Những chính sách xã hội có hiệu lực từ năm 2026

Phụ cấp ưu đãi nghề giáo tăng mạnh, lần đầu được luật hóa theo lộ trình

Theo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội cho giáo dục và đào tạo, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, phụ cấp ưu đãi nghề đối với cán bộ, giáo viên, nhân viên trong ngành giáo dục được nâng lên mức cao nhất từ trước tới nay.

Cụ thể, giáo viên mầm non, phổ thông công lập được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề tối thiểu 70%; nhân viên trường học hưởng tối thiểu 30%. Riêng giáo viên công tác tại vùng đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo hưởng 100% phụ cấp ưu đãi nghề.

Đối với cơ sở giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học, nghị quyết cho phép các trường tự chủ quyết định mức thu nhập tăng thêm cho nhà giáo, viên chức và người lao động từ các nguồn thu hợp pháp ngoài ngân sách, phù hợp với quy chế chi tiêu nội bộ và hiệu quả hoạt động của đơn vị.

Quy định mới về hồ sơ, trình tự, thủ tục đăng ký lao động

Chính phủ ban hành Nghị định 318/2025/NĐ-CP ngày 12/12/2025 quy định chi tiết một số điều của Luật Việc làm về đăng ký lao động và hệ thống thông tin thị trường lao động. Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026; gồm 4 chương, 25 điều quy định về đăng ký lao động và hệ thống thông tin thị trường lao động theo một số điều khoản của Luật Việc làm số 74/2025/QH15.

Cụ thể: Quy định về thông tin đăng ký lao động và cơ sở dữ liệu về người lao động; quy định hồ sơ, trình tự, thủ tục, nơi đăng ký lao động; quy định việc tiếp nhận, quản lý, khai thác, kết nối, chia sẻ, sử dụng cơ sở dữ liệu về người lao động (tại khoản 6 Điều 17 Luật số 74/2025/QH15); hệ thống thông tin thị trường lao động, thông tin thị trường lao động (tại khoản 3 Điều 19, khoản 3 Điều 20 Luật số 74/2025/QH15).

Ảnh minh họa: Internet

Nghị định quy định hồ sơ, trình tự, thủ tục đăng ký lao động. Theo đó, Nghị định quy định 3 nhóm đối tượng được đăng ký lao động: Người lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định tại khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15; Người lao động đang có việc làm và không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc; Người thất nghiệp là người đang không có việc làm, đang tìm kiếm việc làm và sẵn sàng làm việc.

Cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang nhân dân không thực hiện việc đăng ký, điều chỉnh thông tin đăng ký lao động theo quy định tại Nghị định này.

Khoáng sản chiến lược dưới “khung” quản lý mới

Luật Địa chất và khoáng sản (sửa đổi) năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, lần đầu tiên xác định đất hiếm là khoáng sản chiến lược, gắn khai thác với an ninh tài nguyên và phát triển chuỗi giá trị. Luật sửa đổi cũng hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động thăm dò cơ bản địa chất, khai thác và chế biến khoáng sản theo hướng chặt chẽ, minh bạch hơn.

Các yêu cầu về bảo vệ môi trường, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên được lồng ghép xuyên suốt, tác động trực tiếp đến quy hoạch mỏ, lựa chọn nhà đầu tư và vòng đời dự án khai thác. Bên cạnh đó, luật làm rõ hơn trách nhiệm quản lý nhà nước, phân cấp cho địa phương gắn với kiểm soát, hạn chế tình trạng khai thác manh mún, thất thoát tài nguyên và xung đột lợi ích.

Với khung pháp lý mới, hoạt động khai thác khoáng sản được kỳ vọng sẽ dịch chuyển theo hướng bền vững hơn, giảm tác động môi trường, đồng thời phục vụ tốt hơn cho các chiến lược phát triển công nghiệp và năng lượng trong dài hạn.

Xếp lương từ bậc 2 cho bác sĩ ngay khi tuyển dụng

Tại Nghị quyết 261/2025/QH15, quy định liên quan đến tiền lương, phụ cấp, bảo đảm an toàn và tuyển dụng nhân lực y tế được xem là những chính sách mang tính nền tảng, tác động trực tiếp đến đời sống và môi trường làm việc của đội ngũ nhân viên y tế từ năm 2026.

Một trong những điểm mới đáng chú ý tại Điều 3 của Nghị quyết là chính sách tiền lương đối với nhân viên y tế. Theo đó, bác sĩ y khoa, bác sĩ y học cổ truyền, bác sĩ răng hàm mặt, bác sĩ y học dự phòng và dược sĩ sẽ được xếp lương từ bậc 2 ngay khi được tuyển dụng vào chức danh nghề nghiệp tương ứng, thay vì bắt đầu từ bậc 1 như trước đây. Quy định này được áp dụng cho đến khi có quy định mới về tiền lương.

Việc điều chỉnh bậc lương khởi điểm được đánh giá là bước tiến quan trọng, thể hiện sự ghi nhận đối với quá trình đào tạo dài hạn, yêu cầu chuyên môn cao và đặc thù lao động của ngành y. Chính sách này không chỉ góp phần cải thiện thu nhập ban đầu cho nhân viên y tế mà còn tạo thêm sức hút đối với nguồn nhân lực chất lượng cao tham gia vào hệ thống y tế công lập.

Một trong những điểm mới đáng chú ý tại Điều 3 của Nghị quyết 261/2025/QH15 là chính sách tiền lương đối với nhân viên y tế (Ảnh minh họa: Internet)

Nghị quyết cũng quy định mức phụ cấp ưu đãi nghề ở mức cao đối với những người thường xuyên, trực tiếp làm chuyên môn y tế trong các lĩnh vực đặc thù, có tính chất áp lực và rủi ro cao như tâm thần, pháp y, pháp y tâm thần, hồi sức cấp cứu và giải phẫu bệnh. Theo đó, các đối tượng này sẽ được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề ở mức 100%.

Đối với nhân viên y tế công tác tại trạm y tế cấp xã và các cơ sở y tế dự phòng, mức phụ cấp ưu đãi nghề được quy định linh hoạt theo từng khu vực. Cụ thể, mức phụ cấp 100% được áp dụng tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, khu vực biên giới và hải đảo. Đối với các khu vực còn lại, mức phụ cấp ưu đãi nghề tối thiểu là 70%.

Tăng lương tối thiểu vùng đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động

Nghị định 293/2025/NĐ-CP được Chính phủ ban hành quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng, áp dụng từ ngày 1/1/2026.

Theo đó, mức lương tối thiểu tháng theo vùng được điều chỉnh tăng so với hiện hành như sau: Vùng I: 5.310.000 đồng/tháng (tăng 350.000 đồng); Vùng II: 4.730.000 đồng/tháng (tăng 320.000 đồng); Vùng III: 4.140.000 đồng/tháng (tăng 280.000 đồng); Vùng IV: 3.700.000 đồng/tháng (tăng 250.000 đồng).

Tương tự, mức lương tối thiểu giờ theo vùng cũng được điều chỉnh tăng: Vùng I tăng từ 23.800 đồng/giờ lên 25.500 đồng/giờ; Vùng II từ 21.200 đồng/giờ lên 22.700 đồng/giờ; Vùng III từ 18.600 đồng/giờ lên 20.000 đồng/giờ; Vùng IV từ 16.600 đồng/giờ lên 17.800 đồng/giờ.

Đối tượng áp dụng gồm tất cả người lao động làm việc theo hợp đồng và người sử dụng lao động theo bộ luật Lao động, bao gồm doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức, hợp tác xã, hộ gia đình và cá nhân có thuê mướn lao động.

Nhiều thay đổi quan trọng trong Luật Quảng cáo

Ngày 16/6/2025, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, với nhiều thay đổi quan trọng tác động trực tiếp đến môi trường kinh doanh và thị trường quảng cáo.

Luật mới tập trung cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, giúp doanh nghiệp giảm chi phí tuân thủ, rút ngắn thời gian cấp phép và tạo điều kiện thuận lợi hơn trong triển khai hoạt động quảng cáo.

Đáng chú ý, các quy định về quảng cáo trên môi trường mạng và dịch vụ xuyên biên giới được hoàn thiện, hướng tới xây dựng thị trường minh bạch, bình đẳng giữa doanh nghiệp trong nước và nước ngoài, phù hợp bối cảnh kinh tế số và hội nhập quốc tế. Cùng với việc siết chặt nội dung, hình thức quảng cáo, luật mới được kỳ vọng góp phần thúc đẩy ngành quảng cáo phát triển chuyên nghiệp, nâng cao hiệu quả truyền thông và đóng góp tích cực cho tăng trưởng kinh tế.

Hạ Chi (t/h)