Những người “lái đò” thầm lặng nơi đặc thù

Cô giáo Lê Thị Thảo, giáo viên Phân hiệu Kỳ Phú, Trường Mầm non Phú Long hướng dẫn trẻ tham gia hoạt động trải nghiệm.

Sinh ra và lớn lên ở bản Xăm, xã Kỳ Phú cũ, nay thuộc xã Phú Long, cô giáo Lê Thị Thảo, giáo viên Phân hiệu Kỳ Phú, Trường Mầm non Phú Long thấu hiểu nhọc nhằn của bà con trên vùng đất khô cằn giữa bốn bề núi đá và những trở ngại trên đường đến lớp của trẻ nhỏ. Từ thuở còn đi học, cô đã ước mơ trở thành giáo viên để trở về chăm sóc, dạy dỗ trẻ em quê mình.

Vào nghề năm 2002 với đồng lương vỏn vẹn 40 nghìn đồng, nhưng ngày ngày cô vẫn cần mẫn tới trường trên chiếc xe cũ. Lớp học của cô ngày ấy ở tận bản Tân Phú, cách nhà hơn chục cây số và được mượn tạm nhà dân; đồ dùng dạy học, đồ chơi cho trẻ còn thiếu trước, hụt sau. Nhưng tiếng nói cười và ánh mắt trong veo của trẻ đã níu bước cô giáo trẻ Lê Thị Thảo, để tình yêu nghề lớn dần và trở thành động lực giúp cô gắn bó với trường lớp đến hôm nay.

Theo chia sẻ của cô Thảo, phần lớn trẻ theo học tại Phân hiệu Kỳ Phú là người dân tộc Mường. Những cô giáo gắn bó, gần gũi với bà con nên đều hiểu rõ phong tục, tập quán và hoàn cảnh của từng gia đình. Cha mẹ các em chủ yếu làm nông, đi nương từ sáng sớm đến chiều muộn. Để phụ huynh yên tâm lao động, các cô giáo thường phải đến trường sớm đón trẻ, ở lại chờ đến khi người nhà tới đón mới trở về… Chăm sóc các cháu từng ngày, các cô càng thương và muốn dành cho các con điều kiện học tập, sinh hoạt tốt hơn.

Tuy nhiên, đưa trẻ đến lớp và duy trì việc học đều đặn không phải lúc nào cũng thuận lợi. Một số gia đình còn khó khăn, muốn tiết kiệm chi phí nên chưa cho con đi học đúng độ tuổi. Nhà trường và giáo viên đã phối hợp với chính quyền cơ sở đến từng thôn bản tuyên truyền trong các cuộc họp dân, đi từng nhà vận động, kiên trì giải thích để phụ huynh hiểu ý nghĩa của việc đến trường. Sau những lần gặp gỡ ấy, hầu hết phụ huynh đã hiểu và sẵn sàng cho con đi học. Niềm tin của họ đối với nhà trường và đội ngũ giáo viên cũng lớn dần khi thấy con mình được chăm sóc, nuôi dưỡng chu đáo và có nhiều thay đổi tích cực về nền nếp sinh hoạt, phát triển ngôn ngữ, giao tiếp…

Anh Đinh Xuân Tuyền, ở bản Kỳ Lão, xã Phú Long cho biết: Tôi có một con trai học tại Phân hiệu Kỳ Phú, Trường Mầm non Phú Long. Do bị bỏng xăng nên con mang trên mình nhiều vết bỏng lớn và những bất tiện trong sinh hoạt. Vợ chồng tôi thường bận đi làm, ít có thời gian chăm sóc con. Thấu hiểu hoàn cảnh và thiệt thòi của con, ở lớp, các cô giáo đã chăm sóc con từ miếng ăn, giấc ngủ, hỗ trợ y tế và kêu gọi giúp đỡ một phần kinh phí cho con phẫu thuật…, giúp con dần khoẻ mạnh, nhanh chóng hoà nhập với bạn bè.

Để gần gũi với trẻ mới ra lớp còn chưa sõi tiếng phổ thông, hầu hết giáo viên đều tự học để có thể nghe hiểu và sử dụng tiếng Mường trong giao tiếp, giúp các con bớt bỡ ngỡ. Các hoạt động giáo dục cũng thường xuyên được đổi mới theo hướng gần gũi, phù hợp với lứa tuổi, khuyến khích trẻ tham gia khám phá... Từ đó đã giúp duy trì tỷ lệ chuyên cần và nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non.

Nếu ở vùng cao, sự tận tụy của giáo viên mầm non như cô giáo Lê Thị Thảo thể hiện qua những buổi đến từng nhà vận động, đón trẻ ra lớp, thì tại vùng rốn lũ Kênh Gà, tình yêu nghề của thầy cô lại được thử thách qua mỗi mùa nước lên. Tuy vậy, ở họ đều có chung tình yêu với nghề và mong mỏi giữ cho hành trình học tập của trẻ được tiếp nối.

Phân hiệu 2 Trường Tiểu học Gia Viễn, xã Gia Viễn nằm ở khu vực ngoài đê sông Hoàng Long nên bao năm qua, việc đi lại của người dân và học sinh gặp nhiều trở ngại. Vào mùa mưa lũ, khi nước từ thượng nguồn đổ về, đường đến trường và khuôn viên trường thường bị ngập sâu. Với thầy trò nơi đây, mỗi mùa nước lên lại là một lần việc dạy và học bị gián đoạn.

Có 15 năm công tác tại trường, cô giáo Nguyễn Bích Ngọc vẫn nhớ rõ những ngày cùng đồng nghiệp ứng phó với mưa lũ. Theo cô, gần như năm nào nhà trường cũng chịu ảnh hưởng của ngập lụt. Nhưng trong ký ức của cô, trận lụt năm 2017 là kỷ niệm khó quên. Ngày đó, khi nước có nguy cơ ngập hết tầng một, nhiều sách vở của học sinh vẫn còn để trong lớp, các thầy cô phải mặc áo phao, đi thuyền vào trường, đội sách vở lên đầu, chuyển lên tầng hai giữa cơn mưa xối xả… “Chuyển xong sách vở thì nước đã ngập khắp nơi, không còn đường về. Chúng tôi phải đứng trên tường bao, chờ thuyền của thôn đến hỗ trợ đưa ra. Ai cũng ướt sũng, lấm lem, đứng thành hàng giữa mênh mông nước. Trong hoàn cảnh ấy, mọi người vẫn trêu nhau trông như đàn cò về tổ…”, cô Ngọc nhớ lại.

Trong lời kể ấy có cả sự nhọc nhằn và tiếng cười của những người đã nhiều lần cùng nhau vượt khó. Giữa lúc nước lũ bủa vây, điều khiến các thầy cô lo lắng vẫn là sách vở của học trò, là những buổi học có thể tiếp tục phải lùi lại. Bởi vậy, sau mỗi đợt lụt, việc khôi phục trường lớp luôn được thực hiện khẩn trương. Các thầy cô tập trung dọn dẹp, chắt chiu từng món đồ dùng còn có thể tận dụng với hy vọng giữ lại ít nhiều dụng cụ học tập cho học sinh.

Cô giáo Nguyễn Thị Hà, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Gia Viễn cho biết: Sau sáp nhập, trường chính đặt tại thôn Liên Huy, cùng 2 phân hiệu. Trong đó, cứ vào mùa mưa lũ hằng năm, phân hiệu 2 của trường nằm ở thôn Kênh Gà lại rơi vào cảnh ngập lụt. Với mục tiêu bảo đảm thông suốt việc dạy và học, khi mưa lớn kéo dài, nhà trường chỉ đạo cán bộ, giáo viên chủ động về phương án ứng phó thiên tai và kế hoạch dạy học trực tuyến cho học sinh, dạy học bù sau lụt, giữ liên lạc thường xuyên với phụ huynh. Khi mưa rút, trường huy động toàn bộ cán bộ, giáo viên, nhân viên hỗ trợ dọn dẹp, vệ sinh trường lớp…, sẵn sàng đón học sinh trở lại trường.

Giáo viên Phân hiệu 2, Trường Tiểu học Gia Viễn, xã Gia Viễn dọn vệ sinh trường lớp sau mưa lũ.

Hiện nay, đội ngũ các nhà giáo công tác tại địa bàn khó khăn của tỉnh chiếm tỷ lệ không nhỏ trong đội ngũ toàn ngành Giáo dục. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, họ vừa phải nỗ lực khắc phục những khó khăn, thiếu thốn về cơ sở vật chất, giao thông và ảnh hưởng của thiên tai; vừa phải thực hiện điều chỉnh linh hoạt cách chăm sóc, tổ chức dạy học cho phù hợp với từng địa bàn và với từng đối tượng học sinh…, bảo đảm cơ hội học tập công bằng, bình đẳng cho các em. Họ là những nhà giáo chân chính đã và đang từng ngày vượt qua tất thảy khó khăn, vất vả, quyết tâm bám trường, bám lớp, hết lòng vì học sinh thân yêu.

Thời gian tới, các cấp, ngành, địa phương cần có sự quan tâm hơn nữa trong việc tạo điều kiện về cơ chế, chính sách hỗ trợ; sự chia sẻ trách nhiệm từ phía nhà trường, gia đình…, để đội ngũ nhà giáo vùng sâu, khu vực miền núi và những địa bàn thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai có thêm nghị lực, vững vàng trước khó khăn, hoàn thành tốt sứ mệnh “trồng người”