Những điều suy ngẫm qua vụ ca sĩ Lệ Quyên và cư dân mạng 'khẩu chiến'
Người dùng mạng xã hội phải tuân thủ quy tắc ứng xử trên không gian mạng dù là người bình thường hay người nổi tiếng, mỗi phát ngôn phải được nhìn nhận dưới góc độ pháp luật và chuẩn mực xã hội.
Câu chuyện quanh phản ứng của ca sĩ Lệ Quyên trên mạng xã hội những ngày qua không chỉ là một tranh cãi giữa người nổi tiếng và khán giả, mà còn phản ánh rõ nét cách mà nhiều người ứng xử trên không gian số, nơi ranh giới giữa cảm xúc, dư luận và pháp luật ngày càng mong manh.
Vụ việc bắt đầu từ một bình luận khi nữ ca sĩ chia sẻ clip mặc trang phục dân tộc thiểu số kèm dòng chữ “Mị ơi” từ tài khoản “lequyensinger” (có dấu tích xanh) trên nền tảng Threads. Sau đó một tài khoản bình luận "Her flop era lowk serving". Bình luận này có thể được hiểu là: “Chị ấy không ở thời đỉnh cao nhưng vẫn rất cuốn”.
Tuy nhiên, phản ứng gay gắt của Lệ Quyên đã khiến câu chuyện nhanh chóng vượt ra khỏi khuôn khổ một cuộc trao đổi cá nhân. Ngay sau đó, không ít tài khoản mạng xã hội khác cũng tham gia bằng những lời lẽ công kích, chế giễu, thậm chí chửi bới nữ ca sĩ.
Câu chuyện không còn là “ai đúng - ai sai” đơn giản, mà là vấn đề về trách nhiệm của tất cả những người tham gia không gian mạng, cả nữ ca sỹ và những người đấu khẩu với cô..
Mạng xã hội những ngày qua xôn xao trước phản ứng ca sĩ Lệ Quyên cũng như nhiều cư dân mạng khác trên nền tảng Threads.
Dưới góc độ pháp lý, với vai trò là người dùng mạng xã hội nói chung, rất nhiều các bình luận (từ cả hai phía) có dấu hiệu vi phạm Luật An ninh mạng 2025 với hành vi “xúc phạm danh dự, uy tín, nhân phẩm của người khác”. Điểm a khoản 1 Điều 101 Nghị định 15/2020 (được sửa đổi bởi Nghị định 14/2022) quy định phạt tiền 10-20 triệu đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để thực hiện hành vi: "Cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân".
Không chỉ có chế tài, pháp luật còn đặt ra những chuẩn mực ứng xử thông qua Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội ban hành kèm theo Quyết định 874/QĐ-BTTTT.
Theo đó, khoản 4 Điều 3 Quyết định 874/QĐ-BTTTT quy định nguyên tắc về trách nhiệm; yêu cầu mỗi cá nhân phải chịu trách nhiệm về hành vi, cách ứng xử của mình trên mạng xã hội và có trách nhiệm phối hợp với cơ quan chức năng trong việc xử lý các nội dung vi phạm pháp luật.
Đồng thời, khoản 5 Điều 5 Bộ Quy tắc này nhấn mạnh yêu cầu người sử dụng mạng xã hội phải có hành vi, lời nói phù hợp với các giá trị đạo đức, văn hóa và truyền thống của dân tộc Việt Nam; không được sử dụng ngôn từ gây thù hận, kích động bạo lực hoặc có nội dung mang tính phân biệt vùng miền, giới tính, tôn giáo.
Những chuẩn mực ấy không dành riêng cho ai, mà áp dụng cho tất cả, từ người dùng bình thường đến người nổi tiếng. Mọi cá nhân khi tham gia mạng xã hội đều có nghĩa vụ giữ gìn ngôn từ, thái độ và chịu trách nhiệm về phát ngôn của mình.
Bài viết đăng tải trên nền tảng Threads. Ảnh chụp màn hình
Riêng với Lệ Quyên, câu chuyện còn đặt ra một yêu cầu cao hơn. Nữ ca sĩ không chỉ là một cá nhân bình thường trên mạng xã hội mà chị còn là người của công chúng, người có sức ảnh hưởng xã hội.
Vì vậy, ngoài các quy định chung, Lệ Quyên còn chịu sự điều chỉnh của Bộ Quy tắc ứng xử của người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật ban hành kèm theo Quyết định 3196/QĐ-BVHTTDL.
Cụ thể, tại Mục 5 Bộ Quy tắc ứng xử này quy định cá nhân sử dụng tài khoản mạng xã hội để tương tác, chia sẻ, đăng tải, cung cấp thông tin chính xác, tin cậy, có lợi ích cho xã hội và đất nước; bình luận, nhận xét đúng mực, có văn hóa, có trách nhiệm về những vấn đề mà dư luận xã hội quan tâm; trung thực trong phát ngôn, bày tỏ và chia sẻ quan điểm đúng đắn, khách quan. Không sử dụng từ ngữ gây mâu thuẫn, xung đột, phân biệt vùng, miền, giới tính, tín ngưỡng, tôn giáo; không sử dụng ngôn ngữ, hình ảnh phản cảm, trái thuần phong mỹ tục.
Những quy định trên thể hiện rõ quan điểm của cơ quan quản lý: nghệ sĩ không chỉ là công dân bình thường mà còn là người của công chúng, có trách nhiệm nêu gương trong lời nói và hành vi, đặc biệt trên không gian mạng, nơi thông tin lan truyền nhanh và tác động xã hội rộng.
Ở chiều ngược lại, cộng đồng mạng cũng không thể đứng ngoài câu chuyện trách nhiệm. Việc nhiều tài khoản tham gia công kích nữ ca sĩ cho thấy văn hóa tranh luận trên mạng đang bị bào mòn. Tự do ngôn luận không đồng nghĩa với quyền xúc phạm người khác, và không ai, dù ẩn danh hay nổi tiếng được phép đứng ngoài khuôn khổ pháp luật.
Từ một dòng bình luận tưởng chừng vô hại, câu chuyện của Lệ Quyên trở thành bài học quen thuộc nhưng chưa bao giờ cũ: mạng xã hội không chỉ là nơi thể hiện cảm xúc, mà còn là không gian của trách nhiệm pháp lý và trách nhiệm xã hội.
Khi mỗi người biết dừng lại đúng lúc, lựa chọn lời nói đúng mực, thì không gian số mới thực sự trở thành nơi đối thoại văn minh, thay vì là nơi cảm xúc và tổn thương lan truyền không kiểm soát.
