Những cơn ho tưởng vô hại nhưng lại là dấu hiệu của một căn bệnh hiểm nghèo

Người dân đặc biệt lưu ý khi xuất hiện các triệu chứng sau

Hơn một tháng nay, anh V.T.A. (trú xã Kim Liên, Nghệ An) liên tục ho kéo dài, cơ thể sụt cân, mệt mỏi nhưng chỉ nghĩ mình bị viêm phế quản thông thường. Chỉ đến khi các triệu chứng ngày càng nặng, anh A. mới đến Bệnh viện Phổi Nghệ An thăm khám. Kết quả khiến cả gia đình bàng hoàng khi anh được chẩn đoán mắc ung thư phổi. Nằm điều trị tại bệnh viện, điều khiến anh A. trăn trở không chỉ là căn bệnh hiểm nghèo mà còn là gánh nặng chi phí do không có bảo hiểm y tế và không phát hiện bệnh từ giai đoạn sớm.

Theo các bác sĩ, đây không còn là trường hợp cá biệt. Điều đáng chú ý là ngày càng có nhiều bệnh nhân chưa từng hút thuốc lá vẫn mắc ung thư phổi.

Theo bác sĩ, ngày càng ghi nhận nhiều trường hợp ung thư phổi ở người chưa từng hút thuốc lá. (Ảnh: Bệnh viện Phổi Nghệ An)

BS.CKII Thái Đình Lâm, Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Nghệ An, cho biết thuốc lá vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư phổi. Tuy nhiên, thực tế điều trị hiện nay cho thấy bệnh đang xuất hiện ngày càng nhiều ở phụ nữ, người nội trợ, nhân viên văn phòng và những người chưa từng hút thuốc.

Theo bác sĩ Lâm, nguyên nhân đến từ nhiều yếu tố nguy cơ tồn tại ngay trong môi trường sống hằng ngày. Trong đó, hút thuốc lá thụ động là yếu tố phổ biến nhất. Những người thường xuyên sống hoặc làm việc trong môi trường có khói thuốc vẫn hít phải hàng nghìn chất độc, làm tăng nguy cơ tổn thương phổi theo thời gian.

Ngoài ra, ô nhiễm không khí, bụi mịn PM2.5, khí thải giao thông, hóa chất công nghiệp và khí radon tích tụ trong các không gian kín đều đã được ghi nhận là những yếu tố làm gia tăng nguy cơ ung thư phổi.

BS.CKII Thái Đình Lâm, Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Nghệ An, thăm khám cho bệnh nhân mắc bệnh phổi.

Đối với phụ nữ, đặc biệt là người thường xuyên nấu ăn trong không gian chật hẹp, ít thông gió, khói sinh ra trong quá trình chiên rán ở nhiệt độ cao cũng có thể chứa các hợp chất gây tổn thương tế bào phổi nếu tiếp xúc kéo dài. Bên cạnh đó, người có tiền sử lao phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), xơ phổi hoặc có người thân mắc ung thư phổi cũng thuộc nhóm nguy cơ cao cần được theo dõi sức khỏe định kỳ.

Theo bác sĩ Lâm, người dân cần đặc biệt lưu ý khi xuất hiện các triệu chứng như ho kéo dài trên ba tuần không rõ nguyên nhân, ho ra máu dù chỉ với lượng rất ít, đau tức ngực dai dẳng hoặc cơn đau lan lên vai, ra sau lưng, khó thở, hụt hơi khi gắng sức, khàn tiếng kéo dài, sụt cân và mệt mỏi không rõ nguyên nhân. Đây đều có thể là những dấu hiệu cảnh báo sớm của ung thư phổi và không nên xem nhẹ. Bác sĩ Lâm khuyến cáo, ngay khi có những biểu hiện bất thường này, người dân nên đến cơ sở y tế để được thăm khám, xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời, thay vì tự ý dùng thuốc hoặc chờ đến khi bệnh tiến triển nặng mới đi viện.

Tầm soát sớm để không bỏ lỡ "thời điểm vàng"

Theo bác sĩ Thái Đình Lâm, ung thư phổi thường diễn biến âm thầm. Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể hoàn toàn không có triệu chứng hoặc chỉ xuất hiện những biểu hiện rất mơ hồ nên dễ bị bỏ qua.

Không ít bệnh nhân chỉ đến bệnh viện khi xuất hiện đau ngực, khó thở, ho ra máu hoặc sụt cân nhiều. Khi đó, khối u thường đã phát triển lớn, thậm chí di căn, khiến việc điều trị trở nên khó khăn và tốn kém hơn.

Tầm soát sớm giúp phát hiện sớm các tổn thương nhỏ ở phổi, được khuyến cáo tầm soát cho nhóm có nguy cơ cao mắc ung thư phổi. (Ảnh: Bệnh viện Phổi Nghệ An)

Theo bác sĩ Lâm, phòng ngừa ung thư phổi cần bắt đầu từ việc nói không với thuốc lá, hạn chế tiếp xúc với khói thuốc thụ động và sử dụng khẩu trang đạt chuẩn khi làm việc trong môi trường nhiều bụi mịn. Không gian sống, đặc biệt là khu vực bếp, cần được thiết kế thông thoáng, có hệ thống hút mùi và lưu thông không khí tốt. Đồng thời, mỗi người nên duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý, tăng cường rau xanh, tập luyện thường xuyên để nâng cao sức khỏe hô hấp.

Đáng lưu ý, chụp X-quang phổi thông thường có thể bỏ sót những tổn thương nhỏ. Hiện nay, chụp cắt lớp vi tính (CT) lồng ngực liều thấp được nhiều hiệp hội ung thư trên thế giới khuyến cáo sử dụng để tầm soát ở nhóm nguy cơ cao bởi có thể phát hiện các tổn thương chỉ vài milimet với lượng tia xạ thấp hơn CT thông thường.

"Càng phát hiện sớm, cơ hội điều trị khỏi bệnh càng cao. Người thuộc nhóm nguy cơ cao nên chủ động khám sức khỏe và tầm soát định kỳ thay vì chờ xuất hiện triệu chứng", bác sĩ Thái Đình Lâm nhấn mạnh.

Theo các chuyên gia, ngoài yếu tố di truyền và đột biến gen, ô nhiễm môi trường, bụi mịn và hóa chất được cho là nguyên nhân của khoảng 20% trường hợp ung thư phổi ở người không hút thuốc. Trong khi đó, phần lớn bệnh nhân hiện vẫn được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn III hoặc IV, khiến cơ hội điều trị giảm đáng kể.