Những người phụ nữ gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc

Những giá trị văn hóa truyền thống được phụ nữ gìn giữ và trao truyền cho thế hệ trẻ.

Tại xã Phủ Thông, bà Lường Thị Hẻn được nhiều người biết đến là một trong những người còn lưu giữ và truyền dạy nghề thêu, may trang phục truyền thống của dân tộc mình. Dù đã ở tuổi gần 80, bà vẫn dành nhiều thời gian hướng dẫn con cháu và phụ nữ trong vùng từng công đoạn cắt may, thêu ghép hoa văn trên trang phục và các vật dụng sinh hoạt.

Với bà Hẻn, mỗi đường kim, mũi chỉ không đơn thuần là kỹ thuật làm nghề mà còn chứa đựng những giá trị văn hóa được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Từ tâm huyết của những người như bà Hẻn, nghề thêu thổ cẩm ở địa phương tiếp tục được duy trì và phát triển. Đồng hành cùng các nghệ nhân, Hợp tác xã Thiên An đã từng bước đưa những sản phẩm mang đậm dấu ấn văn hóa dân tộc đến với thị trường. Hiện nay, hợp tác xã có 9 sản phẩm OCOP đạt 3 sao, trong đó có 4 sản phẩm thổ cẩm được người tiêu dùng đón nhận.

Gần 80 tuổi, bà Lường Thị Hẻn vẫn miệt mài gìn giữ và trao truyền nghề thêu truyền thống.

Theo chị Lý Thị Quyên, Giám đốc Hợp tác xã Thiên An, việc phát triển sản phẩm không chỉ hướng tới mục tiêu kinh tế mà còn là cách để gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống hiện đại.

Nếu những nghệ nhân cao tuổi là người lưu giữ ký ức văn hóa thì các lớp truyền dạy nghề truyền thống chính là cầu nối để những giá trị ấy tiếp tục được trao truyền. Tại lớp học thêu ở phường Bắc Kạn, nhiều phụ nữ lần đầu tiếp cận với nghề đã nhanh chóng làm quen với từng đường kim, mũi chỉ. Từ những tấm vải đơn giản, dưới sự hướng dẫn tận tình của các nghệ nhân, các học viên từng bước tạo nên những sản phẩm mang đậm nét văn hóa dân tộc.

Không chỉ gìn giữ nghề truyền thống, phụ nữ còn tích cực tham gia các hoạt động văn hóa cộng đồng. Tại nhiều địa phương, các câu lạc bộ hát Then, đàn Tính, dân ca, dân vũ được duy trì thường xuyên, thu hút đông đảo hội viên tham gia. Những làn điệu dân ca tưởng như chỉ còn trong ký ức nay tiếp tục được cất lên trong các ngày hội, lễ hội và những buổi sinh hoạt cộng đồng.

Từ những hoạt động ấy, văn hóa truyền thống không còn là những giá trị nằm yên trong quá khứ mà đang hiện diện sinh động trong đời sống thường ngày. Đây cũng là cách để thế hệ trẻ hiểu hơn về nguồn cội, bồi đắp niềm tự hào dân tộc và ý thức gìn giữ các giá trị văn hóa quê hương.

Toàn tỉnh hiện có gần 550.000 phụ nữ từ 18 tuổi trở lên, trong đó phụ nữ dân tộc thiểu số chiếm trên 40%. Thông qua gần 1.000 câu lạc bộ và các mô hình cộng đồng hoạt động dưới nhiều hình thức khác nhau, phụ nữ đang trở thành lực lượng nòng cốt trong công tác bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

Bà Dương Thị Tịnh, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Vô Tranh, cho rằng phụ nữ có vai trò đặc biệt trong việc gìn giữ các giá trị văn hóa bởi họ chính là người trực tiếp trao truyền những nét đẹp truyền thống trong mỗi gia đình.

Thực tế cho thấy, vai trò của phụ nữ trong gìn giữ văn hóa không chỉ thể hiện qua các hoạt động cộng đồng mà còn hiện hữu trong từng nếp nhà. Từ những câu hát ru, những món ăn truyền thống, cách ứng xử trong gia đình đến việc gìn giữ tiếng mẹ đẻ, tất cả đều được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác thông qua sự vun đắp, gìn giữ của người phụ nữ.

Trong dòng chảy của cuộc sống hiện đại, những đóng góp thầm lặng ấy không chỉ giúp gìn giữ các giá trị truyền thống mà còn tạo nền tảng để văn hóa dân tộc tiếp tục được lan tỏa, trở thành nguồn lực tinh thần quan trọng trong sự phát triển bền vững của quê hương, đất nước.