Những điểm mới trong bảo tồn giá trị văn hóa dân tộc thiểu số tại Cà Mau

Ngày 10.9, UBND tỉnh Cà Mau cho biết, vừa ban hành Kế hoạch về việc “Phục hồi, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số”, trên địa bàn tỉnh năm 2026.

Tỉnh Cà Mau bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số

Bảo tồn gắn với phát triển du lịch

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Ngô Vũ Thăng, việc thực hiện kế hoạch trên nhằm khôi phục, bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống; nâng cao năng lực hoạt động của các nghệ nhân, thành viên các đội văn nghệ truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số.

Ngành chức năng sẽ hỗ trợ cơ sở vật chất, trang thiết bị, số hóa tư liệu, tài liệu, nhằm nâng cao mức hưởng thụ văn hóa cho đồng bào dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch của địa phương.

Đồng thời gắn bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống với phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Việc “Phục hồi, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số” phải đảm bảo tính thiết thực, bám sát các mục tiêu, nội dung và đối tượng hưởng thụ; tránh hình thức, lãng phí; sử dụng có hiệu quả ngân sách đầu tư của Nhà nước.

Các hoạt động bảo tồn văn hóa phải được lồng ghép với phát triển du lịch cộng đồng, quảng bá hình ảnh văn hóa các dân tộc thiểu số; khuyến khích đồng bào tham gia cung cấp các sản phẩm, dịch vụ văn hóa - du lịch nhằm tạo việc làm, tăng thu nhập và cải thiện đời sống…

Nét kiến trúc độc đáo của các ngôi chùa Khmer, giúp Cà Mau thu hút nhiều khách du lịch

Huy động nhiều nguồn kinh phí thực hiện

Kế hoạch thực hiện sẽ tập trung vào các nội dung như: Tổ chức bảo tồn, phát huy lễ hội truyền thống của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch cộng đồng, quảng bá hình ảnh các dân tộc thiểu số. Tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, truyền dạy di sản văn hóa phi vật thể.

Song song đó, thành lập Câu lạc bộ văn hóa dân gian. Hỗ trợ hoạt động cho đội văn nghệ truyền thống tại các ấp, khóm vùng đồng bào dân tộc thiểu số; phát huy vai trò của nghệ nhân, người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số tham gia truyền dạy, bảo tồn, giới thiệu các giá trị văn hóa truyền thống.

Tiếp đến, tuyên truyền, vận động đồng bào tích cực giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư. Tăng cường các hoạt động bảo tồn văn hóa lồng ghép với phát triển du lịch cộng đồng, quảng bá hình ảnh văn hóa các dân tộc thiểu số.

Bên cạnh đó, khuyến khích đồng bào tham gia cung cấp các sản phẩm, dịch vụ văn hóa - du lịch nhằm tạo việc làm, tăng thu nhập và cải thiện đời sống.

Để việc triển khai thuận lợi, tỉnh sẽ tổ chức hội thảo khoa học về bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội Chôl Chnăm Thmây của đồng bào dân tộc Khmer trên địa bàn tỉnh. Tập huấn, truyền dạy phương pháp, kỹ năng bảo tồn lễ hội truyền thống, tiêu biểu, mang bản sắc đặc trưng của dân tộc.

Tổ chức 3 lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, truyền dạy về bảo tồn, phát huy di sản văn hóa phi vật thể nghệ thuật “Nhạc Trống Lớn” của đồng bào dân tộc Khmer tại xã Tân Lộc, xã Khánh Bình, phường Hiệp Thành.

Xây dựng mới Câu lạc bộ sinh hoạt văn hóa dân gian tại xã U Minh để tập luyện, biểu diễn văn hóa - nghệ thuật, cùng các cuộc thi văn nghệ dân gian.

Ngoài ra, biên soạn và in ấn phát hành tập sách giới thiệu về di sản văn hóa của đồng bào dân tộc Hoa, để cấp phát tại các điểm du lịch trên địa bàn tỉnh.

Các nghệ nhân ở xã Hồ Thị Kỷ, tỉnh Cà Mau biểu diễn nghệ thuật Nhạc trống lớn

UBND tỉnh Cà Mau giao cho Sở VHTTDL chủ trì, tổ chức triển khai thực hiện Kế hoạch; hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện các nhiệm vụ được giao; tổng hợp kết quả thực hiện, tham mưu báo cáo cho UBND tỉnh theo quy định.

Phía Sở Dân tộc và Tôn giáo phối hợp tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc thiểu số, người có uy tín, nghệ nhân tham gia bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống; lồng ghép việc thực hiện kế hoạch với các chương trình mục tiêu quốc gia, dự án, chính sách dân tộc…

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Ngô Vũ Thăng cho hay, kinh phí thực hiện từ nguồn vốn ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương đối ứng của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số năm 2026.  

Nguồn vốn lồng ghép từ các chương trình, đề án, dự án có liên quan đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Nguồn xã hội hóa, tài trợ, viện trợ; đóng góp tự nguyện của tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân và cộng đồng; các nguồn vốn huy động hợp pháp khác…

Theo Sở VHTTDL tỉnh Cà Mau kế hoạch phục hồi, bảo tồn là rất cần thiết nhằm phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số. Điển hình như nghệ thuật “Nhạc Trống Lớn” của người Khmer ở Cà Mau được Bộ VHTTDL đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2022.

Do đó, ngành VHTTDL ở Cà Mau đã triển khai nhiều hoạt động như sưu tầm, ký âm, biên dịch, ghi chép các bài bản nhạc cổ; trưng bày, giới thiệu di sản về “Nhạc Trống Lớn”. Tổ chức tập huấn, truyền dạy cho thế hệ trẻ; duy trì hoạt động của các câu lạc bộ văn hóa Khmer, từ đó nuôi dưỡng tình yêu và đam mê để giữ gìn âm nhạc truyền thống.