Đọc gì trước khi đến Bắc Kinh?

Du khách tham quan Tử Cấm Thành sau trận tuyết rơi ở Bắc Kinh, Trung Quốc, ngày 18/1. Ảnh: Reuters.

Bắc Kinh đang đón ngày càng nhiều du khách Việt. Theo Cục Văn hóa và Du lịch Bắc Kinh, trong 6 tháng đầu năm 2026, thành phố đón hơn 82.600 lượt khách Việt Nam, tăng 11,6% so với cùng kỳ năm trước.

Với lịch sử hơn 3.000 năm và nhiều thế kỷ giữ vai trò kinh đô, Bắc Kinh không dễ khám phá chỉ qua vài ngày tham quan. Đằng sau những cung điện, khu phố cũ hay nếp sinh hoạt của người dân là những câu chuyện kéo dài qua nhiều giai đoạn của thành phố.

Trước ngày khởi hành, du khách có thể bắt đầu tìm hiểu Bắc Kinh qua những cuốn sách viết về lịch sử, kiến trúc và đời sống nơi đây.

Cẩm nang du lịch - Top 10 Bắc Kinh của DK, Nguyễn Thị Hải dịch, do Đông A liên kết NXB Dân Trí. Ảnh: Đông A.

Cẩm nang du lịch - Top 10 Bắc Kinh

Cẩm nang du lịch - Top 10 Bắc Kinh do DK biên soạn, Nguyễn Thị Hải dịch, Đông A liên kết NXB Dân Trí xuất bản năm 2020.

Cuốn sách đi theo đúng nhịp của một chuyến khám phá Bắc Kinh, từ những công trình gắn với kinh thành xưa đến các khu phố mang diện mạo hiện đại.

Tử Cấm Thành, Thiên Đàn hay Di Hòa Viên cho thấy một Bắc Kinh được định hình bởi quyền lực hoàng gia, nghi lễ và những quần thể kiến trúc quy mô lớn.

Trong khi đó, khu nghệ thuật 798 hay Tam Lý Đồn lại đưa người đọc sang một thành phố trẻ hơn, nhiều phòng tranh, cửa hàng, quán bar và không gian giải trí.

Sự đối lập này cũng là nét dễ nhận thấy khi đến Bắc Kinh ngoài đời thực. Chỉ trong một hành trình, du khách có thể buổi sáng đi giữa những mái điện cổ, buổi chiều ghé một khu nghệ thuật cải tạo từ nhà máy cũ, rồi kết thúc ngày bằng thưởng thức món vịt quay Bắc Kinh trứ danh hoặc ghé một quán ăn đặc sản địa phương.

Sách còn gợi ý tám lịch trình, kèm bản đồ và các địa chỉ ăn uống, mua sắm. Vì vậy, thay vì chỉ biết tên từng điểm đến, người đọc có thể hình dung cách ghép chúng thành một hành trình thực tế và thấy rõ hơn sự chuyển đổi liên tục giữa Bắc Kinh cổ và Bắc Kinh hiện đại.

Cuốn sách dành nhiều trang để phân tích những công trình tiêu biểu như Tử Cấm Thành, Thiên Đàn... từ đó hé lộ những ý nghĩa văn hóa phức tạp. Ảnh: Bến Nghé Books.

Đô thị cổ Bắc Kinh

Đô thị cổ Bắc Kinh của Trần Hùng được NXB Xây dựng xuất bản lần đầu năm 2003. Cuốn sách đi sâu vào lịch sử hình thành, quy hoạch và kiến trúc của Bắc Kinh cổ, từ cấu trúc kinh thành đến những công trình nổi tiếng còn tồn tại ngày nay.

Tử Cấm Thành nằm ở trung tâm của kinh thành. Phía trước là Ngoại triều, nơi diễn ra các nghi lễ lớn và công việc triều chính. Đi sâu vào bên trong là Nội đình, gắn với sinh hoạt của hoàng đế và hoàng gia. Cuối trục chính là Ngự hoa viên.

Ra khỏi hoàng cung, dấu ấn của kinh đô cũ tiếp tục hiện lên ở Thiên Đàn và Di Hòa Viên. Thiên Đàn từng là nơi hoàng đế làm lễ tế trời. Di Hòa Viên mang dáng dấp khác hẳn, với hồ Côn Minh, Vạn Thọ Sơn và không gian của một khu vườn hoàng gia.

Bắc Kinh cũ cũng hiện ra ở quy mô gần gũi hơn qua những tứ hợp viện, kiểu nhà quây quanh một khoảng sân chung. Nhiều căn nhà nằm dọc các con ngõ nhỏ, tạo nên hình ảnh rất đặc trưng của những khu dân cư xưa. Đến nay, một phần không gian này vẫn còn tồn tại giữa Bắc Kinh hiện đại.

Đọc cuốn sách trước chuyến đi, du khách sẽ dễ hiểu vì sao nhiều điểm nổi tiếng của Bắc Kinh không đứng riêng lẻ, mà liên kết với nhau trong cùng một cấu trúc đô thị đã hình thành từ hàng trăm năm trước.

Hoàng đế cuối cùng là hồi ký của Phổ Nghi được NXB Trẻ ấn hành năm 1989. Ảnh: Oreka.

Hoàng đế cuối cùng

Hoàng đế cuối cùng là hồi ký của Phổ Nghi, vị hoàng đế cuối cùng của nhà Thanh. Tác phẩm được NXB Trẻ xuất bản năm 1989.

Cuốn sách kể lại quãng đời của Phổ Nghi từ khi được đưa vào Tử Cấm Thành lúc còn nhỏ, lên ngôi, thoái vị nhưng vẫn tiếp tục sống trong cung cho đến năm 1924.

Với du khách đến Bắc Kinh, cuốn sách đem lại một cách nhìn gần gũi hơn về Tử Cấm Thành. Quần thể cung điện rộng lớn ngày nay từng là nơi Phổ Nghi sống từ khi còn nhỏ, giữa những điện, sân, hành lang và cổng cung nối tiếp nhau.

Lưu ý, bản tiếng Việt của Hoàng đế cuối cùng được NXB Trẻ xuất bản từ năm 1989, vì vậy hiện độc giả có thể tìm mua tại các tiệm sách cũ, hội chợ sách hoặc các nền tảng mua bán sách đã qua sử dụng.

Bắc Kinh Ngân nga ngõ hẻm vừa ra mắt tại ngày 5/9, do Chibooks phối hợp NXB Lao Động ấn hành. Tác phẩm không đơn thuần là một tập thơ về cảnh vật, mà là chuyến dạo bước thật chậm vào chiều sâu tâm hồn của một thành phố. Ảnh: Chibooks.

Bắc Kinh ngân nga ngõ hẻm

Bắc Kinh ngân nga ngõ hẻm của Dương Thanh Từ vừa được Chibooks phối hợp NXB Lao Động giới thiệu bản tiếng Việt vào đầu tháng 9. Tập thơ gồm hơn 130 bài, được tác giả viết sau nhiều năm sinh sống tại Bắc Kinh.

Thay vì tìm Bắc Kinh ở những công trình nổi tiếng, Dương Thanh Từ đi vào các con ngõ nhỏ của thành phố. Trong khoảng ba năm, bà đã đi qua hơn 100 con ngõ để quan sát cảnh vật và đời sống. Từ mái nhà, bức tường xám, cây cổ thụ, khoen cửa đến tiếng rao ngoài phố, những chi tiết rất nhỏ dần ghép thành hình ảnh một Bắc Kinh gần với cuộc sống thường ngày hơn.

Nhiều địa danh xuất hiện trong thơ vẫn có thể tìm thấy trên bản đồ Bắc Kinh như ngõ Bắc Hà, Pháp Nguyên Tự, Tháp Gạch hay Miên Hoa. Xen giữa những con ngõ là tứ hợp viện, cửa tiệm, nhà ở và dấu vết của nếp sống cũ vẫn tồn tại trong thành phố hôm nay.

Đây cũng là phần Bắc Kinh du khách dễ bỏ qua nếu chỉ đi theo các điểm tham quan lớn. Những khu hutong (khu ngõ nhỏ truyền thống của Bắc Kinh), tên gọi dành cho hệ thống ngõ truyền thống của thành phố, vẫn là nơi có thể đi bộ để quan sát nhà cửa, hàng quán và nhịp sống của cư dân.