Những điều kiện để dữ liệu được giao dịch trên sàn

Dữ liệu phải bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ, khai thác và sử dụng trên hệ thống của sàn dữ liệu; bảo đảm an toàn, bảo mật trong quá trình kết nối, truyền, nhận, lưu trữ và khai thác. Ảnh minh hoạ: Hà Anh/Mekong ASEAN.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 314/2026/NĐ-CP quy định hoạt động của sàn dữ liệu, trong đó quy định điều kiện để tham gia giao dịch; điều kiện đối với dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu được giao dịch trên sàn dữ liệu; cùng quy định về đăng ký tài khoản giao dịch và tài khoản thanh toán.

Điều kiện tham gia giao dịch trên sàn dữ liệu

Theo Nghị định, đối với tổ chức là pháp nhân Việt Nam, phải được thành lập và hoạt động hợp pháp trên lãnh thổ Việt Nam, đồng thời không đang trong quá trình chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi, giải thể hoặc phá sản theo quy định của pháp luật.

Đối với tổ chức là pháp nhân nước ngoài, phải được thành lập hợp pháp theo pháp luật nơi đặt trụ sở; có hiện diện thương mại, chi nhánh hoặc văn phòng đại diện tại Việt Nam theo quy định của pháp luật Việt Nam hoặc điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Cá nhân tham gia giao dịch phải có đầy đủ năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật.

Trường hợp tổ chức cung cấp sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu thuộc danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện thì phải được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh theo quy định của pháp luật.

Điều kiện đối với dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ được giao dịch

Về tính hợp pháp và thông tin công bố, dữ liệu phải có nguồn gốc hợp pháp, được chứng minh bằng hồ sơ, tài liệu hợp lệ về việc thu thập, tạo lập hoặc nhận chuyển giao quyền khai thác, sử dụng dữ liệu.

Đối tượng, nội dung, phương pháp và quy trình tạo ra dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu phải bảo đảm tính minh bạch, tuân thủ quy định pháp luật và được tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu kiểm tra, đánh giá.

Việc cung cấp thông tin, hồ sơ, tài liệu không bao gồm bí mật kinh doanh hoặc các thông tin khác thuộc phạm vi bảo vệ theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu có trách nhiệm kiểm tra, đánh giá sự phù hợp của hồ sơ, tài liệu theo quy định.

Bên bán phải xác định và công bố rõ trong hồ sơ dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về các điều kiện, yêu cầu hoặc hạn chế, nếu có, đối với việc lưu thông, lưu hành và sử dụng dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu.

Dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu được giao dịch cũng không được thuộc trường hợp dữ liệu không được phép giao dịch theo quy định của pháp luật về dữ liệu.

Về yêu cầu kỹ thuật, dữ liệu phải có định dạng phù hợp, thông dụng, bảo đảm khả năng đọc, khai thác và xử lý bằng máy.

Trường hợp dữ liệu được cung cấp thông qua giao diện lập trình ứng dụng (API), phải có tài liệu hướng dẫn kết nối, mô tả cấu trúc dữ liệu, phương thức xác thực, phân quyền truy cập và giới hạn khai thác.

Dữ liệu phải bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ, khai thác và sử dụng trên hệ thống của sàn dữ liệu; bảo đảm an toàn, bảo mật trong quá trình kết nối, truyền, nhận, lưu trữ và khai thác.

Bên bán phải công bố trong hồ sơ niêm yết thông tin về chất lượng, mức độ chính xác, đầy đủ, cập nhật và các hạn chế của dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu.

Trên cơ sở các yêu cầu tối thiểu này, tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu có trách nhiệm ban hành và công khai các yêu cầu kỹ thuật cụ thể, phù hợp với đặc điểm hoạt động của sàn dữ liệu.

Đăng ký tài khoản giao dịch và tài khoản thanh toán

Theo Điều 18 của Nghị định, quy trình đăng ký tài khoản giao dịch trên sàn dữ liệu được tích hợp với các hệ thống định danh cá nhân, định danh tổ chức theo pháp luật về định danh và xác thực điện tử cùng các quy định pháp luật có liên quan.

Đối với người dân, tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam, việc đăng ký tài khoản giao dịch được thực hiện thông qua tài khoản định danh điện tử mức độ 2 trên ứng dụng định danh quốc gia VNeID hoặc các phương thức khác được cung cấp trên sàn dữ liệu.

Đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 trên VNeID, áp dụng quy trình đăng ký như đối với tổ chức, cá nhân Việt Nam.

Trường hợp tổ chức, cá nhân nước ngoài không có tài khoản định danh điện tử, việc đăng ký được thực hiện thông qua quy trình xác minh bằng phương thức gửi đề nghị mở tài khoản giao dịch trên sàn dữ liệu.

Hồ sơ, tài liệu pháp lý của tổ chức, cá nhân nước ngoài phải được chứng nhận hoặc hợp pháp hóa lãnh sự theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp được miễn hợp pháp hóa lãnh sự theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên hoặc theo nguyên tắc có đi có lại.

Tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu thực hiện kiểm tra, xác minh và cấp tài khoản giao dịch theo quy trình được quy định tại Quy chế hoạt động của sàn dữ liệu.

Sàn dữ liệu cũng có thể áp dụng các phương thức xác thực thông qua hệ thống định danh điện tử, nền tảng xác thực số hoặc dịch vụ xác thực điện tử của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền ở nước ngoài; hoặc các hệ thống xác thực điện tử được công nhận, liên thông theo điều ước quốc tế hoặc thỏa thuận quốc tế mà Việt Nam là thành viên, nhằm bảo đảm xác thực chính xác chủ thể tham gia giao dịch.

Khi đăng ký tài khoản giao dịch, các bên tham gia phải cung cấp đầy đủ thông tin liên quan và chịu trách nhiệm về tính chính xác, hợp pháp của những thông tin đã cung cấp.

Bên tham gia cũng phải mở tài khoản thanh toán tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán hoặc sử dụng ví điện tử tại tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán thuộc danh mục do tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu công bố công khai trên trang thông tin điện tử của sàn dữ liệu.

Mọi giao dịch dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu trên sàn dữ liệu phải được thực hiện thông qua tài khoản giao dịch và tài khoản thanh toán đã đăng ký trên sàn dữ liệu.

Điều kiện giao dịch dữ liệu từ cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành

Đối với dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu được hình thành từ cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành, Nghị định quy định chỉ được giao dịch trên sàn dữ liệu khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau đây:

Thứ nhất, dữ liệu phải thuộc phạm vi được phép chia sẻ, khai thác và sử dụng theo quy định của pháp luật.

Thứ hai, dữ liệu phải được cơ quan chủ quản cơ sở dữ liệu, cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu hoặc chủ thể có thẩm quyền cho phép khai thác, sử dụng và cung cấp trên sàn dữ liệu. Quy định này không áp dụng đối với dữ liệu mở đã được công bố theo quy định của pháp luật.

Thứ ba, việc giao dịch không được làm lộ, lọt bí mật Nhà nước, dữ liệu cá nhân, dữ liệu hạn chế tiếp cận hoặc dữ liệu không được phép chia sẻ theo quy định pháp luật.

Thứ tư, việc khai thác, sử dụng dữ liệu phải đúng mục đích, phạm vi, phương thức và điều kiện đã được cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền cho phép.

Thứ năm, phải có hồ sơ, tài liệu chứng minh quyền cung cấp, quyền khai thác, sử dụng và quyền giao dịch đối với dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu theo quy định của pháp luật.

Nghị định 314/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 25/9/2026.