Những lưu ý quan trọng sau khi mua nhà để tránh bị phạt

Nhiều người mua nhà mới và dọn về ở thời gian dài nhưng lại quên thực hiện các thủ tục hành chính và giấy tờ cần thiết. Sự lơ là này vô tình tạo ra những lỗ hổng về pháp lý, dẫn đến những rắc rối phát sinh và thiệt hại không đáng có về sau.

Mất tiền "oan" vì quên sang tên

Năm 2009, ông L.H.C (TP.HCM) mua nhà ở quận Gò Vấp cũ nhưng không thay đổi thông tin điện kế. Đầu năm 2012, nhân viên điện lực kiểm tra và phát hiện kết cấu điện kế bị thay đổi. Hậu quả là ông bị lập biên bản và xử phạt hơn 41 triệu đồng. Ông C. bất ngờ vì gia đình chưa bao giờ tác động đến đồng hồ điện hay cho người khác câu nhờ.

Một trường hợp khác, ông Đ.H.Đ (TP.HCM) mua nhà từ tháng 11-2009, hằng tháng đều thanh toán tiền điện đầy đủ. Cuối tháng 11-2010, công ty điện lực gửi thông báo sẽ ngưng cung cấp điện vì địa chỉ nhà ông còn nợ tiền điện 51 triệu đồng. Nguyên nhân là do chủ cũ đã thay đổi mục đích sử dụng điện từ sản xuất sang kinh doanh nhưng không thông báo nên bị truy thu tiền điện. Người này đã bán lại căn nhà trên cho ông Đ khi chưa thanh toán nợ này.

Công ty Điện lực cho rằng lỗi là do ông Đ. khi mua nhà không liên hệ với điện lực để kiểm tra nợ, thanh lý hợp đồng cũ để ký lại hợp đồng mới nên phải chịu trách nhiệm liên đới.

Còn với bà N.H.Y (TP.HCM), bà cũng rơi vào tình cảnh oái oăm khi mua nhà từ năm 2016 nhưng không sang tên đồng hồ nước và đăng ký lại định mức. Mới đây, bà bị truy thu hơn 25 triệu đồng do sử dụng định mức nước không đúng thực tế trong thời gian dài. Lúc này bà mới biết quy định bắt buộc phải sang tên đồng hồ nước sau khi mua nhà.

Do đó, sau khi chuyển đến ở tại nhà mới mua, người dân cần tìm hiểu và thực hiện thủ tục hành chính, thay đổi giấy tờ cho đúng quy định pháp luật.

Sau khi mua nhà, người dân cần khai báo lưu trú, ký lại hợp đồng điện, nước, internet,... Ảnh minh họa: NGUYỄN CHÍNH

Mua nhà xong cần làm gì?

Trao đổi với PV báo Pháp Luật TP.HCM, luật sư Nguyễn Duy Binh (Đoàn Luật sư TP.HCM) cho biết khi người dân nhận chuyển nhượng (mua) một căn nhà đã có giấy chứng nhận hợp pháp thì điều cần làm trước tiên là thực hiện đăng ký biến động (sang tên) trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày hợp đồng công chứng có hiệu lực theo quy định tại Điều 133 Luật Đất đai 2024 (sửa đổi, bổ sung năm 2025).

Sau khi dọn về nhà mới ở thì người dân có nghĩa vụ khai báo cư trú. Luật Cư trú 2020 quy định người đã đăng ký thường trú mà chuyển đến chỗ ở hợp pháp khác và đủ điều kiện đăng ký thường trú thì có trách nhiệm đăng ký thường trú tại nơi ở mới trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày đủ điều kiện đăng ký.

Hiện nay, thủ tục đăng ký thường trú khá linh hoạt, người dân có thể thực hiện trực tiếp tại cơ quan đăng ký cư trú hoặc thực hiện online qua cổng dịch vụ công, qua ứng dụng VneID,…

Luật sư Binh lưu ý, người nào đã cư trú tại chỗ ở hợp pháp mới, đủ điều kiện đăng ký cư trú nhưng không làm thủ tục thay đổi nơi đăng ký cư trú theo quy định của pháp luật thì có thể bị phạt từ 2 đến 4 triệu đồng theo Nghị định 282/2025.

Ngoài ra, luật sư khuyến cáo, các hợp đồng điện, nước, internet,... cũng cần được thay đổi sau khi mua nhà.

Theo Điều 6 Nghị định 18/2025, người đứng tên hợp đồng mua bán điện phải là người liên quan đến quyền sở hữu nhà và đảm bảo các điều kiện theo quy định.

Khi thay đổi chủ sở hữu, chủ nhà phải liên hệ cơ quan điện lực để thay đổi điện kế và ký hợp đồng mới. Nếu không thông báo, người trực tiếp sử dụng điện phải chịu trách nhiệm khi có sự cố.

Đối với nước sinh hoạt, chủ nhà cần liên hệ công ty cấp nước để đổi tên đồng hồ và đăng ký lại định mức.

Tại TP.HCM, việc đổi tên đồng hồ và đăng ký lại định mức được điều chỉnh bởi Quyết định số 20/2007/QĐ-UBND. Theo đó, khách hàng có nhu cầu thay đổi đối tượng sử dụng nước đã đăng ký thì phải đăng ký lại hoặc đăng ký bổ sung với đơn vị cấp nước để có cơ sở tính đúng giá nước theo quy định, phù hợp với việc sử dụng nước thực tế.

Trường hợp khách hàng chuyển giao bất động sản cho người khác thì phải chuyển giao cả quyền sử dụng đồng hồ nước. Khách hàng sử dụng nước tiếp theo phải đăng ký và ký kết lại hợp đồng cung cấp - sử dụng nước với đơn vị cấp nước.