Những ngày vượt núi tìm hài cốt liệt sĩ

Mệnh lệnh từ trái tim giữa đại ngàn Hòn Chảo

Đỉnh núi Hòn Chảo nằm ở độ cao 842m so với mực nước biển, tiếp giáp căn cứ địa Hóc Chim, nơi từng in dấu những tuyến hành lang liên lạc huyết mạch nối các căn cứ cách mạng của lực lượng vũ trang và nhân dân Khánh Hòa trong hai cuộc kháng chiến. Từ nguồn tin người dân phát hiện dấu tích các phần mộ từ khoảng 20 năm trước, lực lượng chức năng đã khảo sát thực địa, ghi nhận những biến đổi khác thường về thổ nhưỡng, thảm thực vật quanh 6 hố bom chiến tranh. Qua xác minh, 4 vị trí nghi có mộ liệt sĩ được khoanh vùng, trong đó 3 vị trí nằm gần nhau, 1 vị trí nằm cách khoảng 1km.

Các lực lượng tham gia tìm hài cốt liệt sĩ tại núi Hòn Chảo, xã Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa.

Những ngày cuối tháng 8, để tiếp cận hiện trường, cán bộ, chiến sĩ Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ Bộ CHQS tỉnh Khánh Hòa cùng lực lượng chức năng địa phương phải trải qua gần 8 giờ hành quân liên tục. Địa hình rừng nguyên sinh dốc đứng, gần như không có lối mòn, đường đi trơn trượt luồn lách qua các gộp đá tai mèo sắc nhọn.

Là người trực tiếp dẫn đường cho bộ đội lên núi, ông Nguyễn Đình Trí (trú tại thôn Vinh Huề, xã Vạn Ninh), bày tỏ: “Gặp và biết vị trí các ngôi mộ này từ mười mấy năm trước, nay cùng bộ đội lên đưa được hài cốt các liệt sĩ về an táng chu đáo, tôi và bà con vui mừng lắm. Quá trình đi lại trèo đèo lội suối cực khổ, gian nan, nhưng tâm nguyện bấy lâu của tôi đã thành hiện thực thì mọi mệt nhọc đều tan biến”.

Giữa đại ngàn mênh mông, mỗi hốc đá, gốc cây hay dấu hiệu đất lạ đều được mọi người cẩn trọng bóc tách thủ công. Từng nhát xẻng, nhát cuốc hạ xuống đều thận trọng tối đa để bảo đảm tính nguyên vẹn của di vật và hài cốt.

Các lực lượng vượt qua địa hình khó khăn, phức tạp để tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Tham gia tìm kiếm, Binh nhất Nguyễn Thanh Khôi, chiến sĩ Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ Bộ CHQS tỉnh Khánh Hòa chia sẻ: “Quá trình mang vác quân trang, dụng cụ cơ động lên đỉnh núi cao khiến anh em thấm mệt. Thế nhưng khi đặt chân đến, chạm vào từng nấm mộ của các bác, các chú, trong lòng chúng tôi không còn cảm giác mệt mỏi nữa”.

Khắc khoải hành trình trả lại tên cho các anh

Sau nhiều giờ kiên trì tìm kiếm, quy tập trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, những mảnh xương nhỏ cùng di vật của 4 liệt sĩ lần lượt lộ diện dưới tầng đất sâu. Các giám định viên của Trung tâm Pháp y tỉnh Khánh Hòa lập tức có mặt tại vị trí khai quật, phối hợp tỉ mỉ rà soát, kiểm tra hình thái học từng mẫu vật. Tuy nhiên, sau nhiều năm nằm lại dưới lòng đất chịu sự tàn phá của thiên nhiên, hài cốt đã bị đất hóa gần như hoàn toàn, không còn đủ điều kiện lấy mẫu sinh phẩm phục vụ xét nghiệm, giám định ADN để đối chiếu danh tính thân nhân.

 Các lực lượng cẩn thận bóc tách thớ đất để xác định mẫu hài cốt liệt sĩ và các di vật.

 Cán bộ, chiến sĩ Bộ CHQS tỉnh Khánh Hòa chuẩn bị các vật dụng để dâng hương theo phong tục truyền thống.

Kết quả ấy mang lại niềm vui trong công tác quy tập nhưng cũng để lại nỗi trăn trở khôn nguôi trong lòng những người làm nhiệm vụ.

Trực tiếp tham gia giám định tại hiện trường, Bác sĩ Huỳnh Tấn Phát, Phó giám đốc Trung tâm Pháp y tỉnh Khánh Hòa cho biết: “Đây là lần đầu tiên chúng tôi tham gia giám định thực địa trên đỉnh Hòn Chảo. Toàn bộ hài cốt do chôn cất quá lâu và chịu tác động khắc nghiệt của thiên nhiên nên đã mủn mục, không thể lấy mẫu làm xét nghiệm ADN đối chiếu với thân nhân gia đình mà chỉ có thể hoàn thiện thủ tục quy tập về nghĩa trang liệt sĩ. Địa hình dốc lớn, trèo đèo lội suối rất nguy hiểm, toàn đội có lúc đối mặt với rủi ro trượt ngã, nhưng anh em đoàn kết hỗ trợ nhau đưa các anh hùng liệt sĩ về đất mẹ an toàn”.

Đồng hành xuyên suốt chuyến hành quân, Bác sĩ Trần Văn Thành, cán bộ Trung tâm Pháp y tỉnh Khánh Hòa bày tỏ: “Chuyến đi gian nan vất vả, ê-kíp có đồng chí bị thương, xây xát. Nhưng nghĩ đến các thế hệ cha anh đã anh dũng nằm lại nơi rừng thiêng nước độc vì độc lập tự do, chúng tôi càng quyết tâm vượt qua”.

Dưới sự chỉ huy chặt chẽ và công tác động viên tư tưởng kịp thời của chỉ huy, cùng sự đoàn kết của các lực lượng, nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại núi Hòn Chảo đã hoàn thành xuất sắc, bảo đảm tuyệt đối an toàn về người và trang bị.

 Cán bộ, chiến sĩ đưa các hài cốt liệt sĩ rời khỏi núi Hòn Chảo.

 Các hài cốt liệt sĩ được quy tập về nghĩa trang liệt sĩ của địa phương.

Đánh giá về kết quả đợt quy tập, Trung tá Nguyễn Hải Sơn, Chính trị viên Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ Bộ CHQS tỉnh Khánh Hòa khẳng định: “Qua 2 ngày thực hiện nhiệm vụ, cán bộ, chiến sĩ đã nỗ lực vượt qua địa hình dốc cao, chui qua các gộp đá hiểm trở để cất bốc thành công 4 hài cốt liệt sĩ trên đỉnh Hòn Chảo. Kết quả bước đầu này là tiền đề, là động lực quan trọng để cấp ủy, chỉ huy Đội tiếp tục xây dựng ý chí quyết tâm cao cho bộ đội, sẵn sàng lên đường thực hiện các đợt tìm kiếm tiếp theo trong Chiến dịch 500 ngày đêm”.

Hành trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ trên mảnh đất Khánh Hòa vẫn đang tiếp diễn khẩn trương với quyết tâm: Còn nguồn tin là còn khảo sát, còn manh mối là bộ đội tiếp tục lên đường.