Những giá trị chưa bao giờ cũ của Báo Việt Nam độc lập
Nhìn từ dòng chảy 101 năm Báo chí cách mạng Việt Nam
Đầu năm 1941, sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc, trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam từ Pác Bó, Cao Bằng. Đất nước lúc ấy vẫn chìm trong đêm dài nô lệ. Phong trào cách mạng đứng trước yêu cầu cấp bách phải xây dựng căn cứ địa, phát triển lực lượng, giác ngộ quần chúng và chuẩn bị cho cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc.
Tháng 5 năm 1941, Hội nghị Trung ương lần thứ tám họp tại Pác Bó xác định nhiệm vụ giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu, quyết định thành lập Mặt trận Việt Nam Độc lập Đồng minh (Việt Minh). Trong hoàn cảnh đó, công tác tuyên truyền, giác ngộ và tổ chức quần chúng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Trang nhất báo Việt Nam Độc lập số đầu, ra ngày 1/8/1941.
Ngày 1/8/1941, Báo Việt Nam Độc lập ra đời tại Cao Bằng dưới sự sáng lập và chỉ đạo trực tiếp của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc. Đó không chỉ là sự xuất hiện của một tờ báo cách mạng mới. Sâu xa hơn, đó là một lựa chọn mang tầm chiến lược. Bởi Nguyễn Ái Quốc hiểu rằng, muốn giành được độc lập dân tộc, trước hết phải thức tỉnh lòng yêu nước, gây dựng niềm tin, tập hợp lực lượng và biến khát vọng độc lập thành hành động cách mạng của quần chúng.
Đã 85 năm trôi qua, nhìn lại Báo Việt Nam Độc lập trong dòng chảy 101 năm Báo chí cách mạng Việt Nam, điều còn lại không chỉ là những trang báo đã đi vào lịch sử. Điều đáng suy ngẫm hơn là những giá trị mà tờ báo để lại đối với báo chí cách mạng Việt Nam và vẫn còn nguyên ý nghĩa cho đến hôm nay.
Từ truyền bá tư tưởng đến gắn kết với phong trào cách mạng
Ngày 21/6/1925, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập Báo Thanh Niên, mở đầu nền Báo chí cách mạng Việt Nam. Sứ mệnh nổi bật của Báo Thanh Niên là truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, chuẩn bị về chính trị, tư tưởng cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Mười sáu năm sau, Báo Việt Nam Độc lập ra đời trong một hoàn cảnh lịch sử mới. Nếu Báo Thanh Niên phản ánh yêu cầu truyền bá lý luận cách mạng, thì trong bối cảnh mới của cách mạng Việt Nam, Báo Việt Nam Độc lập thể hiện rõ hơn yêu cầu đưa tư tưởng cách mạng gắn với việc tuyên truyền, vận động và phát triển phong trào quần chúng.
Mỗi số báo không chỉ nhằm cung cấp thông tin, mà hướng tới làm cho người dân hiểu được vì sao phải cứu nước, vì sao phải đoàn kết, vì sao phải tham gia Việt Minh và phải làm gì để giành lại độc lập. Trong ý nghĩa ấy, Báo Việt Nam Độc lập không đứng ngoài phong trào cách mạng. Tờ báo đồng hành cùng phong trào. Tuyên truyền cho phong trào. Và góp phần thúc đẩy phong trào phát triển.
Có thể nói một cách thận trọng rằng, Báo Việt Nam Độc lập gợi mở một cách nhìn đáng suy ngẫm về một hình thức truyền thông cách mạng đặc sắc, trong đó, báo chí không chỉ phản ánh hiện thực mà còn góp phần cổ vũ, tổ chức và kết nối quần chúng.
Giá trị của tờ báo vì vậy không chỉ được đo bằng số lượng bản in, mà còn ở khả năng góp phần chuyển hóa tinh thần yêu nước, ý chí độc lập thành niềm tin và hành động của quần chúng. Đó cũng là bài học vẫn còn nguyên giá trị đối với truyền thông hiện đại.
Một di sản nghề báo mang phong cách Hồ Chí Minh
Bác Hồ về thăm bà con Pác Bó (xã Trường Hà) tháng 2/1961. Ảnh: Tư liệu
Đọc lại những bài viết trên Báo Việt Nam Độc lập, điều gây ấn tượng không phải là sự cầu kỳ của câu chữ hay những lập luận hàn lâm. Điều đặc biệt là sự giản dị. Ngắn gọn. Dễ hiểu. Dễ nhớ. Dễ làm theo.
Đó không phải là sự đơn giản trong tư tưởng, mà là nghệ thuật đưa những vấn đề lớn của đất nước đến với Nhân dân bằng ngôn ngữ của nhân dân. Có lẽ, đây chính là một trong những di sản nghề nghiệp quý giá mà Báo Việt Nam Độc lập để lại.
Báo không viết cho một nhóm độc giả tinh hoa. Báo hướng tới đông đảo quần chúng. Một người đọc. Nhiều người cùng nghe. Nhiều người kể lại. Nhiều người cùng hành động.
Trong điều kiện phần lớn đồng bào còn chưa biết chữ, những bài viết ngắn gọn, giản dị đã tạo điều kiện để thông tin được lan tỏa từ người này sang người khác, từ bản này sang bản khác, góp phần xây dựng niềm tin và phát triển phong trào cách mạng. Đó cũng chính là phong cách báo chí Hồ Chí Minh. Viết để người dân hiểu. Viết để người dân tin. Và quan trọng hơn, viết để người dân hành động.
Giữa thời đại bùng nổ thông tin hôm nay, bài học ấy vẫn còn nguyên giá trị. Bởi công nghệ có thể thay đổi phương thức làm báo, nhưng sự gần dân, vì dân và lấy hiệu quả xã hội làm thước đo của báo chí thì không bao giờ cũ.
Một nguồn lực tinh thần và văn hóa cho hôm nay
Báo Việt Nam Độc lập là di sản của lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam. Nhưng rộng hơn, đó còn là một di sản tinh thần của Cao Bằng và của cách mạng Việt Nam.
Năm 1941, giữa núi rừng Pác Bó, trong điều kiện thiếu thốn đủ bề, những trang báo mỏng vẫn góp phần kết nối con người, khơi dậy niềm tin và cổ vũ phong trào cách mạng. Điều đó gợi cho chúng ta một suy ngẫm sâu sắc: nguồn lực lớn nhất của một vùng đất không chỉ nằm ở tài nguyên hay điều kiện vật chất, mà trước hết nằm ở con người, ở niềm tin, ở ý chí và khả năng biến truyền thống thành sức mạnh tinh thần.
Di sản Báo Việt Nam Độc lập vì thế không nên chỉ được lưu giữ trong bảo tàng hay nhắc lại trong những dịp kỷ niệm. Di sản ấy cần tiếp tục được nghiên cứu, giáo dục và lan tỏa như một nguồn lực tinh thần và văn hóa cho hôm nay và mai sau.
Từ Pác Bó năm 1941 đến không gian số hôm nay, hoàn cảnh đã đổi thay rất nhiều. Công nghệ thay đổi. Phương thức làm báo thay đổi. Cách tiếp nhận thông tin của công chúng cũng thay đổi. Nhưng những giá trị cốt lõi mà Báo Việt Nam Độc lập để lại vẫn chưa bao giờ cũ. Đó là, lấy Nhân dân làm trung tâm. Đó là, nói những điều lớn lao bằng ngôn ngữ giản dị. Đó là, biến tư tưởng thành niềm tin, biến niềm tin thành hành động.
Bí thư Tỉnh ủy Phan Thăng An chúc mừng phóng viên Báo và Phát thanh, truyền hình Cao Bằng đoạt giải tại Lễ trao giải báo chí tỉnh lần thứ IV.
Nhìn lại Báo Việt Nam Độc lập sau 85 năm, điều còn lại không chỉ là những tờ báo đã ngả màu theo thời gian. Điều còn lại lớn hơn là một bài học mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại cho những người làm báo hôm nay:
Muốn đi vào lòng người, trước hết phải đứng về phía nhân dân.
Muốn thuyết phục được nhân dân, trước hết phải hiểu nhân dân.
Và muốn làm nên những điều lớn lao, trước hết phải biết nói với nhân dân bằng ngôn ngữ của Nhân dân.
Có lẽ, đó cũng chính là những giá trị chưa bao giờ cũ của Báo Việt Nam Độc lập trong dòng chảy 101 năm Báo chí cách mạng Việt Nam.
Tin nóng
Một quán gà rán nổi tiếng tại tỉnh Shizuoka (Nhật Bản) đang gây xôn xao dư luận sau khi tiết lộ bí quyết tạo nên hương vị đặc trưng của món ăn là loại dầu chiên được duy trì liên tục trong suốt 66 năm.
Sở hữu những cánh đồng sen bạt ngàn, rừng tràm ngập nước và làng hoa nổi tiếng miền Tây, Đồng Tháp – quê hương của Á khôi 1 Miss Cosmo TP.HCM Nam Em, là điểm đến hấp dẫn với những ai yêu thích du lịch sinh thái và trải nghiệm thiên nhiên.
Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn-VTV 2026 được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng cấp phép tổ chức trọn vẹn cả 2 vòng (đấu loại và chung kết) theo đúng hồ sơ Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Chạm vào đại ngàn Lủng Páng (Thái Nguyên), ta không chỉ ngỡ ngàng trước vẻ đẹp nguyên sơ của thác nước, rừng vầu hay chè cổ thụ, mà còn cảm phục tình yêu quê hương dung dị của những người con nơi đây.
Gần 2.000 thiếu nhi và phụ trách Đội đến từ 34 tỉnh, thành phố đã cùng tham gia màn đồng diễn võ nhạc Vovinam tại Festival Thiếu nhi toàn quốc lần thứ I năm 2026, xác lập Kỷ lục Việt Nam, hướng tới chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII.
Nhiều đặc sản của Huế sẽ được trưng bày, bán trực tiếp và livestream tại chương trình 'Sức sống hàng Việt', góp phần quảng bá thương hiệu, mở rộng thị trường.
Tin mới
Từ ngày 16-19/6, chính quyền thành phố cảng Lorient thuộc vùng Bretagne miền Tây Bắc nước Pháp đã phối hợp với các hiệp hội ART SPACE, Vietnam Bretagne Sud và Appel Lorient tổ chức sự kiện Festival Vietnam lần thứ 4 với sự tham gia của hơn 50 thanh thiếu niên, sinh viên và nghệ sĩ trẻ người Việt đến từ nhiều quốc gia.
HNN - Lần đầu được tác nghiệp tại Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng, tôi mang theo niềm vinh dự, sự háo hức và không ít hồi hộp. Những ngày chạy đua cùng thời gian ở Hà Nội không chỉ để lại nhiều kỷ niệm nghề nghiệp mà còn giúp tôi hiểu sâu sắc hơn trách nhiệm của người làm báo trước những sự kiện lớn của đất nước.
Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng (DIFF) 2026 gây ấn tượng mạnh mẽ khi đưa công nghệ trình chiếu hiện đại vào tâm điểm của các màn trình diễn ánh sáng. Diễn ra bên bờ sông Hàn, sự kiện quy tụ những đội thi hàng đầu với kịch bản mô phỏng 3D và hệ thống FireOne tối tân. Đây là bước tiến quan trọng giúp nâng tầm nghệ thuật pháo hoa và bảo đảm an toàn tuyệt đối.
Tại phố đi bộ Bạch Đằng, UBND phường Hòa Cường vừa phối hợp với Hợp tác xã Nhiếp ảnh và ưng dụng khai mạc triển lãm ảnh pháo hoa với chủ đề 'Khởi nguồn ánh sáng', hưởng ứng Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng (DIFF) 2026.
Vượt núi cao, băng rừng sâu, đối mặt muôn vàn gian khó, những người thợ điện đã đưa ánh sáng đến vùng đồng bào dân tộc thiểu số, mở lối cho phát triển và đổi thay.
Từ lợi thế sông nước, miệt vườn, văn hóa bản địa đến biển, rừng ngập mặn và văn hóa Khmer đặc sắc, TP Cần Thơ đang từng bước xây dựng hệ sinh thái du lịch mới với kỳ vọng trở thành trung tâm du lịch động lực của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Tại Hội sách Thiếu nhi TP.HCM lần VI, ban tổ chức bố trí khu đọc riêng với sách chữ nổi, sách nói, giúp trẻ khiếm thị tiếp cận sách.
Ngày 20-6, phường Nghĩa Đô tổ chức Ngày hội 'Gia đình kết nối yêu thương' nhân kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 - 28/6/2026), đồng thời tổng kết Tháng hành động vì trẻ em năm 2026.