Những nguy hiểm rình rập từ việc đốt rơm rạ sau mùa gặt ở xã Lệ Thủy

Tình trạng đốt rơm sau thu hoạch trên cánh đồng thôn Xuân Bồ, xã Lệ Thuỷ tỉnh Quảng Trị

Ngày 24/8, tại cánh đồng thôn Xuân Bồ, xã Lệ Thủy, tỉnh Quảng Trị, tình trạng người dân đốt rơm rạ sau thu hoạch tiếp tục diễn ra, gây khói bụi, ảnh hưởng đến sinh hoạt của các hộ dân sống gần khu vực và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, cháy lan trên diện rộng.

Tại cánh đồng Xuân Bồ, bên cạnh những thửa ruộng lúa đang chín vàng, chờ ngày thu hoạch, nhiều khu vực đã xuất hiện những đám rơm rạ bị đốt. Những cột khói trắng cuồn cuộn bốc lên giữa cánh đồng rồi theo chiều gió tạt về phía khu dân cư.

Thời tiết cuối mùa hạ nắng nóng, oi bức, cộng với gió Lào thổi mạnh khiến khói và tro bụi phát tán nhanh, bay vào những ngôi nhà nằm dọc cánh đồng. Nhiều thời điểm, không khí trong khu vực trở nên ngột ngạt, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt của người dân.

Những màn khói dày có thể che khuất tầm quan sát, làm gia tăng nguy cơ xảy ra va chạm, tai nạn giao thông, đặc biệt đối với người điều khiển xe máy

Để hạn chế khói bụi tràn vào nhà, nhiều gia đình sinh sống cạnh cánh đồng Xuân Bồ phải đóng kín cửa sổ, cửa ra vào. Điều đáng nói, tình trạng này diễn ra trong những ngày thời tiết oi nóng, khiến không gian sinh hoạt của người dân càng thêm bí bách.

Theo ghi nhận, việc đốt rơm thường diễn ra vào khoảng giữa trưa, thời điểm nắng nóng gay gắt. Những thửa ruộng vừa thu hoạch xong được người dân đốt rơm ngay tại ruộng thay vì thu gom hoặc xử lý theo các phương thức khác.

Một người dân giấu tên ở thôn Xuân Bồ cho biết, tình trạng đốt rơm sau thu hoạch năm nào cũng diễn ra. Khói bụi ảnh hưởng đến cuộc sống của các gia đình nhưng người dân vẫn phải đóng cửa để hạn chế khói bay vào nhà.

Những cuộn khói bốc cao trên cánh đồng thôn Xuân Bồ

“Việc đốt rơm khiến cuộc sống bị đảo lộn vì khói bụi, nhưng người đốt cũng là người trong làng nên vì tình làng nghĩa xóm, chúng tôi không muốn nói ra. Tuy nhiên, thực tế rất bất tiện”, người này chia sẻ.

Không chỉ ảnh hưởng đến khu dân cư, khói từ những đám rơm đang cháy còn phủ kín một số đoạn đường qua thôn Xuân Bồ. Các phương tiện lưu thông qua khu vực phải di chuyển trong điều kiện tầm nhìn bị hạn chế.

Khói bụi bay trực tiếp vào mắt, mũi khiến người tham gia giao thông cảm thấy cay, khó chịu. Đáng lo ngại hơn, những màn khói dày có thể che khuất tầm quan sát, làm gia tăng nguy cơ xảy ra va chạm, tai nạn giao thông, đặc biệt đối với người điều khiển xe máy.

Bên cạnh đó, việc đốt rơm rạ trong điều kiện thời tiết nắng nóng, khô hanh và gió mạnh còn tiềm ẩn nguy cơ cháy lan. Trong quá trình đốt, tro bụi và những cọng rơm chưa cháy hết có thể bị gió cuốn sang các khu vực xung quanh, làm tăng nguy cơ ngọn lửa lan sang những thửa ruộng chưa thu hoạch hoặc các đống rơm người dân đang phơi chờ khô để thu gom.

Đặc biệt, việc đốt rơm vào giữa trưa, khi nhiệt độ cao và gió Lào hoạt động mạnh, có thể khiến đám cháy mất kiểm soát nếu không được theo dõi và xử lý kịp thời.

Việc xử lý rơm rạ sau thu hoạch là nhu cầu thực tế của người dân. Tuy nhiên, đốt trực tiếp trên đồng ruộng, nhất là trong điều kiện nắng nóng và gió mạnh, không chỉ gây ô nhiễm không khí mà còn ảnh hưởng đến đời sống của các hộ dân, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông và cháy lan.

Được biết, đốt rơm rạ sau thu hoạch là thói quen lâu đời nhưng gây nhiều hệ lụy: làm thoái hóa đất, mất cân bằng hệ sinh thái, ô nhiễm không khí và nguy cơ tai nạn giao thông. Thay vì đốt bỏ, bà con nên tận dụng rơm rạ để làm phân bón, thức ăn chăn nuôi, trồng nấm hoặc ủ bằng chế phẩm sinh học, vừa tăng thu nhập, vừa góp phần bảo vệ môi trường và sản xuất bền vững.

Làn khói từ việc đốt rơm trên cánh đồng Xuân Bồ đang tấn công vào khu dân cư

Ngoài ra, theo khuyến cáo sau thu hoạch, nông dân nên gom rơm rạ để tận dụng làm thức ăn cho gia súc, ủ phân bón, trồng nấm, ... để tăng thu nhập hoặc phân hủy rơm rạ ngay trên đồng ruộng để trả lại chất hữu cơ, dinh dưỡng cho đất. Tuy nhiên, đa số nông dân vẫn chọn cách đốt đồng theo thói quen vì cho rằng việc đốt đồng sẽ xử lý được rơm rạ sau thu hoạch để nhanh chóng để gieo sạ vụ tiếp theo, không tốn công mà còn tiêu diệt mầm mống dịch hại, diệt một phần cỏ dại mọc trên đồng ruộng và tạo ra một lượng tro cho đất.

Thực tế tại cánh đồng Xuân Bồ, xã Lệ Thuỷ, tỉnh Quảng Trị cho thấy, cần có giải pháp phù hợp nhằm hạn chế tình trạng đốt rơm rạ sau thu hoạch. Cùng với tăng cường tuyên truyền, vận động, người dân cần được hướng dẫn các phương pháp thu gom, xử lý và tận dụng rơm rạ theo hướng an toàn, hiệu quả, vừa hạn chế ô nhiễm môi trường, vừa giảm nguy cơ ảnh hưởng đến giao thông và an toàn của cộng đồng dân cư.