Những ghi chép hội họa trên hành trình trực họa của Đặng Hữu

Đây là triển lãm cá nhân đầu tiên của Đặng Hữu tập trung vào chủ đề trực họa, cũng là phương thức sáng tác xuyên suốt 15 năm làm nghề của anh. Với họa sĩ, đi, quan sát và vẽ không đơn thuần là quá trình ghi lại cảnh vật mà còn là cách tiếp xúc trực tiếp với thiên nhiên, đời sống, từ đó tìm kiếm cảm xúc và hình thành những biểu đạt nghệ thuật mang dấu ấn cá nhân.

Với họa sĩ, đi, quan sát và vẽ không đơn thuần là quá trình ghi lại cảnh vật mà còn là cách tiếp xúc trực tiếp với thiên nhiên, đời sống, từ đó tìm kiếm cảm xúc và hình thành những biểu đạt nghệ thuật mang dấu ấn cá nhân

“Nhật trình” là tập hợp những ghi chép bằng hội họa của Đặng Hữu từ năm 2019 đến nay. Ở đó có những miền đất đã đi qua, những đổi thay của thiên nhiên, những khoảng lặng của đời sống và cả sự vận động trong cách nhìn, cách vẽ của chính họa sĩ.

Riêng triển lãm “Nhật trình 2026” tập trung vào những sáng tác gần đây, cho thấy rõ hơn quá trình Đặng Hữu kiên trì theo đuổi trực họa và từng bước phát triển ngôn ngữ tạo hình riêng.

Chia sẻ về hành trình sáng tác, Đặng Hữu cho biết từ những năm mới ra trường, anh đã duy trì thói quen mang theo màu vẽ trong các chuyến đi trải nghiệm. Đó có thể là một miền biển xa, một bản làng miền núi, một góc phố cũ, cánh đồng gần nhà hay một buổi sáng yên tĩnh trong xưởng vẽ. Đi, quan sát, cảm nhận và vẽ, Đặng Hữu không chỉ để tìm kiếm phong cảnh đẹp mà còn để hiểu thêm những điều bình dị quanh mình.

Với Đặng Hữu, trực họa là cách đối diện với thiên nhiên và cuộc sống một cách gần gũi nhất. Có những buổi vẽ giữa nắng gắt, gió lớn, những ngày mưa lạnh hay những khoảnh khắc ánh sáng thay đổi nhanh đến mức người vẽ phải làm việc gần như theo bản năng.

Cũng có khi, họa sĩ dành nhiều thời gian quan sát một khoảng trời, mặt nước hoặc sự chuyển động của những cành cây trong gió. Chính những trải nghiệm tưởng chừng nhỏ bé ấy lại trở thành chất liệu quan trọng cho sáng tác.

Với Đặng Hữu, trực họa là cách đối diện với thiên nhiên và cuộc sống một cách gần gũi nhất

Họa sĩ không cố định mình trong một chất liệu. Tùy điều kiện và hoàn cảnh của mỗi chuyến đi, anh lựa chọn mực tàu, sáp màu, bột màu, acrylic hoặc sơn dầu. Mỗi chất liệu có đặc tính và khả năng biểu đạt riêng, nhưng điều quan trọng nhất vẫn là giữ được cảm xúc chân thực trước cảnh vật và những gì đang diễn ra trước mắt.

Tại triển lãm lần này, các tác phẩm sử dụng chủ yếu bột màu, sáp màu, mực tàu trên giấy và giấy dó, bên cạnh sơn dầu trên toan, acrylic trên giấy và toan.

Sự đa dạng về chất liệu không làm phân tán tinh thần chung của triển lãm. Ngược lại, cách phối hợp các chất liệu trên cùng mặt tranh, cùng những nét vẽ mạnh, đậm và khoáng đạt, tạo nên bề mặt hội họa giàu tính vật chất, thô mộc nhưng giàu sức biểu cảm. Qua đó, người xem có thể cảm nhận cách Đặng Hữu tiếp nhận sức sống của thiên nhiên, sự phong phú của cảnh vật và chuyển hóa những trải nghiệm trực tiếp thành ngôn ngữ tạo hình.

Trong quá trình sáng tác, Đặng Hữu ngày càng ít chú trọng việc mô tả đầy đủ hình dáng sự vật. Anh có xu hướng lược bỏ những chi tiết không cần thiết, giữ lại cấu trúc, màu sắc và nhịp điệu mà mình cảm nhận được.

Có bức tranh được hoàn thành ngay tại nơi họa sĩ quan sát, có tác phẩm tiếp tục được suy ngẫm và chắt lọc khi trở về xưởng. Dù được thể hiện theo cách nào, các sáng tác vẫn bắt đầu từ những trải nghiệm có thật, từ cuộc gặp gỡ trực tiếp giữa người vẽ với cảnh vật và không gian sống.

Về phong cách, Đặng Hữu theo đuổi tinh thần hậu ấn tượng với những đặc điểm riêng: kiên định trong cấu hình, giản lược hình dáng sự vật về những yếu tố cơ bản nhưng vẫn duy trì bảng màu đậm đà, giàu sức gợi của hội họa ấn tượng. Sự kết hợp ấy giúp anh nhấn mạnh tính cấu trúc của đề tài, đồng thời mở rộng khả năng biểu đạt cảm xúc.

Hình thể trong tranh vừa được nhận diện, vừa bị phá vỡ bởi những nhát cọ và quan hệ màu sắc, tạo nên trạng thái chuyển tiếp giữa hình tượng cụ thể và trừu tượng.

Từ núi, biển, cánh đồng đến phố xá, tĩnh vật, các đối tượng trong tranh Đặng Hữu được đặt trong sự tương tác mạnh mẽ của màu sắc và đường nét. Cảnh vật không chỉ được nhìn bằng thị giác mà còn được cảm nhận thông qua nhịp điệu, sắc độ, cấu trúc và trạng thái cảm xúc của người vẽ.

Chính vì thế, tranh phong cảnh của anh không đơn thuần là những ghi chép địa lý về nơi chốn, mà còn là dấu vết của những trải nghiệm và rung động cá nhân.

Tác phẩm "Nắng"

Trước “Nhật trình 2026”, Đặng Hữu từng giới thiệu các triển lãm cá nhân “Gạn”, “Dấu người đi” và “Chuyện Đường”. Qua những chặng đường sáng tác ấy, trực họa dần trở thành phương thức làm việc có tính hệ thống, giúp họa sĩ rèn luyện kỹ năng tạo hình, cảm nhận bút pháp và học hỏi cách hòa sắc từ thiên nhiên.

Đồng thời, phương pháp này cũng góp phần hình thành những nguyên tắc tạo hình riêng trong tranh anh.

Ở “Nhật trình 2026”, quá trình giản lược hình thể và trừu tượng hóa cấu trúc tiếp tục được đẩy xa hơn. Thay vì tập trung mô tả sự vật như một chỉnh thể hoàn chỉnh, họa sĩ phân giải hình ảnh thành các mảng màu, những tương quan về đường nét và nhịp điệu.

Nhờ đó, trực họa dần vượt ra khỏi chức năng ghi lại một địa điểm hay khoảnh khắc cụ thể, trở thành cách thức để người nghệ sĩ tổ chức cảm nhận và diễn đạt thế giới.

Tác phẩm "Ráng chiều"

Điều đáng chú ý là sự giản lược ấy không làm mất đi tính trực tiếp của hội họa. Trái lại, những nét cọ mạnh mẽ, cách xử lý màu sắc giàu năng lượng và bề mặt tranh có tính vật chất vẫn giữ được cảm giác sống động của khoảnh khắc. Người xem có thể nhận ra sự chuyển động của thiên nhiên, đồng thời cảm nhận được quá trình người họa sĩ lựa chọn, loại bỏ và tổ chức lại những gì đã quan sát.

Trực họa vốn gắn với tính bất định của khoảnh khắc, với cuộc gặp gỡ giữa người nghệ sĩ và bối cảnh cụ thể. Tuy nhiên, qua quá trình thực hành bền bỉ, Đặng Hữu không dừng lại ở việc ghi lại những gì nhìn thấy. Anh tìm cách chuyển hóa trải nghiệm thành ngôn ngữ hội họa, để những điều mắt thấy ban đầu tiếp tục vận động trong cấu trúc màu sắc, hình thể và cảm xúc.

Tác phẩm "Lưu quang"

Với “Nhật trình 2026”, hành trình đi và vẽ của Đặng Hữu được nhìn nhận như một quá trình tự khám phá. Thiên nhiên vừa là đối tượng quan sát, vừa là nơi họa sĩ học hỏi về màu sắc, hình khối, nhịp điệu và những biến đổi không ngừng của sự sống. Từ những ghi chép trực tiếp, anh từng bước tìm ra cách nhìn riêng, nơi cảm xúc cá nhân hòa vào cấu trúc của bức tranh.

Triển lãm vì thế không chỉ kể về những miền đất Đặng Hữu đã đi qua mà còn cho thấy hành trình hình thành ngôn ngữ hội họa của một nghệ sĩ kiên trì với lựa chọn của mình. Như chia sẻ của họa sĩ, anh không mong những bức tranh chỉ kể lại nơi mình từng đến, mà muốn lưu giữ cảm giác của bản thân khi có mặt ở nơi ấy. “Nhật trình 2026” đơn giản là những gì anh đã đi qua, đã nhìn thấy, đã cảm nhận và muốn giữ lại bằng màu sắc.

Triển lãm “Đặng Hữu – Nhật trình 2026” mở cửa từ 10h00 đến 18h00 hằng ngày, từ ngày 21.10 đến hết ngày 11.11.2026 tại ART30 Gallery, số 30 Quang Trung, phường Cửa Nam, Hà Nội.