Mỹ và Canada đã khiến các nhà sản xuất ô tô Bắc Mỹ mất hàng tỷ USD kể từ năm 2025 - theo Anderson Economic Group, một công ty tư vấn có trụ sở tại Michigan. Tổng thống Trump đã cảnh báo sẽ tăng thuế lên ô tô và phụ tùng của Canada lên 50% từ tháng 1/2027.

Tỷ lệ xuất khẩu của Michigan sang Canada chỉ giảm nhẹ trong những năm gần đây, khi các nhà sản xuất ô tô cố gắng cân bằng giữa một bên là tổn thất của việc rút khỏi mạng lưới thương mại xuyên biên giới rộng lớn và một bên là chi phí thuế quan - theo giới phân tích.

Bang West Virginia đã trở nên phụ thuộc nhiều hơn vào việc xuất khẩu hàng hóa sang thị trường Canada trong những năm gần đây, chủ yếu thông qua ngành công nghiệp ô tô. Tổng kim ngạch xuất khẩu của bang này sang Canada năm ngoái đạt khoảng 2 tỷ USD, trong đó bao gồm 972 triệu USD là mặt hàng phụ tùng ô tô và 372 triệu USD là mặt hàng động cơ và thiết bị truyền động - theo ông Gresser.

Tỷ trọng kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Canada và sang phần còn lại của thế giới của các bang Mỹ có mức độ phụ thuộc thương mại lớn nhất vào thị trường Canada - Nguồn: WSJ.

Trong khi dầu thô và khí đốt của Mỹ tiếp tục được xuất khẩu sang Canada mà không bị áp thuế, các mặt hàng xuất khẩu lớn khác đã bị ảnh hưởng bởi các biện pháp thuế quan hoặc làn sóng tẩy chay của Canada.

Canada hiện đang áp mức thuế 50% lên các sản phẩm thép của Mỹ, vốn trước đây chỉ chịu mức thuế 25%. Mỹ đã xuất khẩu khoảng 8% tổng sản lượng thép của của nước này trong năm 2025, với hơn 1/3 trong số đó được xuất khẩu sang Canada - theo Bộ Thương mại Mỹ.

Các mức thuế mới của Canada đối với các sản phẩm sữa, mật mía và các mặt hàng thực phẩm khác cũng sẽ ảnh hưởng đến một lượng lớn hàng xuất khẩu của Mỹ, tương tự như các mức thuế của Ottawa đối với máy móc nông nghiệp, đồ nội thất và thiết bị gia dụng từ Mỹ.

Ngoài việc Chính phủ Canada áp thuế quan lên hàng hóa Mỹ, người tiêu dùng Canada còn tẩy chay nhiều hàng hóa sản xuất tại Mỹ khác, bao gồm rượu vang và rượu mạnh, để phản đối cách đối xử của chính quyền Tổng thống Trump với Canada.