Những thói quen khiến thận 'kiệt sức'

Những giờ làm việc kéo dài, thói quen ăn khuya hay lối sống ít vận động vốn được xem là đặc trưng của cuộc sống công sở hiện đại.

Theo bác sĩ chuyên khoa thận Kristin George, trong những năm gần đây các cơ sở y tế bắt đầu ghi nhận một xu hướng đáng chú ý: ngày càng nhiều người ở độ tuổi cuối 20 và 30 xuất hiện các dấu hiệu sớm cho thấy chức năng thận đang chịu áp lực, dù họ không có các yếu tố nguy cơ truyền thống như tiểu đường hay hút thuốc.

Trong các đợt khám sức khỏe định kỳ, kết quả xét nghiệm của một số bệnh nhân cho thấy nồng độ creatinine tăng, huyết áp cao hoặc xuất hiện protein trong nước tiểu. Đây đều là những dấu hiệu cảnh báo sớm cho thấy thận có thể đang bị quá tải.

“Điều đáng chú ý là nhiều người trong số họ không có các yếu tố nguy cơ phổ biến”, bác sĩ George cho biết. “Nhưng khi xem xét lối sống, chúng tôi thường thấy tình trạng căng thẳng công việc kéo dài, ít vận động, bữa ăn thất thường và thói quen ăn vặt vào ban đêm”.

Thận dễ bị tác động bởi lối sống

Thận đóng vai trò thiết yếu trong cơ thể. Không chỉ sản xuất nước tiểu, cơ quan này còn giúp lọc độc tố khỏi máu, điều hòa lượng dịch, duy trì cân bằng điện giải và hỗ trợ kiểm soát huyết áp.

Chính vì đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng, những xáo trộn trong sinh hoạt hàng ngày có thể nhanh chóng ảnh hưởng tới hoạt động của thận.

Tình trạng căng thẳng công việc kéo dài, ít vận động của dân văn phòng có thể là tác nhân gây bệnh thận mạn tính

Theo bác sĩ George, thiếu ngủ, ăn quá nhiều muối, căng thẳng kéo dài và việc ngồi làm việc trong thời gian dài có thể dần làm suy giảm chức năng thận theo thời gian.

Bệnh thận - mối lo ngày càng lớn trên toàn cầu

Bệnh thận hiện đã trở thành một vấn đề sức khỏe đáng lo ngại trên phạm vi toàn cầu. Nghiên cứu đăng trên tạp chí y khoa The Lancet ước tính gần 850 triệu người trên thế giới đang sống chung với một dạng bệnh thận nào đó.

Các chuyên gia cảnh báo bệnh thận mạn tính có thể trở thành một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới trong vòng hai thập niên tới.

Căng thẳng được xem là một yếu tố góp phần quan trọng vào xu hướng này. Khi chịu áp lực công việc kéo dài, cơ thể giải phóng các hormone như cortisol và adrenaline. Trong ngắn hạn, những hormone này giúp cơ thể phản ứng với các tình huống khẩn cấp. Tuy nhiên, nếu duy trì ở mức cao trong thời gian dài, chúng có thể dẫn tới tăng huyết áp và rối loạn chuyển hóa - những yếu tố gây tổn thương thận.

Thói quen ăn khuya và tiêu thụ nhiều muối

Chế độ ăn uống cũng được cho là một nguyên nhân quan trọng.

Những người làm việc muộn thường lựa chọn các loại thực phẩm tiện lợi như mì ăn liền, khoai tây chiên, thịt chế biến sẵn hoặc đồ ăn đóng gói. Những sản phẩm này thường chứa hàm lượng natri cao.

“Lượng muối dư thừa buộc thận phải làm việc nhiều hơn để duy trì cân bằng dịch và huyết áp,” bác sĩ George cho biết.

Những thực phẩm chứa hàm lượng natri cao buộc thận phải làm việc nhiều hơn. Ảnh: Pexel

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), phần lớn người trưởng thành trên thế giới đang tiêu thụ lượng natri gần gấp đôi mức khuyến nghị hàng ngày, chủ yếu do thực phẩm chế biến sẵn.

Ngoài ra, ăn khuya cũng có thể làm rối loạn nhịp sinh học của cơ thể. Nhiều nghiên cứu cho thấy thói quen này có thể góp phần gây tăng cân, hội chứng chuyển hóa và rối loạn đường huyết - những yếu tố làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh thận trong dài hạn.

Thiếu nước và lối sống ít vận động

Thói quen uống nước của nhân viên văn phòng cũng là vấn đề đáng chú ý. Nhiều người phụ thuộc vào cà phê, nước tăng lực hoặc đồ uống có đường để duy trì tỉnh táo trong ngày làm việc dài. Dù lượng caffeine vừa phải thường không gây hại, nhưng việc sử dụng các loại đồ uống này làm nguồn cung cấp nước chính có thể dẫn tới tình trạng mất nước nhẹ.

Khi cơ thể thiếu nước, lưu lượng máu đến thận có thể bị ảnh hưởng và nguy cơ hình thành sỏi thận cũng tăng lên.

Bên cạnh đó, việc ngồi làm việc trong thời gian dài khiến tình trạng chuyển hóa xấu đi. Lối sống ít vận động có liên quan tới béo phì, rối loạn chuyển hóa glucose và tăng huyết áp - ba yếu tố nguy cơ lớn dẫn tới bệnh thận.

Bệnh thận tiến triển âm thầm

Một trong những thách thức lớn nhất của bệnh thận là bệnh thường tiến triển lặng lẽ.

Ở giai đoạn đầu, người bệnh hiếm khi nhận thấy triệu chứng rõ ràng. Khi các dấu hiệu như phù chân tay, mệt mỏi hoặc thay đổi thói quen tiểu tiện xuất hiện, tổn thương thận có thể đã ở mức đáng kể.

Vì vậy, các bác sĩ khuyến nghị nên thực hiện các xét nghiệm sàng lọc định kỳ như đo creatinine máu, đánh giá mức lọc cầu thận (eGFR) và xét nghiệm albumin trong nước tiểu để phát hiện sớm các vấn đề liên quan đến thận.

Hồng Nhung