Những 'trạm phát sóng' của Đảng nơi biên cương: Bài 2: Người 'giữ lửa', đánh thức nội lực đồng bào trên đỉnh Lũng Mần

Gieo con chữ, khai thông tư tưởng từ bếp lửa nhà sàn

Nếu có một nơi mà cái nghèo hằn sâu thành vết chắp vá trên những nếp áo chàm, nơi cái rét căm căm cắt thịt của mùa đông biên giới khiến đá cũng phải gãy đôi, thì đó chính là những bản người Mông nằm vắt vẻo trên đỉnh núi đá tai mèo của xã biên giới Cốc Pàng (Cao Bằng).

Bí thư chi bộ Sùng Mí Có vận động người dân hiến đất mở đường lên bản. Ảnh: NVCC

Nhiều năm về trước, đường vào Lũng Mần nhìn xa xa chỉ như sợi chỉ mỏng manh bấu vào vách đá dựng đứng; không điện lưới, không nước sạch, không sóng điện thoại, đêm xuống chỉ có tiếng gió ngàn hú qua kẽ đá và ánh lửa đỏ quạch từ những bếp than giữa nhà. Cái đói mùa giáp hạt vắt qua hết mùa nương này sang mùa nương khác. Thiếu ánh sáng tri thức và thông tin từ bên ngoài, nơi đây từng là vùng đệm nhạy cảm, nơi các thế lực xấu lén lút truyền tà đạo, xúi giục đồng bào bỏ nương rẫy hay vướng vào những hủ tục lạc hậu.

Phóng viên Báo Đại biểu nhân dân theo chân Trung tá Dương Văn Giang - Chính trị viên Đồn Biên phòng Cốc Pàng về xóm Lũng Mần ghi nhận về cuộc sống của đồng bào Mông. Ảnh: Nguyễn Ánh

Đứng giữa "cổng trời" chênh vênh ấy, một câu hỏi khắc nghiệt đặt ra: làm sao để những tư tưởng lớn, những định hướng chiến lược của Đảng vượt qua hàng ngàn vách đá, đi qua lớp sương mù dày đặc ngấm vào suy nghĩ của những người dân?

Lời giải nằm ở việc vận dụng khéo léo các nghị quyết của Trung ương về công tác tác tư tưởng trong bối cảnh mới vào thực tiễn địa bàn đặc thù. Biến lý luận thành ngôn ngữ mộc mạc của đồng bào, lấy sự chân thành làm cầu nối và lấy kết quả nâng cao đời sống dân sinh làm thước đo.

Và "trạm phát sóng" tư tưởng được Đảng bộ xã Cốc Pàng tin tưởng trao gửi sứ mệnh tại Lũng Mần chính là Sùng Mí Có; tháng 7/2026, sau gần 9 năm làm Bí thư Chi bộ xóm Dình Phà, Đảng ủy xã Cốc Pàng tin tưởng chỉ định Sùng Mí Có đảm nhận nhiệm vụ Bí thư Chi bộ tại Lũng Mần - xóm biên giới khó khăn nhất xã. Lũng Mần có 108 hộ, 656 nhân khẩu, 100% là đồng bào Mông thuộc hộ nghèo; hơn 60% người dân mù chữ, tái mù chữ.

Bí thư Chi bộ xóm Lũng Mần Sùng Mí Có chia sẻ với phóng viên Báo Đại biểu Nhân dân về việc khai thông tư tưởng cho bà con trong công tác mở đường. Ảnh: Nguyễn Ánh

Thấu hiểu nỗi niềm ấy, trước khai giảng năm học mới, Sùng Mí Có cùng Trưởng xóm Vừ Mí Già, các tổ chức đoàn thể và cán bộ Đồn Biên phòng Cốc Pàng rà soát từng hộ có trẻ nguy cơ bỏ học để kiên trì vận động cha mẹ cho con đến trường, nhất là các bé gái. Việc tuyên truyền xóa bỏ nạn tảo hôn được phân tích thấu đáo bằng tiếng Mông, giúp bà con nhận ra cái chữ chính là gốc rễ của sự đổi đời. Với người lớn tái mù chữ, anh đề xuất với Đảng ủy xã và Đồn Biên phòng mở lớp xóa mù chữ vào dịp nông nhàn, thu hút đông đảo bà con tham gia.
Chị Lý Thị Dùa (xóm Lũng Mần) hồ hởi cho biết: “Bí thư Sùng Mí Có rất năng nổ, nhiệt tình, đến tận nhà phân tích: bắt con lấy vợ, lấy chồng sớm, không có cái chữ trong đầu thì thiếu kiến thức làm ăn; sinh nhiều con thì cái ăn, cái mặc càng khó. Bà con nghe ra nên gật cái đầu làm theo”.

Bí thư chi bộ Sùng Mí Có chia sẻ với người dân xóm Lũng Mần về những cái được khi không tảo hôn và hôn nhân cận huyết. Ảnh: NVCC

Thực tiễn từ Lũng Mần chứng minh: chủ trương, đường lối dù đúng đắn đến đâu, nếu không chạm được đến trái tim thì không thể biến thành sức mạnh. Đặc biệt, trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc đưa tinh thần Nghị quyết số 25-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về “Tăng cường và đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác dân vận trong tình hình mới” vào thực tiễn càng trở nên cấp thiết.

Bí thư chi bộ Sùng Mí Có chia sẻ về mô hình trồng cỏ voi để tạo sinh kế, thu nhập cho bà con xóm Lũng Mần. Ảnh: NVCC

Sùng Mí Có hiểu rằng, muốn tư tưởng chạm đến trái tim, người làm công tác tư tưởng phải dùng chính sự chân thành và thấu cảm. Không hội trường, không loa đài, khi màn đêm buông xuống, Bí thư chi bộ trẻ Sùng Mí Có xách đèn pin đi bộ qua những triền đá tai mèo sắc lẹm để đến từng nhà. Anh ngồi bên bếp lửa, tay nhấp chén trà chát đượm, dùng chính tiếng Mông ruột thịt để trò chuyện với già làng, trưởng họ, kiên trì giải thích cho bà con hiểu về chủ trương phát triển kinh tế và bảo vệ đường biên, mốc giới.

Bí thư Chi bộ Sùng Mí Có chia sẻ về cách chăn nuôi, tạo sinh kế bền vững cho bà con xóm Lũng Mần. Ảnh: NVCC

Sự kiên trì ấy còn lan tỏa ra cả không gian mạng; khi hơn 60% dân số trong xóm dùng điện thoại thông minh xem mạng xã hội nhưng thiếu kỹ năng kiểm chứng thông tin, Sùng Mí Có cùng cán bộ Đồn Biên phòng Cốc Pàng đến từng nhà cảnh báo bài học lịch sử về các tổ chức bất hợp pháp từng lừa gạt đồng bào; đồng thời, trực tiếp hướng dẫn người dân quét mã QR truy cập thư viện pháp luật và hòm thư tố giác tội phạm.

Bí thư Chi bộ Sùng Mí Có chia sẻ cách nuôi bò, tạo sinh kế bền vững cho bà con xóm Lũng Mần. Ảnh: NVCC

Mở đường, dựng sinh kế, giữ vững trận địa lòng dân nơi phên dậu

Thấm nhuần tinh thần "đảng viên đi trước, làng nước theo sau", Sùng Mí Có không chỉ nói bằng lời mà chứng minh bằng hành động. Khi vận động bà con chuyển đổi cây trồng, anh tự tay phá bỏ diện tích ngô cằn cỗi trên hốc đá của gia đình để trồng thử nghiệm cây dược liệu và cỏ voi. Ngày mở con đường bê tông tuần tra biên giới và dân sinh đi qua đất nương nhà mình, anh tự nguyện dỡ rào, đi đầu hiến đất dọn mặt bằng.

Bí thư chi bộ Sùng Mí Có cho biết nhiều hộ ở xóm Lũng Mần đã biết dùng téc để trữ nước mưa phục vụ sinh hoạt, sản xuất. Ảnh: Mai Hương

Thấy Bí thư Chi bộ làm được, cây dược liệu đem lại nguồn thu, con đường mở ra xe máy chạy bon bon, cái đầu của đồng bào bỗng "thông". Những nghi kỵ, hủ tục bám rễ lâu đời dần vỡ tan như sương mù gặp nắng mai. Từ ngọn lửa tin yêu được nhen nhóm ấy, đồng bào Mông đã chuyển từ niềm tin thành hành động thiết thực: tự giác dỡ bỏ hủ tục, hăng hái ra tay đóng góp công sức mở đường, cải tạo nương rẫy, biến chủ trương của Đảng thành nhịp sống hàng ngày.

Chuyển biến ở Lũng Mần diễn ra không bằng mệnh lệnh hành chính mà bằng sự tự giác bừng lên từ chính trái tim người dân. Từ một bản nghèo xơ xác, đời sống kinh tế ngày một khởi sắc với những mô hình nuôi bò vỗ béo, trồng cỏ voi và cây dược liệu...

Bí thư Chi bộ xóm Lũng Mần (xã Cốc Pàng) dịch lời cụ ông Vừ Mí Chí chia sẻ với phóng viên Báo Đại biểu Nhân dân. Ảnh: Nguyễn Ánh

Ngồi bên hiên nhà khi bóng nắng chiều đổ xuống, cụ ông Vừ Mí Chí - "cây cao bóng cả" của xóm Lũng Mần (gần 100 tuổi) xúc động nhớ lại những ngày tháng đói nghèo cơ cực trước kia, khi đó bản chỉ có 10 hộ, đói nghèo bủa vây quanh năm suốt tháng, quần áo không có mặc, để rồi vô cùng phấn khởi khi chứng kiến bản làng đổi thay từng ngày nhờ ơn Đảng, Nhà nước và sự tận tụy của người Bí thư trẻ.

Trung tá Dương Văn Giang, Chính trị viên Đồn Biên phòng Cốc Pàng khẳng định, Bí thư Sùng Mí Có là một cán bộ năng nổ, luôn gương mẫu, tự học và dám đương đầu với việc khó. Nhờ am hiểu tiếng nói, phong tục và gắn bó sâu sắc với đồng bào Mông, anh luôn lắng nghe, nói đi đôi với làm và trực tiếp khởi xướng nhiều công trình thiết thực, đơn cử như mở tuyến đường lên các hộ dân sống trên cao của xóm Lũng Mần.

“Thời gian qua, Đồn Biên phòng Cốc Pàng đã tăng cường cán bộ hỗ trợ Chi bộ xóm Lũng Mần nâng cao chất lượng hoạt động. Mục tiêu trọng tâm là xây dựng đội ngũ đảng viên người Mông tại chỗ - những người am tường văn hóa và có khát vọng đưa xóm bản vươn lên”, Trung tá Dương Văn Giang chia sẻ thêm.

Và, khi tư tưởng đã thông, lòng yêu nước của đồng bào bùng cháy mạnh mẽ. Cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 33-NQ/TW của Bộ Chính trị về "Chiến lược bảo vệ biên giới quốc gia", Tổ tự quản đường biên, mốc giới do Chi bộ thành lập đã hoạt động như một trận địa lòng dân vững chãi. Già làng, thanh niên xóm luân phiên cùng Bộ đội Biên phòng tuần tra biên giới, kịp thời phát hiện và bảo vệ vững chắc từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc. Từ sự đồng lòng đó, Chi bộ xóm Lũng Mần cũng từng bước phát hiện, bồi dưỡng những quần chúng ưu tú qua phong trào lao động để ươm những "hạt giống đỏ" trưởng thành ngay trên mảnh đất quê hương.

Đổi thay ở Lũng Mần chính là lời khẳng định đanh thép cho sức sống của những "trạm phát sóng" tư tưởng nơi phên dậu. Lời giải cho bài toán vùng cao bắt đầu từ hình ảnh những Bí thư Chi bộ người Mông mang trong mình bầu máu nóng ái quốc. Khi ý Đảng đã thực sự hòa quyện cùng "cái bụng" của đồng bào, mọi gian khó của núi cao, vực sâu đều có thể bị đẩy lùi. Để rồi, từ những hạt nhân kiên cường như Bí thư Chi bộ Sùng Mí Có, "gốc rễ" của Đảng ngày càng cắm sâu, lan tỏa vững chắc nơi mảnh đất biên cương, giữ cho thế trận lòng dân mãi mãi kiên cố, phên dậu Tổ quốc mãi mãi bình yên.