Những công trình thắm tình biên giới Thanh Hóa - Hủa Phăn

Công trình nhà văn hóa và 2 phòng học do tỉnh Thanh Hóa tặng bản Pó, huyện Viêng Xay, tỉnh Hủa Phăn.

Trong căn nhà văn hóa của bản Lơi, xã Pùn, huyện Viêng Xay, ông Săng Phon, Bí thư xã Pùn chậm rãi rót chén trà rồi đưa mắt nhìn khắp gian phòng. Từ bộ bàn ghế, những chiếc bát, chiếc đĩa được xếp ngay ngắn trong góc nhà. Với nhiều người, đó chỉ là những vật dụng sinh hoạt bình thường. Nhưng với người dân nơi đây, mỗi món đồ đều gợi nhớ về tình cảm của những người anh em bên kia biên giới. Ông chia sẻ: "Chính quyền và Nhân dân xã Na Mèo giúp xã Pùn rất nhiều, từ xây dựng nhà văn hóa, tặng bàn ghế, bát đũa để bà con sinh hoạt. Điều làm chúng tôi xúc động hơn là năm nào cũng vậy, vào các dịp lễ, tết, chính quyền xã Na Mèo đều sang thăm hỏi, động viên và tặng quà cho Nhân dân. Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Na Mèo còn giúp các hộ nghèo phát triển kinh tế, hỗ trợ vật liệu làm nhà, xây dựng nơi ăn ở và nhiều vật dụng thiết yếu. Chúng tôi rất cảm ơn và trân trọng tình cảm của chính quyền và Nhân dân Việt Nam”.

Nhà văn hóa bản Lơi, xã Pùn được xây dựng với kinh phí 180 triệu đồng từ sự đóng góp của cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Na Mèo cùng bà con bản Na Mèo, xã Na Mèo. Công trình không chỉ tạo nơi sinh hoạt cộng đồng cho người dân mà còn trở thành biểu tượng sinh động của tình đoàn kết giữa cư dân hai bên biên giới. Ngôi nhà văn hóa không chỉ là nơi hội họp, sinh hoạt cộng đồng mà còn trở thành biểu tượng của sự gắn bó giữa cư dân hai bên biên giới. Giá trị của công trình không nằm ở quy mô đầu tư mà ở nghĩa tình được vun đắp bằng sự sẻ chia, chung sức của những người luôn coi nhau như anh em một nhà.

Nhà văn hóa ở bản Lơi chỉ là một trong rất nhiều “nhịp cầu” nghĩa tình nối hai bên biên giới. Trên tuyến biên giới dài hơn 213km, những công trình hữu nghị vẫn tiếp tục được dựng xây, từ lớp học, nhà văn hóa, cầu, đường đến các mô hình sinh kế, chăm sóc sức khỏe và đào tạo nguồn nhân lực. Mỗi công trình mang một chức năng khác nhau nhưng đều góp phần nâng cao đời sống người dân và bồi đắp tình đoàn kết đặc biệt giữa Thanh Hóa và Hủa Phăn.

Ở điểm trường bản Pó, huyện Viêng Xay, tiếng đọc bài của học sinh vang lên trong những phòng học kiên cố. Hơn mười năm trước, nơi đây chỉ có những lớp học tạm, mùa mưa dột khắp nền, mùa đông gió lùa qua vách gỗ. Từ khi Thanh Hóa hỗ trợ xây dựng phòng học mới, việc dạy và học từng bước ổn định, nhiều em nhỏ có điều kiện đến trường đầy đủ hơn.

Thầy giáo Bun Phon Phết Bua Phon xúc động nói: “Có được ngôi trường hôm nay là niềm vui của cả thầy và trò. Chúng tôi luôn trân trọng tình cảm mà Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thanh Hóa đã dành cho học sinh vùng cao Hủa Phăn". Những phòng học kiên cố không chỉ giúp việc dạy và học ổn định hơn mà còn mở ra cơ hội để nhiều trẻ em vùng cao tiếp tục đến trường. Mỗi mái trường được dựng lên là thêm một hạt mầm tri thức được gieo xuống vùng biên và cũng là thêm một dấu ấn của tình hữu nghị Việt Nam - Lào.

Nếu những lớp học ở bản Pó mở ra cơ hội học tập cho trẻ em vùng cao thì những mô hình sinh kế lại giúp nhiều gia đình có thêm niềm tin vào cuộc sống. Ở huyện Viêng Xay, mô hình trồng cam do Thanh Hóa hỗ trợ đang từng bước mang lại hiệu quả rõ nét. Trước khi triển khai, các kỹ sư nông nghiệp của huyện Quan Sơn (cũ) đã nhiều lần khảo sát điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu, trồng thử nghiệm rồi mới nhân rộng. Những vườn cam xanh tốt hôm nay không chỉ mang lại nguồn thu nhập mới mà còn khẳng định hướng hỗ trợ đúng với điều kiện tự nhiên của địa phương, tạo sinh kế ổn định cho nhiều hộ dân.

Anh Ăm Phon, Phó trưởng Phòng Nông nghiệp huyện Viêng Xay, cho biết: “Các kỹ sư nông nghiệp của Việt Nam đã nhiều lần nghiên cứu thổ nhưỡng, khí hậu trước khi trồng thử nghiệm rồi mới phát triển thành vườn cam một héc-ta. Cây cam rất phù hợp với đất đai ở Viêng Xay, cho năng suất và chất lượng tốt. Chúng tôi mong tiếp tục nhận được sự hỗ trợ về giống và kỹ thuật để nhiều hộ dân có điều kiện phát triển kinh tế”.

Không chỉ đồng hành trong phát triển sinh kế, Thanh Hóa còn dành sự quan tâm cho công tác đào tạo nguồn nhân lực. Năm học 2025-2026, các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn tỉnh tiếp nhận và đào tạo 58 lưu học sinh tỉnh Hủa Phăn; Trường Chính trị tỉnh đào tạo 45 cán bộ trung cấp lý luận chính trị. Hiện có 162 lưu học sinh Lào đang học tập tại các cơ sở giáo dục ở Thanh Hóa, trong đó phần lớn được hưởng học bổng từ ngân sách tỉnh. Những lớp học ấy không chỉ trang bị tri thức, kỹ năng cho thế hệ trẻ và đội ngũ cán bộ của Hủa Phăn mà còn góp phần vun đắp mối quan hệ gắn bó, bền chặt giữa hai địa phương.

Tinh thần sẻ chia ấy tiếp tục được thể hiện trong lĩnh vực y tế. Cuối năm 2025, Bệnh viện Hữu nghị Lào - Việt Nam tại tỉnh Hủa Phăn được hoàn thành và đưa vào sử dụng, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho Nhân dân địa phương. Không chỉ là một cơ sở khám, chữa bệnh hiện đại, công trình còn là biểu tượng của tình đoàn kết, hữu nghị đặc biệt giữa Thanh Hóa và Hủa Phăn. Cùng với đó, trong năm 2025, Thanh Hóa đã hỗ trợ 70,784 tỷ đồng để triển khai các dự án đầu tư hạ tầng tại Hủa Phăn, hoàn thành các nội dung cam kết trong Thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2021-2025.

Rời xã Pùn, chúng tôi mang theo không chỉ câu chuyện về một nhà văn hóa, một lớp học hay một vườn cam nơi đất bạn. Điều đọng lại hơn cả là cách những công trình ấy đã gắn kết lòng người, vun đắp niềm tin và làm cho tình hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Lào trở nên gần gũi, sống động trong đời sống hằng ngày. Bởi trên dải biên giới Thanh Hóa - Hủa Phăn, mỗi công trình hoàn thành không chỉ nối những con đường, dựng thêm những mái nhà hay mở ra sinh kế mới, mà còn tiếp tục nối dài truyền thống đoàn kết thủy chung giữa hai dân tộc, để tình hữu nghị ấy bền chặt hôm nay và được trao truyền cho các thế hệ mai sau.